Bernard Squarcini, Giám đốc Cục Tình báo nội địa trung ương Pháp (DCRI), cơ quan tương đương với FBI của Mỹ, khẳng định Mohammed Merah - tên khủng bố gây ra vụ thảm sát ở Toulouse và Montauban nhân danh Al-Qaeda - "không là người chỉ điểm cho DCRI hay bất cứ cơ quan tình báo Pháp hay nước ngoài nào". Trong khi đó, vào ngày 26/3 vừa qua, tờ báo Il Foglio của Italia đưa tin Merah là người đưa tin cho Tổng cục Tình báo đối ngoại Pháp (DGSE) lẫn DCRI.

Về phần mình, DGSE từ chối xác nhận hay phủ nhận câu chuyện của báo Il Foglio. Nghi vấn hiện nay là thực ra mối quan hệ giữa Merah và các cơ quan tình báo Pháp như thế nào?

Nhà báo Daniele Raineri của nhật báo Il Foglio (Italia) - được cho là viện dẫn từ các nguồn tình báo giấu tên - tiết lộ Mohammed Merah là người đưa tin của DGSE (cơ quan chịu trách nhiệm gián điệp và chống khủng bố ngoài biên giới nước Pháp) hoạt động trong các mạng lưới khủng bố Hồi giáo và được cơ quan này giúp vượt qua một trạm kiểm soát ở biên giới Jordan để vào Israel từ tháng 9/2010. Merah lưu lại Israel 3 ngày trong vai trò một du khách trước khi quay trở lại Jordan rồi sau đó chuyển hướng đến Afghanistan.

Tờ Il Foglio còn cho biết thêm, trong hai năm 2010 và 2011, với sự lo liệu của DGSE, Merah được phép vào các nước khác như Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Syria và Liban. Mục đích của DGSE là nhằm chứng minh mạng lưới khủng bố có thể vượt qua mọi biên giới với hộ chiếu của châu Âu. Tuy nhiên, thông tin của tờ Il Foglio không nhận được sự xác nhận chính thức từ chính quyền Pháp.

Ngoài ra, tình báo hai nước Pháp và Israel cũng có sự tuyên bố mâu thuẫn nhau về hành trình vào Nhà nước Do Thái của Merah. Bernard Squarcini khẳng định với tờ Le Monde của Pháp rằng, Merah bị nhân viên an ninh Israel bắt giữ ở Jerusalem vì bị phát hiện có con dao trong hành lý, song không lâu sau đó người này được thả ra. Còn tình báo Israel nhấn mạnh họ không tìm thấy báo cáo về vụ việc này trong hồ sơ.

Trong vụ án Merah, cả Tình báo quân đội ISI của Pakistan cũng bị lôi vào cuộc. Vừa qua, khi báo chí Pháp đưa tin Merah đến Pakistan hai lần và được huấn luyện trong các trại khủng bố ở Waziristan, ISI và chính quyền Pakistan đã nhanh chóng lên tiếng bác bỏ thông tin này. Trong khi đó, hai quan chức giấu tên của Pakistan tiết lộ sự việc các cơ quan tình báo Pháp đặc biệt quan tâm sử dụng đội ngũ những người đưa tin và có ít nhất 85 thanh niên Pháp được huấn luyện tại khu vực Bắc Waziristan trong 3 thập niên sau này.

Số thanh niên Pháp (phần đông là người gốc Arập) lập thành một nhóm gọi là Djihad-e-Islami dưới sự chỉ huy của Abou Tarek, và 5 người của nhóm này trở về Pháp vào tháng 1/2011 với nhiệm vụ tuyển mộ thêm người mới. Và, theo hai quan chức Pakistan, có thể Mohammed Merah nằm trong số 5 người này.

Ngược lại Ahmed Marwat, người phát ngôn của Taliban trong khu vực Waziristan, khẳng định thông tin Merah có mặt ở Waziristan của báo chí Pháp là đúng sự thật. Đồng thời nhấn mạnh chính quyền Pháp đã nói dối khi tuyên bố Merah chỉ hành động đơn độc và không hề có sự tiếp xúc nào với các nhóm Thánh chiến Hồi giáo.

Bernard Squarcini.

Charles Enderlin, phóng viên của Đài Truyền hình France 2 làm việc ở Jerusalem, cho rằng DGSE sử dụng Mohammed Merah để thu thập thông tin về Israel. Enderlin đặt vấn đề trên trang web Twitter: có phải tình báo Pháp thật sự muốn tìm kiếm thông tin về tên lửa, bom hạt nhân hay về Palestine từ Israel?

Về phần mình, Bernard Squarcini thừa nhận một sĩ quan của DCRI đã có cuộc tiếp xúc với Merah ngày 22/11/2011, nhưng nhấn mạnh đây chỉ là cuộc "hỏi han" về những gì mà Mohammed Merah biết được trong các chuyến đi đến Afghanistan trong hai năm 2010 và 2011 với visa du lịch. Squarcini cũng phủ nhận cuộc tiếp xúc này nhằm tuyển mộ Merah làm người đưa tin cho DCRI trong các mạng lưới khủng bố Hồi giáo, mà thật ra Merah tự nguyện cung cấp tin tức cho cơ quan.

Đánh giá về thông tin của tờ Il Foglio, Bộ trưởng Nội vụ Pháp Claude Geant chỉ nói Merah là một trong nhiều "nghi can nằm dưới sự theo dõi của DGSE vì có sự dính líu đến chủ nghĩa cực đoan Hồi giáo". Alain Chouet - cựu Giám đốc DGSE và tác giả cuốn "Mối đe dọa Hồi giáo: những sự lạc lối và những mối nguy hiểm thật sự" xuất bản năm 2011 - cho biết ông không tin có sự hợp tác nào đó giữa Mohammed Merah và tình báo Pháp.

Eric Denecé, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu tình báo Pháp, không bình luận về thông tin của tờ Il Foglio song nhấn mạnh Mohammed Merah không là người xa lạ đối với các cơ quan tình báo Pháp nhưng không chắc hắn ta là người đưa tin của họ. Từ tháng 1/2011, một cuộc điều tra sâu rộng về Mohammed Merah đã được tiến hành, song họ không tìm thấy bất cứ dấu hiệu nguy hiểm nào từ người này. Chỉ có một mối lo ngại duy nhất - đó là Merah luôn giấu mình trong căn nhà đóng kín cửa suốt nhiều ngày.

Tiết lộ của tờ Il Foglio cũng đặt ra vấn đề liệu giới quan chức tình báo Pháp có thật sự đứng đằng sau sự chậm trễ bất thường trong cuộc điều tra về vụ nổ súng của Mohammed Merah ở Toulouse hay không. Mặc dù những vụ nổ súng diễn ra trong 3 ngày - 11, 15 và 19/3 - nhưng Merah chỉ bị nghi ngờ vào ngày 20/3 sau khi cảnh sát so sánh danh sách những người Hồi giáo trong khu vực Toulouse với danh sách 576 địa chỉ IP của các máy tính hoạt động vào ngày 11/3, tức ngày đầu tiên xảy ra vụ thảm sát