Các khu công nghiệp trên địa bàn Hưng Yên hiện có gần 500 dự án đi vào hoạt động nhưng việc xử lý nước thải vẫn bị xem nhẹ. Các doanh nghiệp ngang nhiên xả nước thải gây ô nhiễm môi trường không còn là chuyện mới nhưng luôn là vấn đề nan giải và bức xúc.

Nước thải vẫn xả tự do Tại các khu công nghiệp Phố Nối A, Phố Nối B, Minh Quang, Minh Đức… thuộc địa bàn các huyên Văn Lâm, Mỹ Hào, Yên Mĩ có cả trăm nhà máy xả nước thải vượt tiêu chuẩn cho phép ra môi trường như: Công ty Quản lý khai thác Khu công nghiệp (KCN) Phố Nối A, Công ty Cổ phần Phát triển hạ tầng Dệt may Phố Nối, Công ty TNHH Khu công nghiệp Thăng Long 2, Chi nhánh công ty cổ phần Yên Mỹ, Công ty điện lạnh Hòa Phát... Hậu quả đã làm cho lượng hóa chất độc hại tại các nguồn nước của khu dân cư vượt tiêu chuẩn từ 2 đến 6 lần. Khu công nghiệp Phố Nối A có diện tích 390 ha, do Công ty quản lý khai thác hạ tầng khu công nghiệp Phố Nối A quản lý. Hệ thống xử lý nước thải tập trung của khu công nghiệp này được xây dựng từ năm 2008, có công suất 3.000 m3/ngày đêm, trong khi đó theo quyết định 744 của Bộ Tài Nguyên môi trường hệ thống xử lý nước thải phải có công suất 10.200 m3/ngày đêm mới đáp ứng nhu cầu thực tế. Tại đây hiện còn 29 doanh nghiệp chiếm 110 ha chưa đấu nối hệ thống nước thải với nhà máy xử lý tập trung, mà tự xử lý riêng rồi trực tiếp xả ra môi trường và không có sự kiểm soát. Theo kết luận mới đây của Bộ Tài nguyên môi trường: đơn vị này không thực hiện kê khai và nộp phí bảo vệ môi trường đối với nước thải; đấu nối không triệt để nước thải từ các cơ sở về hệ thống xử lý nước thải tập trung, vận hành không đúng qui trình xử lý môi trường... Ngoài ra, Công ty quản lý khai thác hạ tầng khu công nghiệp Phố Nối A còn chưa chấp hành đầy đủ các qui định về kiểm soát ô nhiễm môi trường định kỳ, việc quản lý chất thải chưa đúng qui định. Tương tự, Công ty Công ty Cổ phần Phát triển hạ tầng Dệt may Phố Nối cũng thực hiện không đúng và không có giấy phép xả nước thải vào nguồn tiếp nhận theo qui định. Nước thải không được xử lý vi sinh và trực tiếp đổ ra kênh Trần Thành Ngọ nên đã gây ô nhiễm trầm trọng nguồn nước làm cho dòng kênh này bị tê liệt không thể phục vụ tưới cho sản xuất nông nghiệp. Công ty TNHH Khu công nghiệp Thăng Long 2 đưa công trình vào sử dụng khi chưa được cơ quan có thẩm quyền vào kiểm tra, chưa lắp đặt hệ thống đo lưu lượng và quan trắc liên tục, tự động một số thông số ô nhiễm đặc trưng trong nước thải sau xử lý như: PH, COD, căn lơ lửng, amnia, độ màu; nước thải tại hồ điều hòa còn có thông số SS và Fe vượt tiêu chuẩn, qui chuẩn kỹ thuật về chất thải dưới 2 lần trong trường hợp thải lượng nước thải từ 10m3 đến 50 m3/ngày. Từ đầu tháng 9 đến nay, dư luận nhân dân xã Bạch Sam (Mỹ Hào) rất bức xúc vì Công ty Thiên Hà chuyên sản xuất cám đã trực tiếp xả nước thải vào hệ thống thoát nước của khu dân cư. Dòng nước đen đặc, muỗi bám dày bốc