Sáng 16.4, Bộ Tư pháp đã tổ chức hội nghị toàn quốc tổng kết công tác thi hành Luật Hôn nhân và Gia đình (HN-GĐ) năm 2000. Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm, thảo luận và đưa ra giải pháp chính là những bất cập, hạn chế trong thực tiễn thi hành Luật HN-GĐ với những vấn đề liên quan đến hôn nhân đồng tính.

Luật Hôn nhân và Gia đình sẽ chuyển từ “cấm” sang thành “không thừa nhận” đối với hôn nhân đồng tính? (ảnh: một đám cưới đồng tính được tổ chức ở Kiên Giang).

Trong thời gian qua, nhiều người đồng tính đã ở tình trạng bị kỳ thị, phân biệt đối xử hoặc bạo lực gia đình, trong khi đó, pháp luật Việt Nam nói chung và Luật HN-GĐ nói riêng chưa có quy định rõ ràng về bảo vệ quyền của người đồng tính.

Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đinh Trung Tụng: Khoản 5 Điều 10 Luật HN-GĐ quy định cấm việc kết hôn giữa những người cùng giới tính, chính vì việc sử dụng quy phạm “cấm” việc kết hôn giữa những người cùng giới tính dễ tạo ra hiệu ứng định kiến xã hội đối với người đồng tính.

Qua tổng kết thi hành, nhiều ý kiến cho rằng, cần nhìn nhận đồng tính là một xu hướng tính dục tự nhiên, việc thừa nhận cũng là tự nhiên, không nên ngăn cấm.

Ý kiến tại hội nghị về vấn đề này, đại diện Bộ Y tế đã thẳng thắn đề xuất cho phép kết hôn đồng tính, vì nó là quyền được sống thực với những gì mình có - đó là quyền con người. Hiện nay chưa có nghiên cứu chính xác về số lượng người đồng tính tại Việt Nam, nên đồng tính vẫn chưa được xã hội và pháp luật Việt Nam thừa nhận. Do vậy, rất nhiều người đồng tính thường không công khai giới tính thực của mình vì họ sợ sự kỳ thị, xa lánh từ người thân, bạn bè, đồng nghiệp.

Tuy nhiên, Bộ Y tế cũng cho việc quy định cho phép kết hôn hay không cần phải được tiến hành điều tra, phân tích, đánh giá, cân nhắc để có đủ cơ sở khoa học khi đưa vào luật. Bên cạnh đó, cũng cần cân nhắc, đánh giá các yếu tố xã hội khi quy định nội dung này vào trong luật.

Theo ông Dương Đăng Huệ - Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế (Thành viên Ban soạn thảo, Tổ trưởng Tổ biên tập Dự án Luật) - mục tiêu, quan điểm, định hướng sửa đổi về giới tính trong kết hôn sẽ có 3 phương án, trong đó phương án thứ nhất là không quy định theo hướng cấm việc kết hôn giữa những người cùng giới tính như luật hiện hành mà quy định theo hướng không thừa nhận hôn nhân của những người cùng giới tính; đồng thời không can thiệp vào việc sống chung như vợ chồng giữa những người cùng giới tính.

Hiện nay, ở Châu Á, chưa có nước nào thừa nhận hôn nhân đồng giới. Hai phương án còn lại được đưa ra là “Thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính” và “Giữ nguyên như quy định hiện hành”.

Theo kết quả nghiên cứu của Viện Nghiên cứu xã hội, kinh tế và môi trường (iSEE) thì kỳ thị với người đồng tính còn phổ biến, đặc biệt là qua lời nói với 95% số người đồng tính nam được hỏi đã từng nghe người khác nói người đồng tính là không bình thường. Bên cạnh đó, khi bị phát hiện là người đồng tính, 20% mất bạn, 15% bị gia đình chửi mắng hoặc đánh đập... Nghiêm trọng hơn, 4,5% đã từng bị tấn công vì là người đồng tính, 1,5% nói bị đuổi học, 4,1% đã từng bị đuổi ra khỏi chỗ ở và 6,5% bị mất việc vì là người đồng tính. P.L