Từ năm 2004, UBND TPHCM đã ban hành Quyết định 150 quy định về quản lý, sử dụng hành lang hệ thống sông rạch trên địa bàn TPHCM, nhằm phòng chống lấn chiếm và tạo quỹ đất xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật dọc sông.

Pha vo quy hoach hanh lang bao ve song Sai Gon - Anh 1

Việc lấn chiếm, xây nhà ở dọc hai bên bờ sông Sài Gòn vẫn diễn ra từng ngày

Theo đó, sông Sài Gòn thuộc loại cấp 1, chiều rộng hành lang sông mỗi bên 50m. Hành lang sông chỉ được sử dụng vào mục đích xây dựng công trình phục vụ lợi ích công cộng, công viên, cây xanh nhằm đảm bảo vệ sinh môi trường và cảnh quan đô thị.

Thế nhưng, thực tế cho thấy trước sức ép đô thị hóa, với sức hấp dẫn của mặt tiền bờ sông, quyết định nói trên không đủ sức ngăn chặn nạn san lấp, lấn chiếm hành lang sông Sài Gòn.

Ông Võ Minh Lâm, Bí thư Đảng ủy phường An Phú Đông, thừa nhận hành lang sông Sài Gòn đoạn chảy qua phường đang bị chiếm dụng nghiêm trọng. Trên bờ sông thuộc phường An Phú Đông có 3 dự án lớn, lại có 3 quy định khác nhau. Thực trạng chồng chéo, bất cập trong công tác quản lý của các cơ quan chức năng khiến địa phương rất đau đầu tìm cách xử lý.

Chẳng hạn, công trình bờ hữu sông Sài Gòn do Sở NN- PTNT TP.HCM làm chủ đầu tư, được phê duyệt xây dựng cách bờ 50m, giữ nguyên trạng toàn bộ hành lang sông. Trong khi đó, dự án nhà ở của một cá nhân đang tiến hành xây dựng lại được cho phép đóng cừ, đổ đất ra bờ sông, xây dựng công trình hạ tầng trên hành lang sông.

Trước đó, dự án khu biệt thự được cho phép xây dựng công trình nhà ở và công trình phụ trợ trên mặt nước. Sự thiếu thống nhất này không chỉ phá vỡ hành lang sông mà còn làm mất mỹ quan đô thị.

Hiện UBND phường đang khẩn trương thực hiện giải tỏa hơn chục trường hợp vi phạm lấn chiếm xây dựng nhà ở của các hộ dân thuộc khu phố 1 và 2.

Đại diện quận 2 cho hay, quy hoạch một số dự án tại phường Thảo Điền có mép bờ bao hoặc rạch giao đất không trùng với quy hoạch mép bờ bao sông Sài Gòn do Sở GT-VT công bố năm 2008. Do đó, một số hộ dân mua đất tiếp giáp sông Sài Gòn đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trong đó có một phần đất nằm trong hành lang bảo vệ sông Sài Gòn theo Quyết định 150/2004 của TP.

Theo Sở Xây dựng TP.HCM thời gian qua, ngành đã kiểm tra tình hình lấn chiếm hành lang trên bờ sông, kênh, rạch tại huyện Nhà Bè. Theo Phòng Quản lý đô thị TP, toàn huyện có 142 tuyến sông, kênh, rạch. Trong đó, huyện quản lý 76 tuyến với chiều dài hơn 37,6 km; Khu Quản lý đường sông quản lý 66 tuyến.

Thời gian qua, huyện phát hiện 55 trường hợp xây dựng vi phạm lấn chiếm hành lang bảo vệ sông, kênh, rạch. Tới đây, huyện sẽ cưỡng chế một số công trình vi phạm.

Theo quyết định 150/2004/QĐ-UBND của UBND TP quy định về hành lang an toàn đường thủy bao gồm 4 cấp: sông cấp 1, 2 (quy định hành lang an toàn từ mép bờ cao trở vào bờ) là 50m. Trong phạm vi này sẽ không được phép xây dựng kiên cố, không được cơi nới đối với những nhà đã có sẵn. Quỹ đất này được dành cho các mục đích công cộng, như: Xây dựng đê điều, đường giao thông, phòng chống bão lụt, công viên, trồng cây xanh… Tương tự, cấp 3 và 4 là 30m/bên, cấp 5 và 6 là 20m/bên và chưa phân cấp là 10m/bên.