Trước chuyến thăm Trung Quốc, Tổng thống Philippines tin tưởng sự hào phóng và không nhấn mạnh chuyện bãi cạn Scarborough.

Rappler ngày 10/10 đưa tin, chỉ vài ngày trước khi lên đường thăm chính thức Trung Quốc, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã tới thăm ngư dân và quan chức địa phương Lamitan, Basilan và nhắn nhủ người dân hãy thôi nhấn mạnh chuyện bãi cạn Scarborough.

"Chúng ta không nhấn mạnh vấn đề Scarborough vì chúng ta không có khả năng chiến thắng.

Ngay cả khi chúng ta tức giận cũng chẳng giải quyết được vấn đề gì. Chúng ta không thể lấy lại nó (bằng việc tức giận)", Rapple dẫn lời Tổng thống Duterte nói.

Philippines bat ngo nhuong bo Scarborough voi Trung Quoc? - Anh 1

Một tàu Trung Quốc gặp ngư dân Philippines gần bãi cạn Scarborough. Ảnh: AP

Tờ Inquirer hôm 11/10 viết thêm: "Nếu còn dư tiền, tôi sẽ sử dụng nó để giúp các bạn xây dựng một nhà máy điện."

Tờ Philstar ngày 10/10 tường thuật, Tổng thống Rodrigo Duterte nói rằng khi thăm Trung Quốc ông sẽ gác vấn đề Scarborough sang một bên, nhưng sẽ yêu cầu chính phủ Trung Quốc "cho phép" các ngư dân Philippines đến đầm phá bãi cạn này đánh bắt.

"Tôi sẽ đi thăm Trung Quốc. Chúng ta 'ok' với họ. Chúng ta không nên nhấn mạnh vấn đề Scarborough lúc này. Chúng ta không thể giải quyết vấn đề gì ngay cả khi giận dữ", ông nói.

Vị Tổng thống Duterte lạc quan về cuộc đàm phán với ông Tập Cận Bình, Lý Khắc Cường. Có khả năng Trung Quốc sẽ mở cửa cho Philippines xuất khẩu chuối và dứa sang thị trường của họ.

Rodrigo Duterte nói rằng, ông đã đồng ý nhượng bộ vấn đề bãi cạn Scarborough với Trung Quốc, đổi lại Bắc Kinh sẽ nới lỏng kiểm dịch các sản phẩm xuất khẩu từ Philippines vào thị trường nước này, như chuối và dứa.

Dự kiến Tổng thống Philippines sẽ có chuyến thăm Trung Quốc từ ngày 19 đến 21/10 để hâm nóng mối quan hệ giữa 2 nước.

Mặc dù Tổng thống Rodrigo Duterte tuyên bố Maniala sẽ xích lại gần Bắc Kinh hơn, song Philippines không có ý định lập liên minh quân sự với Trung Quốc, Ngoại trưởng Philippines khẳng định hôm 6/10.

“Chúng tôi muốn quan hệ gần gũi hơn với Trung Quốc không có nghĩa là chúng tôi muốn tham gia bất cứ liên minh quân sự nào với Trung Quốc bởi đó chưa bao giờ là ý định của Tổng thống. Ngài Tổng thống nhiều lần nói rằng ông ấy chỉ muốn một liên minh quân sự duy nhất và đồng minh duy nhất đó của chúng tôi chính là Mỹ”, Ngoại trưởng Perfecto Yasay nói trong phiên điều trần tại Thượng Viện Philippines.

Ông Yasay cũng cho biết thêm, mục đích chính chuyến thăm của Tổng thống Duterte tới Trung Quốc cuối tháng này là nhằm tăng cường và củng cố các khía cạnh khác trong quan hệ của 2 nước và không liên quan đến vấn đề tranh chấp trên Biển Đông. Những khía cạnh đó bao gồm quan hệ thương mại, cơ hội đầu tư, hợp tác phát triển hạ tầng, giao lưu văn hóa.

Kết thúc sớm với Mỹ

Trong một diễn biến mới nhất, người phát ngôn lực lượng thủy quân lục chiến Philippines Ryan Lacuesta vừa thông báo cuộc tập trận quân sự chung Phiblex giữa nước này với Mỹ sẽ kết thúc vào ngày 11/10, sớm hơn 1 ngày so với kế hoạch.

Theo ông Lacuesta, 2 bên quyết định tổ chức bế mạc vì “tất cả các hoạt động đào tạo đã hoàn thành”.

“Đây là một cuộc tập trận song phương nên cần 2 phía nhất trí. Đó cũng không phải là một kế hoạch cố định mà là lịch trình linh hoạt” – ông Lacuesta cho biết thêm.

Trong khi đó, các đơn vị quân đội Mỹ được triển khai ở TP Zamboanga trên đảo Mindanao đã bắt đầu rút một số khí tài sau khi Tổng thống Rodrigo Duterte yêu cầu quân đội Mỹ rời khỏi.

Cảnh sát an ninh hàng không Philippines xác nhận một máy bay vận tải quân sự C-17 của Mỹ đã đến sân bay quốc tế Zamboanga hôm 4/10 để đưa một số xe chuyên dụng cùng trang thiết bị của quân đội Mỹ rời khỏi đó.

Nhân viên an ninh Mỹ đã canh giữ các lô hàng, xe chuyên dụng gần tháp kiểm soát không lưu rồi đưa chúng lên chiếc C-17. Chiếc máy bay vận tải nhanh chóng cất cánh ngay sau đó.

Quân đội Mỹ cùng Cơ quan Hàng không Dân dụng Philippines (CAAP) phối hợp trong việc đưa chiếc C-17 đến Zamboanga. Lịch trình của hoạt động này không được thông báo vì lý do an ninh.

Philippines bat ngo nhuong bo Scarborough voi Trung Quoc? - Anh 2

Quân đội Mỹ vận chuyển các lô hàng ở Philippines. Ảnh: GMA

Đài GMA, các máy bay vận tải Mỹ, như Boeing C-17, đến Bộ Tư lệnh quân khu Tây Mindanao (Wesmincom) thường xuyên hơn gần đây. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ các máy bay vận tải Mỹ được gửi đến đó để rút hay bổ sung trang thiết bị.

Các lô hàng cũng được nhìn thấy chuyển ra và đưa vào trong máy bay. Đài GMA cho hay, căn cứ quân sự ở TP Zamboanga có khoảng 70-80 binh sĩ Mỹ đồn trú. Hiện cũng không còn tàu Mỹ nào neo tại cảng Zamboanga.

Kim Hoa