* Chung quanh việc dừng Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận

Phat huy vai tro cua doanh nghiep nho va vua - Anh 1

Hôm qua, ngày 22-11, các đại biểu Quốc hội (QH) làm việc tại hội trường biểu quyết thông qua: Nghị quyết về việc thực hiện thí điểm cấp thị thực điện tử cho người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam; Luật sửa đổi, bổ sung Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư và thảo luận về hai dự án luật.

Khoanh vùng nội dung và đối tượng được hỗ trợ

Mở đầu phiên họp buổi sáng, QH nghe đại diện Ủy ban Thường vụ QH (TVQH) trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của QH về thực hiện thí điểm cấp thị thực điện tử cho người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam; nghe trình bày dự thảo Nghị quyết nêu trên. Theo đó, việc thí điểm cấp thị thực điện tử được thực hiện trong thời hạn hai năm, kể từ ngày 1-2-2017. QH tiến hành biểu quyết thông qua Nghị quyết, với 449 đại biểu tán thành, bằng 91,08% tổng số đại biểu.

Tiếp đó, QH nghe Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của QH trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung phụ lục 4 Luật Đầu tư về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Sau đó, QH tiến hành biểu quyết thông qua luật nêu trên với 410 đại biểu tán thành, bằng 83,16% tổng số đại biểu.

Thảo luận về dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), nhiều đại biểu đồng tình sự cần thiết ban hành Luật Hỗ trợ DNNVV, nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về tăng cường trợ giúp để phát triển mạnh DNNVV, kinh tế hộ gia đình, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, tạo hành lang pháp lý để phát huy vai trò của DNNVV. Tuy nhiên, đại biểu Trần Thị Hiền (Hà Nam) và một số đại biểu cho rằng, dự thảo Luật còn chung chung, chưa rõ hỗ trợ gì và cơ quan nào hỗ trợ cho DNNVV, do vậy, sẽ khó áp dụng vào thực tế. Đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ (Hà Tĩnh) và một số đại biểu cho rằng, nội dung hỗ trợ như trong dự thảo Luật là quá rộng. Vì hiện nay, cả nước có hơn 520 nghìn DNNVV, chiếm 97,9% tổng số doanh nghiệp cả nước. Từ nay đến năm 2020, nước ta sẽ có khoảng một triệu DNNVV thì số tiền hỗ trợ cho doanh nghiệp là rất lớn, trong khi nguồn ngân sách của T.Ư, các địa phương còn hạn chế, nhiều địa phương còn gặp khó khăn, cho nên Nhà nước chỉ nên hỗ trợ các DNNVV về thể chế, cơ chế chính sách, không hỗ trợ dàn trải. Vì vậy, nên khoanh vùng nội dung và đối tượng DNNVV được hỗ trợ; ưu tiên cho các DNNVV có nhiều tiềm năng, doanh nghiệp khoa học công nghệ, doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị gia tăng, liên kết vùng, bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ đặc thù cho DNNVV do phụ nữ làm chủ doanh nghiệp và những doanh nghiệp thu hút nhiều lao động nữ.

Đề cập nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm quản lý nhà nước về hỗ trợ DNNVV, đại biểu Phạm Thị Thu Trang (Quảng Ngãi) và một số đại biểu cho rằng, quy định về nhiệm vụ của bộ, cơ quan ngang bộ còn chung chung, trong khi nội dung hỗ trợ liên quan rất nhiều lĩnh vực. Do vậy, quy định rõ trách nhiệm của các bộ, cơ quan ngang bộ để nâng cao hiệu quả ban hành, thực thi chính sách hỗ trợ DNNVV theo thẩm quyền, lĩnh vực, ngành quản lý.

Trong phiên làm việc, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng tham gia giải trình về một số vấn đề mà các đại biểu QH quan tâm, như: Tên gọi của Luật; những khó khăn, thách thức và vị trí, vai trò của DNNVV nước ta hiện nay; chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển doanh nghiệp Việt Nam trong tiến trình tái cấu trúc nền kinh tế, hội nhập hiện nay…

Không để Việt Nam trở thành "bãi rác công nghệ"

Buổi chiều, thảo luận tại hội trường về dự án Luật Chuyển giao công nghệ (sửa đổi), đa số các đại biểu đều tán thành việc cần thiết phải sửa đổi luật nhằm kịp thời thể chế hóa các quan điểm, đường lối đổi mới của Đảng, Nhà nước về phát triển khoa học và công nghệ. Đồng thời, ngăn chặn nhập khẩu công nghệ lạc hậu vào Việt Nam, không để nước ta trở thành “bãi rác công nghệ”.

