Máy bay của Tập Cận Bình đáp tới Campuchia trưa nay 13/10, bắt đầu trang mới thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược của Trung Quốc.

Trông đợi kinh tế từ Trung Quốc

Đón chờ chuyến thăm sắp tới của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Thủ tướng Campuchia Hun Sen và Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) đã hy vọng nhiều hơn vào đầu tư trực tiếp của Campuchia vào nước này trước cuộc bầu cử vào năm sau.

Trước chuyến thăm của ông Tập Cận Bình, đích thân Thủ tướng Hun Sen đã bày tỏ về hy vọng có được 28 thỏa thuận kinh tế với các công ty Trung Quốc và gia tăng kim ngạch thương mại song phương kỳ vọng đạt 5 tỷ USD vào năm tới.

Thủ tướng Hun Sen cũng đã xin viện trợ khẩn cấp 300 triệu USD cho chương trình lúa gạo và đề nghị mở cửa thị trường Trung Quốc cho chuối của Campuchia, đồng thời tăng gấp đôi lượng gạo nhập khẩu, từ mức 200.000 tấn hiện nay.

Campuchia còn muốn có thêm nhiều kho thóc, máy xay và sấy lúa cần thiết để nước này đạt được các mục tiêu xuất khẩu.

Ong Tap Can Binh mang qua gi cho Campuchia? - Anh 1

Chuẩn bị đón chào Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới thăm tại Campuchia.

Theo số liệu của Viện Hợp tác và Hòa bình Campuchia, Trung Quốc đã đầu tư khoảng 10 tỷ USD vào Campuchia từ khi Bắc Kinh triển khai chính sách “vươn ra thế giới” năm 2001.

Tính đến tháng 6, đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vào Campuchia là hơn 12 tỷ USD.

Tháng 7 vừa qua, Campuchia nhận được 600 triệu USD và lời cảm ơn từ ông Tập sau khi nước này gây sức ép để các thành viên ASEAN xuống nước trong tuyên bố về tranh chấp trên biển Đông sau cuộc gặp thượng đỉnh thường niên tại Lào. Tuy nhiên ngay sau đó ông Hun Sen đã phủ nhận mối liên hệ giữa số tiền trên và hành động của Campuchia.

Hai bên đang tăng tốc để tích hợp sáng kiến “Một vành đai, Một con đường” của Trung Quốc với Chiến lược Tứ giác của Campuchia.

Để phát triển kinh tế, trong Chiến lược Tứ giác, Chính phủ Campuchia đề ra 4 nhiệm vụ, gồm: phát triển nông nghiệp; khôi phục, phát triển hạ tầng cơ sở; tăng cường khu vực cá thể nhằm thu hút đầu tư, tạo việc làm; phát triển nguồn nhân lực.

Nhiều sức ép

Việc hoàn toàn phụ thuộc vào Trung Quốc trong xuất khẩu khiến thời điểm nền kinh tế của Trung Quốc bộc lộ nhiều dấu hiệu đi xuống, xuất khẩu gạo của Campuchia cũng ảnh hưởng không hề nhỏ.

Theo giới quan sát, những yếu tố đó gây áp lực lên Thủ tướng Hun Sen, khi ông đang phải bận tâm cuộc bầu cử năm sau cũng như tỷ lệ ủng hộ dành cho mình.

Ong Tap Can Binh mang qua gi cho Campuchia? - Anh 2

Campuchia trang hoàng Phnom Penh đón ông Tập Cận Bình sang thăm, ảnh: khmer440.com.

Theo GS Luke Hunt ở ĐH Pannasastra (Campuchia), trong số 28 bản thỏa thuận được ký sắp tới, Campuchia mong chờ một thỏa thuận về giá mua hàng hóa và thỏa thuận về khoản vay mới. Vẫn chưa có con số cụ thể về khoản vay.

Giới phân tích cũng cho rằng, Thủ tướng Hun Sen đang coi Trung Quốc như một hình mẫu cho một tương lai mà Campuchia xây dựng dựa trên viện trợ và đầu tư nước ngoài, trong khi ông khẳng định những khoản tiền đó không đi kèm sợi dây ràng buộc nào.

Trước chuyến thăm, Đại sứ Trung Quốc tại Campuchia Xiong Bo nói với Đài truyền hình Trung Quốc CCTV rằng, chuyến thăm của ông Tập sẽ là “cột mốc mới” và “mở ra một kỷ nguyên mới để hai nước thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược toàn diện”.

Đại sứ Xiong cho rằng, đặc điểm nổi bật nhất trong quan hệ Trung Quốc - Campuchia là “quan hệ hữu nghị truyền thống”.

Nhân tố mới

Trong khi mối quan hệ đang ngày càng thân thiết giữa Campuchia và Trung Quốc, giới quan sát đặc biệt chú ý tới nhân tố mới là Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cũng dựa vào các đòn kinh tế của Trung Quốc trong các tranh chấp chủ quyền trên biển.

South China Morning Post nhận định, sự xuất hiện của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte có thể thay đổi quan hệ Phnom Penh - Bắc Kinh.

Ong Tap Can Binh mang qua gi cho Campuchia? - Anh 3

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường và Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte.

Việc thay đổi chiến lược đối ngoại của Rodrigo Duterte "xa Mỹ thân Trung" có thể làm suy yếu vai trò của Campuchia với tư cách đồng minh chính của Trung Quốc ở Đông Nam Á.

Chia-Lung Tai, một nhà tư vấn nói với tờ báo Hồng Kông, vấn đề Biển Đông sẽ tiếp tục là một rào cản trong bất kỳ cuộc đối thoại chính trị nào có ý nghĩa giữa Philippines và Trung Quốc trong thời gian dài.

Do đó có lẽ Trung Quốc sẽ vẫn cảm thấy cần tiếp tục thúc đẩy hỗ trợ các nước như Campuchia để duy trì một liên minh mạnh mẽ trong ASEAN.

Ông Tập Cận Bình sẽ đáp xuống sân bay quốc tế Phnom Penh trưa nay (13/10), sau đó đi về Cung điện Hoàng gia, tiếp đến là gặp gỡ ông Hun Sen.

7000 quân được triển khai ở Phnom Penh để bảo đảm an ninh cho chuyến thăm. Ông Tập Cận Bình và phái đoàn Trung Quốc sẽ qua đêm tại khách sạn InterContinental ở Phnom Penh tối nay, và sẽ bay đến Bangladesh sáng mai.

Kim Hoa