Trong 15 năm trước khi đột ngột biến mất hồi tháng 5, tân thủ lĩnh Taliban tại Afghanistan Haibatullah Akhundzada công khai giảng dạy và thuyết giảng tại nhà thờ Hồi giáo Al Haaj ở Kuchlak, một thị trấn đầy bụi bặm ở tỉnh Baluchistan, tây nam Pakistan. Tiết lộ về cuộc sống của Akhundzada có thể gây thêm áp lực, buộc Pakistan phải mạnh tay đối với các phiến quân đang sống công khai tại nước này.

Akhundzada hiện được cho là đang ẩn náu sau khi vượt qua đường biên giới dài và gồ ghề giữa Pakistan và Afghanistan.

Trong thời gian giảng dạy ở Kuchlak, Y được thăng chức trong hàng ngũ Taliban ở Afghanistan. Akhundzada trở thành "tiểu vương" hồi tháng 5 sau khi máy bay không người lái của Mỹ tiêu diệt người tiền nhiệm Mullah Akhtar Mansour, tại một khu vực khác ở Pakistan. "Một khi đã trở thành tiểu vương, ông cùng cả gia đình rời khỏi nơi này. Bạn không thể vừa dạy tôn giáo và vừa điều hành Taliban cùng một lúc. Và nếu Akhundzada vẫn ở đây, ông có thể gây nguy hiểm cho chúng tôi, các sinh viên và nhà thờ Hồi giáo này", Hafiz Abdul Majeed, người điều hành nhà thờ Hồi giáo Al Haaj cho biết.

Pakistan khẳng định không bao che cho phiến quân. Bộ Nội vụ nước này không trả lời câu hỏi về thời gian Akhundzada ở Kuchlak, trong khi một phát ngôn viên quân sự cho biết không có ý kiến gì về vấn đề này.

Pakistan bao che cho thu linh Taliban tai Afghanistan? - Anh 1

Haibatullah Akhundzada. Ảnh: Telegraph

Được tin tưởng

Đồng nghiệp và học sinh tại Nhà thờ Hồi giáo Al Haaj cho biết Akhundzada, khoảng 50 tuổi, đến từ Kandahar ở Afghanistan. Nhân vật này biến mất khỏi Kuchlak 2 ngày trước khi trở thành thủ lĩnh mới của Taliban tại Afghanistan.

Ông Majeed cho biết, Akhundzada dạy từ 8 giờ sáng đến trưa tại nhà thờ Hồi giáo, và được trả lương 10.000 rupee (100 USD) mỗi tháng. "Chúng tôi rất buồn khi ông ấy biến mất bởi vì ông là một người thầy vĩ đại và là tài sản lớn của nhà thờ Hồi giáo này", ông Majeed nói. Khi được hỏi làm thế nào một người có liên quan chặt chẽ với Taliban có thể sống một cách công khai, ông Majeed trả lời: "Ông ấy được tin tưởng. Và khi trở thành tiểu vương, ông rời khỏi đây. Tất cả chúng tôi đều biết".

Pai Khan, một cựu học sinh trường Al Haaj, kể rằng, anh từng nghe Akhundzada nói chuyện tại một cuộc biểu tình công cộng ở Quetta vào năm 2014. "Ông ấy nói chuyện về Mỹ và chiến tranh và rằng chúng tôi sẽ không từ bỏ cuộc thánh chiến, không bao giờ đàm phán với chính phủ bù nhìn Afghanistan hoặc nói chuyện với người Mỹ", Khan, hiện là nhà hoạt động ủng hộ nhánh Taliban, cho biết. Theo Khan, Akhundzada dạy anh tại nhà thờ Hồi giáo trong nhiều năm gần đây.

Phát ngôn viên Taliban Zabihullah Mujahid cho biết, sau khi chạy trốn khỏi Afghanistan, Akhundzada sống tại nhà thờ Hồi giáo Kuchlak và trường tôn giáo trong nhiều năm, trong khi vẫn tham gia nhóm cực đoan này.

Tuy nhiên, Mujahid cho biết, Akhundzada rời Kuchlak ngay sau khi trở thành phó thủ lĩnh của nhóm vào năm 2015. "Một nhân vật bị truy nã gắt gao như Akhundzada không thể sống và dạy học tại một nơi nổi tiếng như Kuchlak bởi Mỹ và các lực lượng Afghanistan đang cố gắng tiêu diệt hoặc bắt ông", Mujahid nói.

Hậu thuẫn của Pakistan

Các nhà ngoại giao phương Tây tin rằng, một số chủng viện trong khu vực Quetta từ lâu là mảnh đất màu mỡ cho những kẻ Hồi giáo hiếu chiến. Tại Quetta, ý thức hệ thánh chiến được công khai chấp nhận.

Các nhà phân tích cho rằng, Pakistan hậu thuẫn Taliban tại Afghanistan để chống lại ảnh hưởng của đối thủ của Ấn Độ trong sân sau của mình. Tuy nhiên, Pakistan phủ nhận điều này. "Tôi mạnh mẽ bác bỏ sự hiện diện của Taliban tại tỉnh Baluchistan," Sarfaraz Bugti, giám độc Sở Nội vụ tỉnh này cho biết.

An Bình
(Theo Reuters)