Tại sao chính phủ Trung Quốc lại quyết định để đồng Nhân dân tệ mất giá mạnh như hiện nay?

Câu hỏi này đang là chủ đề tranh cãi của các nhà kinh tế và các nhà đầu tư trong những ngày qua. Trong khi đó, ngân hàng trung ương Trung Quốc (PBOC) lại không đưa ra bất kỳ manh mối nào về diễn biến của đồng Nhân dân tệ.

Hai giả thuyết được đưa ra:

1. Một cuộc cải cách mà ở đó các lực lượng thị trường sẽ có tác động nhiều hơn tới đồng Nhân dân tệ.

2. Một biện pháp kích thích kinh tế mở đầu cho cuộc chiến tiền tệ tại châu Á.

Trung Quốc khẳng định động cơ trong sạch khi để đồng Nhân dân tệ rơi tự do.

PBOC nhận định rằng quyết định thay đổi cách định giá đồng tiền này hàng ngày là một cải cách mang tính thị trường. Trên thực tế, cộng đồng thế giới đã yêu cầu Trung Quốc thực hiện điều này từ cách đây rất lâu.

Ngân hàng trung ương Trung Quốc cho biết cuộc cải cách này sẽ tiếp tục được thúc đẩy theo định hướng thị trường và những thành phần trên thị trường sẽ có vai trò lớn hơn trong việc định giá đồng Nhân dân tệ.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) lên tiếng ca ngợi động thái này của PBOC. Hồi đầu tháng này, IMF đã thêm đồng Nhân dân tệ vào rổ tiền tệ dự trữ quốc tế của họ.

Pha gia Nhan dan te, Trung Quoc muon chien tranh tien te? - Anh 1

Tỷ giá giữa đồng USD và đồng CNY trong 1 năm qua (Nguồn: Bloomberg)

Một số nhà phân tích lại đang thấy những động cơ khác của Trung Quốc. Nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới đang gặp khó khăn và đồng Nhân dân tệ mất giá có thể thúc đẩy xuất khẩu Trung Quốc. Việc phá giá đồng tiền là một trong những cách nhanh nhất để hồi sinh các nhà máy trong nước.

Số liệu xuất khẩu mới nhất của Trung Quốc rất kém. Theo các nhà kinh tế tại Natixis, điều này buộc PBOC phải thúc đẩy nền kinh tế bằng một trong những công cụ mạnh mẽ nhất họ đang nắm giữ: tỷ giá hối đoái.

Nếu đây thực sự là động lực để PBOC thả rơi đồng Nhân dân tệ, vai trò lớn hơn của các lực lượng thị trường chỉ là tấm bình phong. Động thái và mục đích của Trung Quốc có thể dẫn tới những hành động ăn miếng trả miếng khác của các nước lân cận. Một cuộc chiến tiền tệ là không thể tránh khỏi.

Các nhà phân tích tại Oxford Economics cho rằng, trong thế giới tăng trưởng bằng xuất khẩu hiện nay, việc hạ giá tiền tệ để giành lợi thế không khác gì một động thái khơi mào chiến tranh tiền tệ. Trung Quốc không phải là quốc gia duy nhất làm điều này nhưng cách họ thực hiện lại có thể dẫn tới một cuộc chiến tranh diện rộng mà thế giới cố gắng tránh khỏi bấy lâu nay.

Ngày 13/10, sau khi đồng Nhân dân tệ giảm hơn 3% chỉ trong 3 phiên giao dịch, các quan chức của PBOC đã tổ chức một cuộc họp báo bất thường và tìm cách giải thích điều này. Theo đó, mức giảm 3% là đủ để đưa đồng tiền này về mức hợp lý.

Các nhà phân tích tại Capital Economics cho biết cuộc họp báo của PBOC củng cố thêm luận điểm của họ rằng sự sụt giảm của đồng Nhân dân tệ là kết quả của việc chuyển sang cơ chế tỷ giá mới chứ không phải nỗ lực phá giá quy mô lớn.