"Dù là doanh nghiệp Trung Quốc hay bất cứ ai vấn đề quan trọng là năng lực tài chính, thi công cũng phải đảm bảo các yêu cầu đặt ra".

Việt Nam phải thận trọng

Mấy ngày nay dư luận xôn xao trước thông tin tập đoàn Geleximco và Công ty TNHH Hong Kong United Investoer Holding (HUI) vừa đề nghị Bộ GTVT cho phép tham gia đầu tư vào các dự án hạ tầng giao thông lớn.

Cụ thể, 4 công trình được đưa ra là dự án xây dựng đường cao tốc Bắc Nam đoạn Thanh Hóa-Hà Tĩnh và TP.HCM-Khánh Hòa.

Ong Tien cung doanh nghiep Trung Quoc dau tu DSCT: Hoi kho - Anh 1

Ông Vũ Văn Tiền -TGĐ tập đoàn Geleximco

Tiếp đó là dự án đường bộ cao tốc Hạ Long-Vân Đồn-Móng Cái và dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam. Cuối cùng là dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Trước thông tin trên, trao đổi với Đất Việt, ông Nguyễn Bá Sơn – ĐBQH Đà Nẵng cho rằng Việt Nam cần phải hết sức thận trọng khi hợp tác cùng với các doanh nghiệp Trung Quốc xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông.

Theo ông Sơn, chúng ta đã có quá nhiều bài học hợp tác với Trung Quốc với những hậu quả nghiêm trọng về môi trường hay hiệu quả kinh tế không cao như: dự án thép Formosa Hà Tĩnh, Nhà máy gang thép Thái Nguyên hay đạm Ninh Bình… Vì vậy, ông Sơn đề nghị xem xét một cách cẩn trọng năng lực chuyên môn cũng như năng lực tài chính của đối tác Trung Quốc.

“Chúng ta cũng phải có 1 thông tin đầy đủ để đánh giá việc đó. Dù là doanh nghiệp Trung Quốc hay bất cứ ai vấn đề quan trọng là năng lực của nhà thầu, ở đây là khả năng tài chính, thi công cũng phải đảm bảo các yêu cầu đặt ra. Nếu họ đáp ứng được thì chúng ta có thể hợp tác. Thời gian vừa rồi chúng ta đã phải gánh chịu quá nhiều hệ lụy. Vì vậy cần phải đánh giá thận trọng hơn”, ông Sơn nói.

Cùng nêu quan điểm, bà Bùi Thị An, ĐBQH khóa 13 cho rằng trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế như hiện nay, việc doanh nghiệp Trung Quốc hay bất cứ nước nào có ý định đầu tư vào Việt Nam chúng ta không thể cấm được.

“Đầu tiên phải nói về Luật đấu thầu quốc tế. Khi chúng ta đã ký kết rồi thì phải chấp hành đúng các quy định đặt ra. Chúng ta không thể cản được các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam. Quan trọng là người chọn thầu. Chúng ta phải thành lập các hội đồng tiến hành đánh giá, thẩm tra hồ sơ năng lực của doanh nghiệp Trung Quốc từ tài chính, chất lượng, trình độ, công nghệ. Nếu họ đáp ứng được thì hoàn toàn có thể tham gia. Ngược lại chúng ta sẽ loại bỏ ngay”, bà An nhấn mạnh.

Ưu tiên công nghệ hiện đại

Nói thêm về lời đề nghị hợp tác với công ty TNHH Hong Kong United Investoer Holding của tập đoàn Geleximco, ĐBQH Đà Nẵng đặc biệt lưu ý đến vấn đề công nghệ.

Theo ông Sơn những hậu quả mà Việt Nam hiện nay đang phải gánh phải đều bắt nguồn từ công nghệ giá rẻ, lạc hậu.

“Thời gian vừa rồi doanh nghiệp Trung Quốc mang qua Việt Nam làm thường là công nghệ cũ, lạc hậu. Nhưng có ai đặt ra câu hỏi tại sao họ làm công nghệ đó với Việt Nam mà những nước khác thì lại không. Tôi cho rằng chúng ta gặp vấn đề trong các khâu điều hành, quản lý các dự án. Những quốc gia tiên tiến đều đang sử dụng các thiết bị công nghệ, rồi các tiêu chuẩn quản lý dự án rất hiện đại.

Tôi cho rằng cần phải nâng cao trách nhiệm, vai trò của những cơ quan quản lý, trong đó có Bộ GTVT để không bao giờ xảy ra những trường hợp đó nữa. Chúng ta cần sự phát triển nhưng không phải thứ gì cũng nhập vào được”, ông Sơn nói.

Đồng quan điểm với ông Sơn, bà Bùi Thị An thừa nhận những thiệt hại về kinh tế, sản xuất của các nhà máy nhập khẩu từ Trung Quốc buộc Việt Nam phải tỉnh táo và đánh giá hết những tác động về môi trường, năng lực sản xuất sau này.

“Những dự án còn tồn tại là do chúng ta chọn công nghệ, chọn nhà thầu yếu kém. Hậu quả từ việc tham công nghệ giá rẻ và đội vốn lên liên tục trong quá trình thi công.

Ở đây tôi cho rằng cần phải làm rõ, hội đồng chấm thầu là ai? Ai là người kiểm tra công nghệ. Tại sao để những trường hợp đó xảy ra. Chúng ta phải quy trách nhiệm cụ thể người chấm thầu. Sau bao nhiêu vấn đề xảy ra thì hiện nay không ai chịu trách nhiệm cả. Cuối cùng người thiệt thòi nhất vẫn là của người dân thôi”, bà An nói.

Trước lời đề nghị của phía tập đoàn Geleximco, bà An khẳng định, Bộ GTVT cần phải đánh giá, thẩm định hết sức khách quan, để trả lời rõ ràng trước dư luận.

“Theo tôi Bộ GTVT phải cam kết bằng văn bản về việc này. Tôi chọn đơn vị này là chọn chuẩn theo đúng tiêu chí của chính phủ Việt Nam đưa ra. Nếu sau này có sự cố gì thì người chọn thầu, chấm thầu đứng ra chịu trách nhiệm. Thời gian vừa qua, chúng ta không làm được việc đó nên rất khó quy trách nhiệm cá nhân”, bà An nói.

Hoàng Hải