Tỉ phú bất động sản Donald Trump 70 tuổi, một người không có kinh nghiệm chính trị, đã chiến thắng cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton theo kết quả bầu cử tổng thống Mỹ ngày 8-11 (giờ địa phương).

Ông Trump trấn an, không ai tin

Trong bài phát biểu chiến thắng, ông Donald Trump khẳng định ông sẽ là “tổng thống của mọi người dân Mỹ”. Ông hứa hẹn sẽ mang lại điều tốt lành cho nhân dân Mỹ và bảo đảm người sống bên lề xã hội không bị bỏ quên.

Ông cam kết sẵn sàng trao đổi với các nước và ưu tiên cho quan hệ đối tác hơn xung đột.

Thị trường chứng khoán vốn không mong muốn ông Trump đắc cử đã bộc lộ phản ứng đầu tiên.

Tuy nhiên, một số người dân Mỹ đã có phản ứng sau cuộc bầu cử.

Tại bang California của Mỹ, nhiều người xuống đường biểu tình đốt hình nộm của ông Trump, đập vỡ cửa kính, đốt thùng rác và vỏ xe ở Oakland. Cách đó vài cây số, sinh viên biểu tình tại ĐH Berkeley. Biểu tình cũng đã diễn ra tại ĐH California.

Ngay khi có thông tin ông Trump thâu tóm phiếu của đại cử tri ở các bang then chốt, trang web của Bộ Di dân Canada đã bị nghẽn. Trang web này hướng dẫn thủ tục để định cư hoặc lấy quốc tịch Canada.

Từ nhiều tháng này, nhiều công dân Mỹ đã dự tính di dân sang Canada nếu ông Trump chiến thắng.

Các công ty kinh doanh bất động sản và một số vùng ít dân ở Canada đã mở chiến dịch quảng bá dân Mỹ đến đây sẽ mua được nhà giá rẻ và tìm việc làm.

New Zealand ghi nhận số lượt truy cập vào trang web xin visa lưu trú tăng đột biến.

Vì sao kết quả thăm dò trật lất?

Những người hướng dẫn chương trình của đài CNN nhìn nhận: “Chúng tôi đã sai!”.

Ngày 8-11, ngay trước khi các điểm bỏ phiếu đóng cửa, đại đa số cuộc thăm dò, báo chí, chuyên gia, giáo sư đại học, giới kinh doanh đều cho rằng bà Hillary Clinton sẽ thắng.

Giữa trưa cùng ngày, báo New York Times còn đưa tin 45,9% ủng hộ bà Clinton và 42,8% ủng hộ ông Trump. Trang web FiveThirtyEight đưa tin chắc chắn bà Clinton sẽ thắng với xác suất 71,4% so với 28,6% của Trump.

Ong Trump bat ngo dac cu Tong thong My! - Anh 1

Ông Donald Trump cùng gia đình mừng chiến thắng ở New York. Ảnh: REUTERS

Cuối cùng tất cả đều trật lất!

Từ nhiều tháng nay, chỉ có một cuộc thăm dò công bố hằng ngày của USC Dornsife - Los Angeles Times cho kết quả thường xuyên rằng Trump sẽ thắng. Như kết quả ngày 7-11 cho thấy Trump đã hơn bà Clinton 3,2 điểm (46,8% dành cho Trump so với 43,6% dành cho bà Clinton).

GS kinh tế Arie Kapteyn ở ĐH Southern California (Los Angeles) là một trong ba nhà khoa học tham gia cuộc thăm dò nêu trên đã giải thích: Thăm dò qua Internet sẽ làm giảm hoặc loại bỏ tình trạng trả lời để làm vừa lòng người đối thoại.

Ông giải thích: “Những người được thăm dò sẽ dễ nói họ sẽ bỏ phiếu cho ông Trump nếu họ trả lời qua Internet hay điện thoại”.

Tình hình thăm dò trong bầu cử Mỹ tương tự ngày nước Anh trưng cầu ý dân về rời khỏi EU. Các cuộc thăm dò ở Anh đều cho thấy tỉ lệ muốn ở lại EU chiếm ưu thế. Cuối cùng kết quả trưng cầu ý dân lại ủng hộ Brexit.

Những kế hoạch của ông Donald Trump

Về đối ngoại, ông Donald Trump đề nghị các nước đồng minh trong NATO phải trả chi phí nhiều hơn, bằng không Mỹ sẽ rút khỏi NATO. Ông đánh giá NATO phải tập trung nhiều hơn cho đấu tranh chống khủng bố, ngăn chặn di cư và giảm sức mạnh đáp trả Nga.