Nhiều đại biểu đề nghị Ban soạn thảo cần bổ sung vào dự án Luật các quy định về việc kiểm tra, thẩm định chuyển giao công nghệ cũng như trách nhiệm của các đơn vị, cá nhân trong việc thẩm định chuyển giao công nghệ; danh mục công nghệ không được đưa vào Việt Nam. Chú trọng khuyến khích phát triển chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp. Đại biểu Lê Quang Trí (tỉnh Tiền Giang) và một số đại biểu khác cho rằng, cần quy định thẩm định công nghệ cho tất cả dự án, bổ sung cụ thể trách nhiệm, thẩm quyền của các cơ quan kiểm soát công nghệ. Đặc biệt, trách nhiệm của các cơ quan thẩm định công nghệ khi có sự cố, hậu quả xảy ra. Bổ sung vào dự án Luật về thành phần, tiêu chuẩn của thành viên hội đồng thẩm định với mục tiêu cao nhất là thành viên hội đồng phải gồm những chuyên gia giỏi, đầu ngành trong các lĩnh vực liên quan. Vì thực tế, một số dự án đầu tư được thẩm định công nghệ nhưng chất lượng thẩm định không cao, thành viên của hội đồng không đánh giá được mức độ thiệt hại tiềm ẩn trong công nghệ, dẫn đến nhiều dự án gây ô nhiễm môi trường, bức xúc trong nhân dân, nhiều dự án hoạt động không hiệu quả gây lãng phí.

Đại biểu Huỳnh Thành Đạt (TP Hồ Chí Minh) và nhiều đại biểu khác cho rằng, các dự án đầu tư có sử dụng công nghệ thuộc danh mục hạn chế chuyển giao, hoặc sử dụng công nghệ có nguy cơ tác động xấu đến môi trường phải được thẩm định công nghệ nghiêm túc, kỹ lưỡng với tinh thần trách nhiệm cao. Đây là một khâu rất quan trọng bởi thời gian qua nhiều dự án dùng công nghệ không phù hợp, thậm chí lạc hậu cho nên đã tác động rất xấu đến môi trường.

Đại biểu Nguyễn Phương Tuấn (tỉnh Ninh Bình) và một số đại biểu nhấn mạnh, hiện nay, hoạt động chuyển giao công nghệ ở nước ta chưa phát triển, hoạt động chủ yếu là nhập công nghệ. Một vấn đề quan trọng được đặt ra là làm sao ngăn chặn, không để nước ta trở thành "bãi rác công nghệ", sử dụng công nghệ cũ, lạc hậu của nước ngoài. Ban soạn thảo dự án Luật cần nghiên cứu, bổ sung quy định về danh mục công nghệ không được đưa vào Việt Nam. Bởi lẽ, hiện nay, nhiều doanh nghiệp nước ngoài thuê đất lâu dài, đầu tư trực tiếp, mang công nghệ cũ vào để tận dụng nhân công giá rẻ, không cần chuyển giao nên không chịu sự điều chỉnh của luật này.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh đã giải trình ý kiến trước các đại biểu QH. Đồng thời cho biết, Ban soạn thảo dự án Luật sẽ nghiêm túc tiếp thu ý kiến của đại biểu QH và sẽ có những phương án chỉnh sửa, bổ sung trong dự án Luật Chuyển giao công nghệ (sửa đổi).

Chiều 22-11, tại Hà Nội, Văn phòng Chính phủ tổ chức họp báo chuyên đề công bố việc dừng thực hiện Dự án điện hạt nhân (ĐHN) Ninh Thuận dưới sự chủ trì của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng.