mùi xú uế nồng nặc chảy ra cánh đồng thôn Đọ và thôn Bến, nước chảy đến đâu rau ở đó chết thối, ngan vịt thả ra cũng mắc bệnh và chết. Cả cánh đồng trở nên ô nhiễm nặng, bà con không dám lội ruộng vì sợ nhiễm bệnh. Trước đó, cũng tại huyện Mỹ Hào nguồn nước thải của Công ty thép không gỉ Hà Anh xả theo hệ thống cống ngầm đã làm chết hơn 3 tấn cá của bà con nông dân, thiệt hại cả trăm triệu đồng. Tự giác nộp phạt và tiếp tục tái phạm Kết quả kiểm tra về bảo vệ môi trường ở các khu công nghiệp trên địa bàn Hưng Yên cho thấy: đụng đến doanh nghiệp nào thì ở đó đều mắc lỗi về vi phạm xử lý chất thải. Song hầu hết họ đều "tự giác" nhận khuyết điểm và sẵn sàng chịu phạt. Còn khi ngành chức năng yêu cầu xây dựng hệ thống xử lý chất thải thì các đơn vị đều "hứa" và tiếp tục vi phạm! Từ năm 2009 đến nay, tỉnh Hưng Yên đã tiến hành 16 cuộc thanh tra trong lĩnh vực bảo vệ môi trường và 107 lượt đối với các tổ chức trong lĩnh vực tài nguyên nước. Kết quả đã lập biên bản vi phạm hành chính và xử phạt đối với 66 doanh nghiệp, tổng số tiền hơn 720 triệu đồng. Trong đó, Công ty quản lý khai thác khu công nghiệp Phố Nối A bị phạt 170 triệu đồng, Công ty TNHH Khu công nghiệp Thăng Long 2 bị phạt 70 triệu đồng, Công ty Công ty Cổ phần Phát triển hạ tầng Dệt may Phố Nối bị phạt 40 triệu đồng. Riêng tại KCN Phố Nối A đã xử phạt 5 doanh nghiệp; đồng thời đình chỉ việc xả nước thải đối với 2 doanh nghiệp là Công ty TNHH TaeyangViệt Nam và Công ty Cổ phần Ngọc Diệp. Trước đó, sau khi kiểm tra 55 doanh nghiệp trên địa bàn, thanh tra Sở tài nguyên môi trường Hưng Yên đã xử lý vi phạm hành chính hàng loạt doanh nghiệp như: Công ty TNHH thiết bị điện Việt Á, Công ty TNHH TM & DL Việt Trung, Công ty TNHH Hà Hưng, Công ty TNHH điện lạnh Hòa Phát... mức phạt thấp nhất là 2 triệu đồng. Riêng Công ty TNHH Hoàng Hợp đã bị phạt 66 triệu đồng, đồng thời bị đình chỉ hoạt động của phân xưởng nhuộm cho tới khi khắc phục xong sự cố và trang bị đầy đủ hệ thống xử lý chất thải của phân xưởng này. Dư luận cho rằng khung xử phạt đối với các vi phạm về môi trường như đối với các doanh nghiệp kể trên là chuyện nhỏ. Trước đây, mức xử phạt cao nhất là 70 triệu đồng. Số tiền quá ít ỏi này không thấm tháp gì so với mức đầu tư hàng tỷ đồng để xây dựng, lắp đặt vận hành hệ thống xử lý chất thải. Nay Chính phủ đã sửa đổi, nâng mức xử phạt từ 70 triệu đồng lên 500 triệu đồng nhưng theo nhiều chuyên gia về môi trường, mức phạt này vẫn quá nhỏ so với chi phí lắp đặt, vận hành hệ thống xử lý chất thải và những tác động do chất thải công nghiệp gây ra đối với môi trường và sức khỏe cộng đồng. Do vậy chưa đủ sức giải quyết triệt để, hơn nữa còn tạo tiền lệ xấu khiến doanh nghiệp sẵn sàng chịu phạt để tiếp tục vi phạm. Điển hình là Công ty TNHH Hoàng Hợp, Công ty thép Hà Anh, Công ty quản lý khai thác công nghiệp Phố Nối A… dù bị phạt đi phạt lại nhưng vẫn tiếp tục tái phạm./.