ông Trump hô hào tiêu diệt IS nhưng lại không nêu rõ chi tiết. Ông tuyên bố ủng hộ Nga hoạt động mạnh hơn tại Syria vì Nga đứng chân ở Syria vững hơn Mỹ. Ông chỉ trích thỏa thuận về hạt nhân đã ký với Iran năm 2015 vì cho rằng Iran chưa nhượng bộ đủ, do đó phải đàm phán lại.

Để tăng cường chống khủng bố, ông đề nghị tăng cường tra tấn và tiêu diệt hết gia đình bọn khủng bố. Ông muốn hạn chế nhập cảnh đối với công dân đến từ các nước có nguy cơ khủng bố cao và cảnh giác với tín đồ Hồi giáo đến Mỹ.

Nhằm ngăn chặn nạn di dân lậu, ông Trump kêu gọi xây bức tường dài 1.600 km dọc biên giới Mexico và Mexico phải trả tiền xây tường. Ông đề nghị tăng gấp ba số nhân viên di dân, trục xuất hơn 2 triệu người nhập cư vi phạm pháp luật ở Mỹ và hủy visa đối với nước nào không tiếp nhận đối tượng bị trục xuất. Ngoài ra, ông còn hăm dọa trục xuất luôn 11 triệu người nhập cư lậu.

Về đối nội, ông Donald Trump tuyên bố sẽ hủy bỏ đạo luật về bảo hiểm y tế đã thông qua năm 2010 (ObamaCare) và cho phép nhập khẩu thuốc giá rẻ. Ông xác định sở hữu súng là quyền của công dân Mỹ để tự vệ. Ông khẳng định phôi thai cũng có quyền sống cơ bản, do đó không ủng hộ phá thai. Ông hứa cho các gia đình được khấu trừ chi phí giữ trẻ vào tiền thuế và cho bà mẹ nghỉ sáu tuần có hưởng trợ cấp để chăm sóc con.

Về kinh tế, ông Trump cam kết chi 1.000 tỉ USD phát triển cơ sở hạ tầng trong 10 năm. Ông chủ trương giảm thuế suất cao nhất liên bang 39,6% còn 33%, giảm thuế doanh nghiệp từ 35% còn 15% và bỏ thuế đất. Ông đề nghị nâng mức lương tối thiểu của liên bang từ 7,25 USD/giờ lên 10 USD/giờ.

Ông nhấn mạnh Trung Quốc chịu trách nhiệm gần 50% thâm hụt thương mại của Mỹ và đã thao túng tỉ giá, do đó ông đề nghị áp thuế thêm cho hàng “made in China”. Ông khẳng định sẽ đàm phán lại Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ và phản đối Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương. Ông cũng tuyên bố sẽ hủy bỏ Thỏa thuận Paris về khí hậu và giải thể Cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ.

HOÀNG DUY

Theo kiểm phiếu sơ bộ, ông Donald Trump thâu tóm 290 phiếu đại cử tri và bà Hillary Clinton được 218 phiếu đại cử tri.Theo số liệu ban đầu của trang The United States Elections Project, tỉ lệ cử tri tham gia bầu cử ngày 8-11 đạt 54,2%, tỉ lệ thấp nhất từ năm 2000. Trong bầu cử 435 ghế Hạ viện cùng ngày 8-11, đảng Cộng hòa được 235 ghế trong khi đảng Dân chủ chỉ được 200 ghế. Các cử tri cũng sẽ bầu 1/3 số ghế Thượng viện (34/100 ghế). Trước bầu cử, đảng Cộng hòa chiếm đa số và xu hướng này không thay đổi.

_______________________________

Tổng thống Putin bày tỏ hy vọng sẽ hợp tác để quan hệ Nga-Mỹ đang khủng hoảng sẽ được cải thiện.

Thông báo của Văn phòng tổng thống Nga

Quan hệ EU-Mỹ sâu đậm hơn bất kỳ thay đổi chính trị nào.

Cao ủy Đối ngoại EU FEDERICA MOGHERINI

Những bài học bắt buộc phải được rút ra từ mọi cuộc bầu cử. Chúng ta phải nhận thức những lo ngại phát sinh từ tình hình thế giới mất trật tự.

Tổng thống Pháp FRANÇOIS HOLLANDE