Philippines đã thông báo với Mỹ về việc hoãn các kế hoạch tập trận và tuần tra chung ở Biển Đông, dấu hiệu mới cho thấy rạn nứt trong quan hệ song phương.

Philippines hoan hoat dong quan su voi My - Anh 1

Binh sĩ Mỹ và Philippines tham gia cuộc tập trận chung PHIBLEX 33 đang diễn ra trên đảo Luzon

Ngày 7.10, AP dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana cho biết ông đã báo với phía Mỹ rằng các kế hoạch tuần tra và tập trận chung ở Biển Đông đã bị hoãn theo ý của Tổng thống Rodrigo Duterte.

Cũng theo ông Lorenzana, hơn 100 binh sĩ Mỹ đang tham gia hoạt động điều khiển máy bay không người lái theo dõi các nhóm vũ trang Hồi giáo ở miền nam Philippines sẽ được yêu cầu rời khỏi nước này khi Manila đạt được khả năng thu thập thông tin tình báo trong tương lai.

Ngoài ra, Tổng thống Duterte được cho là muốn ngừng 28 cuộc tập trận chung thường niên giữa Philippines với Mỹ. Giới quan sát nhận định sau nhiều tuyên bố thì đây là bước đi cụ thể đầu tiên của Manila nhằm giảm bớt hợp tác với Washington. Mỹ chưa đưa ra phản ứng công khai nào về diễn biến mới này.

Ngoài ra, Bộ trưởng Lorenzana tuyên bố quân đội nước này có thể tự xoay xở trong trường hợp Mỹ cắt viện trợ quân sự. “Tôi nghĩ chúng tôi có thể sống mà không cần trợ giúp. Quốc hội Philippines trên thực tế đang cung cấp tiền cho chúng tôi mua sắm trang thiết bị. Tôi tin họ sẽ cho thêm nếu chúng tôi không có được nguồn tiền từ nơi khác”, Reuters dẫn lời ông tuyên bố và cho biết thêm là quân đội “không có thái độ bất lợi” về đường hướng giảm bớt quan hệ quốc phòng với Mỹ. Tuy nhiên, một số chuyên gia tỏ ra nghi ngờ điều này vì mới đây, Tư lệnh thủy quân lục chiến Philippines Andre Costales Jr. khẳng định tập trận chung với Mỹ là “cơ hội tuyệt vời” để nâng cao khả năng cho quân đội nước chủ nhà.

Trước đó, Tổng thống Duterte tuyên bố Mỹ và EU có thể rút lại viện trợ cho Philippines nếu không hài lòng với chiến dịch bài trừ ma túy của ông. Đến hôm qua, nhà lãnh đạo này tiếp tục thách thức Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) “lật đổ” mình. Trong bài phát biểu đánh dấu 100 ngày cầm quyền đầu tiên, ông Duterte liên tục nói tới nguy cơ những thành phần đối lập trong và ngoài nước đang muốn hạ bệ ông. “Các người muốn lật đổ tôi? Muốn dùng CIA? Hãy cứ làm đi”, AFP dẫn lời ông Duterte.

Trong khi đó, phía Bộ Ngoại giao Philippines vẫn đang phát đi những dấu hiệu trái ngược nhau. Theo Đài RT, Ngoại trưởng Perfecto Yasay vừa đăng trên trang Facebook cá nhân bài viết chỉ trích nặng nề rằng Mỹ “chưa bao giờ tôn trọng đầy đủ sự độc lập của Philippines”.

Ông còn viết Philippines “cần phá vỡ xiềng xích lệ thuộc để đối phó hiệu quả với các mối đe dọa an ninh trong và ngoài nước”. Tuy nhiên, trong cuộc điều trần tại quốc hội, chính vị ngoại trưởng này khẳng định Philippines sẽ không hủy bỏ liên minh với Mỹ hoặc làm suy yếu quan hệ song phương.

Theo nhiều nguồn tin, Tổng thống Duterte sẽ thăm Trung Quốc vào ngày 17.10 nhằm thúc đẩy và tăng cường các khía cạnh khác trong quan hệ song phương ngoài vấn đề tranh chấp tại Biển Đông. Tuy nhiên, tờ South China Morning Post dẫn lời Ngoại trưởng Yasay khẳng định Manila sẽ không tham gia bất kỳ liên minh nào với Bắc Kinh về quân sự. “Tổng thống đã nhiều lần trả lời dứt khoát rằng sẽ chỉ có một liên minh quân sự và đồng minh duy nhất đó là Mỹ”, ông Yasay nói.

Mỹ tập trận bắn đạn thật ở Biển Đông

Chuyên san The Diplomat ngày 7.10 đưa tin các tàu chiến Mỹ vừa tiến hành diễn tập bắn đạt thật tại địa điểm không được tiết lộ trên Biển Đông trong các ngày 3 và 4.10.

Theo thông báo của Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương, Nhóm tàu tấn công viễn chinh Bonhomme Richard (BHR ESG) của hải quân Mỹ cùng 2 tàu khu trục USS Spruance và USS Decatur đã thực hiện các bài diễn tập phòng không và chống tàu ngầm.

Trùng Quang