Chính trị thực chất là quan hệ về lợi ích, trước hết và căn bản là lợi ích kinh tế. Hầu như tất cả các vấn đề chính trị mà ông Donald Trump viện dẫn trong các cuộc đấu khẩu suốt 551 ngày vận động tranh cử đều nhắm đến một hướng - tạo động lực cho tái phát triển kinh tế, điều “đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại”.

Ong Trump thang nho thuc thoi - Anh 1

Chính trị được biểu hiện tập trung ở kinh tế, là kinh tế cô đọng lại. Ông Trump vận dụng quy luật ấy một cách tài tình với những cam kết cụ thể, như hứa thực hiện dự án vĩ đại tái thiết hạ tầng và làm kinh tế Mỹ tăng trưởng gấp đôi, thay vì vẽ lên bầu trời chính trị đầy trăng sao vốn không có gì mới trong con mắt cử tri Mỹ.

Kinh tế với tư cách là nội dung bao giờ cũng năng động hơn chính trị với tư cách là hình thức luôn bảo thủ; người làm kinh tế thường nhạy bén và thay đổi nhanh hơn so với người làm chính trị. Đội ngũ tư vấn cho ông Trump đã phát hiện nhóm cử tri im lặng, ít khi công khai bày tỏ chính kiến. Họ đến từ nông thôn, ngoại ô; là những người chống nhập cư và chống khủng bố; có thu nhập trung bình (50.000 USD/năm) trở lên; là đàn ông, người da trắng; bảo thủ và có quan điểm chính trị độc lập...

Thay vì dựa vào truyền thông bảo thủ và thực hiện cách vận động đến từng nhà thuyết phục như nhóm đối thủ, họ chơi kiểu khác đơn giản hơn. Một mặt, họ tổ chức các buổi diễn thuyết tập trung mà không nhắm vào đối tượng cụ thể nào. Mặt khác, từ một chiếc mũ màu đỏ trên đầu mỗi cá nhân đến nghe diễn thuyết, cả một biển mũ màu đỏ xuất hiện và gây tác động mạnh hơn bất cứ cuộc đến nhà gõ cửa đơn lẻ nào.

Nếu ông Trump thực thi tốt lời hứa của mình, cuộc bầu cử tổng thống có một không hai vừa qua sẽ ảnh hưởng mạnh đến cách các nước có thể chế tương tự lựa chọn lãnh đạo cho mình.

Hoàng Dũng