Tại cuộc họp báo, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Mai Tiến Dũng cho biết, việc dừng thực hiện Dự án không phải lý do công nghệ mà do tình hình phát triển kinh tế vĩ mô của Việt Nam hiện có nhiều thay đổi so thời điểm quyết định chủ trương đầu tư Dự án; dư địa về tiết kiệm điện còn nhiều, khả năng liên kết lưới điện khu vực để trao đổi mua bán điện với các nước láng giềng dự kiến sẽ tăng cường thời gian tới và đặc biệt là tiềm năng sử dụng các dạng năng lượng tái tạo như gió, mặt trời khả thi về kinh tế. Mặt khác, nước ta đang cần nguồn vốn lớn để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng đồng bộ, hiện đại; giải quyết các vấn đề do biến đổi khí hậu. Công nghệ ĐHN của Nga và Nhật Bản dự kiến sử dụng cho các dự án đều tiên tiến nhất hiện nay và có mức độ an toàn rất cao. Dự kiến đến năm 2030, nếu hoàn thành, Dự án ĐHN sẽ đóng góp khoảng 3,6% về công suất và 5,7% về sản lượng điện của hệ thống. Việc dừng thực hiện Dự án không ảnh hưởng an ninh cung ứng điện do có thể bổ sung các nguồn khác (than, khí, LNG, năng lượng tái tạo, tăng cường mua điện từ Lào).

Chính phủ sẽ chỉ đạo thực hiện các biện pháp nhằm sử dụng tối đa, hiệu quả đối với các cơ sở hạ tầng đã thực hiện đầu tư thuộc phạm vi Dự án để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Chính phủ trao đổi vấn đề này với các đối tác Nga và Nhật Bản cùng với thời điểm báo cáo Quốc hội xin chủ trương dừng thực hiện Dự án. Về cơ bản, các đối tác đều thể hiện quan hệ hữu nghị, sự cảm thông và tôn trọng quyết định của Việt Nam, đồng thời mong muốn sẽ tăng cường hợp tác, hỗ trợ Việt Nam một số lĩnh vực phát triển kết cấu hạ tầng để thay thế cho hợp tác đầu tư các Dự án này.

Chính phủ Việt Nam đánh giá cao và cảm ơn sâu sắc về thiện chí, sự hỗ trợ của Chính phủ LB Nga và Nhật Bản trong quá trình chuẩn bị đầu tư, sự hợp tác hiệu quả của các đối tác tham gia trực tiếp vào Dự án. Việt Nam khẳng định Nga, Nhật Bản là các đối tác hàng đầu, ưu tiên trong trường hợp Việt Nam xây dựng ĐHN trong tương lai. Việc dừng Dự án không ảnh hưởng quan hệ với LB Nga và Nhật Bản. Chính phủ Việt Nam tiếp tục trao đổi với Chính phủ hai nước về hợp tác các dự án phát triển kết cấu hạ tầng, kinh tế, thương mại… mà các doanh nghiệp của Nga và Nhật Bản có thế mạnh, đồng thời phù hợp Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Cũng tại cuộc họp báo, đại diện lãnh đạo một số bộ, ngành cũng đã trả lời nhiều câu hỏi của các nhà báo chung quanh vấn đề dừng Dự án.

Việc hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ cần phải bảo đảm bình đẳng với các loại hình doanh nghiệp, không phân biệt các thành phần kinh tế trong cơ hội tiếp nhận các nguồn lực hỗ trợ. Luật Doanh nghiệp năm 2014 đã quy định rõ Nhà nước bảo đảm bình đẳng trước pháp luật các doanh nghiệp, không phân biệt hình thức sở hữu và thành phần kinh tế.

Đại biểu ĐỖ VĂN BÌNH (TP Hải Phòng)

Phải tạo cơ chế thông thoáng trong kinh doanh để hạn chế thanh tra, giám sát và cũng có quy định mỗi năm có bao nhiêu lần được thanh tra, kiểm tra. Có tình trạng, doanh nghiệp nhỏ một tháng phải đón tiếp ba, bốn đoàn kiểm tra, thanh tra.

Đại biểu NGUYỄN NGỌC PHƯƠNG (tỉnh Quảng Bình)

Với đặc thù của Việt Nam, nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế và gắn với 60% dân số, đa phần quy mô sản xuất còn nhỏ theo hộ gia đình, cho nên vấn đề tiếp nhận, ứng dụng khoa học - công nghệ còn gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, cần có chính sách hỗ trợ về cơ chế, tài chính cho các tổ chức, cá nhân chuyển giao công nghệ, kể cả tổ chức, cá nhân tiếp nhận khoa học - công nghệ trong khu vực nông, lâm, thủy sản, khu vực bị tác động của biến đổi khí hậu.

Đại biểu NGUYỄN THANH PHƯƠNG (TP Cần Thơ)