Nghề trồng hoa, cây cảnh ở Hà Nội có từ lâu đời với những làng nghề truyền thống như: Đào, quất Nhật Tân (Tây Hồ), hoa Tây Tựu (Bắc Từ Liêm)… Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, trong đó có chất lượng hoa chưa đồng đều ở các vùng sản xuất; trình độ canh tác của từng hộ, từng vùng có sự chênh lệch rõ rệt, sản xuất manh mún, nhỏ lẻ... nên muốn phát triển nghề trồng hoa cần có quy hoạch, đặc biệt là liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ.

Nhiều rủi ro

Diện tích trồng hoa, cây cảnh trên địa bàn thành phố khoảng 2.700ha với 50 vùng sản xuất tập trung quy mô 20ha trở lên/vùng. Trong vòng 5 năm trở lại đây, chủng loại sản xuất hoa đã thay đổi đáng kể, diện tích hoa chất lượng cao tăng. Riêng diện tích trồng hoa ly, hoa hồng chất lượng cao mỗi loại gần 150ha. Giá trị thu nhập từ trồng hoa được cải thiện rõ, trung bình đạt 260 triệu đồng/ha, có nơi thâm canh ứng dụng công nghệ cao cho thu nhập hơn 1 tỷ đồng/ha. Tuy vậy, sản xuất hoa của Hà Nội mới đáp ứng được từ 20 đến 30% nhu cầu, còn lại từ 70 đến 80% vẫn phải nhập từ các tỉnh, thành phố và nước ngoài.

Phat trien nghe trong hoa, cay canh o Ha Noi - Anh 1

Thu hái hoa tại phường Tây Tựu, quận Bắc Từ Liêm. Ảnh: Bá Hoạt

Dù đem lại hiệu quả kinh tế cao, nhưng việc phát triển hoa, cây cảnh ở Hà Nội gặp khó khăn do nhiều nguyên nhân như: Chưa tạo ra nhiều giống hoa mới chất lượng cao; quy trình thu hoạch, đóng gói, bảo quản, vận chuyển thô sơ, thủ công; việc áp dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất hoa còn hạn chế; thiếu quy hoạch cho các vùng hoa dẫn đến sản xuất manh mún, nhỏ lẻ... Anh Bùi Văn Khá, hộ gia đình trồng hoa ở xã Đồng Tháp (Đan Phượng) cho biết: Trước đây anh sản xuất ở vùng hoa Tây Tựu, nhưng do tốc độ đô thị hóa nhanh nên đã thuê gần 10ha đất tại khu vực vùng bãi thôn Tháp Thượng, xã Đồng Tháp, huyện Đan Phượng để trồng hoa. Ngoài gặp khó khăn về vốn đầu tư, gia đình anh Bùi Văn Khá còn gặp nhiều rủi ro trong sản xuất. Từ đầu năm đến nay, 3 lần diện tích trồng hoa của gia đình anh Bùi Văn Khá bị ngập úng, hư hỏng, thiệt hại hơn 300 triệu đồng. Anh Nguyễn Văn Lợi, xã Xuân Giang (Sóc Sơn) than phiền: Do thiếu quy hoạch và dự báo thị trường dẫn đến người trồng hoa chất lượng cao của Hà Nội nhiều lần rơi vào cảnh “sạt nghiệp”. Đơn cử như vụ hoa ly Tết Nguyên đán vừa qua, giá hoa ly rớt giá chỉ còn 5.000 đồng/cành, nông dân trồng hoa ở Hà Nội lỗ 20.000 đồng/cành hoa ly.

Liên kết sản xuất - tiêu thụ

Để từng bước tháo gỡ khó khăn cho các vùng hoa, chủ trương của Sở NN&PTNT là tập trung đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ cao, kết nối chặt chẽ giữa nông dân - nhà khoa học - doanh nghiệp trong sản xuất, tiêu thụ hoa... Đi đôi với sản xuất, Hà Nội tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại thông qua hội chợ, triển lãm với nhiều cấp độ từ thành phố đến huyện và xã để giới thiệu các loại hoa, cây cảnh đặc trưng của mỗi địa phương ở thị trường trong và ngoài nước. Hà Nội cũng đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất, kinh doanh hoa, cây cảnh và có chính sách ưu đãi về đất đai, vay vốn, chú trọng phát triển vùng sản xuất hoa, vườn cây cảnh gắn với phát triển du lịch sinh thái…

Đề cập đến thị trường tiêu thụ và giống chất lượng cao, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Hoa Đan Hoài (Đan Phượng) Bùi Bích Hường đề xuất: Thành phố nên thành lập liên minh HTX, doanh nghiệp sản xuất hoa chất lượng cao, qua đó các thành viên có cơ hội trao đổi, hỗ trợ nhau về giống, kỹ thuật cũng như liên kết thị trường tiêu thụ để hoa của Hà Nội có thể cạnh tranh với các loại hoa nhập khẩu. Các địa phương cần tuyên truyền cho người dân phát triển hoa theo đúng quy hoạch, không nên phát triển ồ ạt; trồng đúng chủng loại hoa để phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng đất đai, tránh tình trạng “nhà nhà” trồng hoa vào cùng một thời điểm nhất định dẫn đến tình trạng rớt giá do dư thừa sản phẩm...

Sơn Tùng