Việc phát triển các làng nghề ở xã Văn Môn, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh cho thấy nền kinh tế của xã tăng lên nhanh chóng. Nhưng đổi lại người dân đang phải sống cùng ô nhiễm, bệnh tật ngày càng nhiều, số người chết vì ung thư có nguy cơ tăng lên hàng năm.

Việc tái chế nhôm bằng phương pháp thủ công, lạc hậu đang gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng

Trong bài viết Lao Động đăng tải hôm 16.11, chúng tôi đã nêu, ngoài vấn đề ô nhiễm do các hoạt động của làng tái chế nhôm gây ra, thì việc sản xuất phôi nhôm còn tạo ra lượng sỉ nhôm lấp đầy các ao trong làng, gây ô nhiễm, ruộng không trồng trọt được, chính quyền chưa có giải pháp xử lý…

Đổi kinh tế lấy bệnh tật

Ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó phòng Y tế huyện Yên Phong – cho biết: “Người dân ở Mẫn Xá, xã Văn Môn những năm gần đây mắc bệnh ngày càng nhiều, chủ yếu là các bệnh về hô hấp, viêm mũi dị ứng, bệnh ngoài da, bệnh mắt…”.

Trong quá trình tìm hiểu về thực trạng ô nhiễm tại Văn Môn, chúng tôi được biết không chỉ riêng Mẫn Xá mà nhiều thôn khác ở Văn Môn hoạt động các ngành nghề liên quan đến mổ xác ô tô, tên lửa, thậm chí cả máy bay… cũng đã và đang gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Hệ lụy bước đầu cho thấy tình trạng sức khỏe của người dân giảm sút, số ca mắc bệnh ngày càng nhiều, mà nguyên nhân được người dân cho rằng xuất phát từ việc ô nhiễm môi trường.

Lãnh đạo UBND xã Văn Môn làm việc với đoàn công tác

Làm việc với chúng tôi, ông Nguyễn Hữu Hậu, Phó Chủ tịch UBND xã Văn Môn thẳng thắn: “Vấn đề nổi cộm trong xã hiện nay là việc phát triển làng nghề gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe con người, bệnh tật ngày càng khắc nghiệt, tỷ lện bệnh tật, tử vong ngày càng cao, đặc biệt là các bệnh liên quan đến hô hấp cà ngoài da, không tin mời các anh chị đến Trạm y tế để họ cung cấp thông tin, số liệu”.

Theo lời giới thiệu của vị Phó chủ tịch xã, chúng tôi đến Trạm Y tế xã Văn Môn, ông Nguyễn Văn Duy, Trạm trưởng- cho biết: “Tại trạm Y tế, hầu hết các trường hợp khám chữa bệnh là các bệnh về hô hấp như các bệnh về tai mũi họng, phế quản, người dân chủ yếu vẫn tự chữa bệnh tại nhà”.

“Tỷ lệ ung thư tăng, tuy nhiên không có thống kê cụ thể, chính xác, mỗi năm trung bình có khoảng 10 ca tử vong do ung thư, nếu tình trạng ô nhiễm diễn ra như hiện nay thì chắc chắn trong tương lai số bệnh nhấn chết do ung thư sẽ tăng lên” – ông Duy khẳng định.

Người dân thôn Mẫn Xá, xã Văn Môn giàu có nhờ việc tái chế nhôm nhưng đổi lại môi trường sống của họ bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm

Sức khỏe của người dân chưa được quan tâm

Rất nhiều người dân cho biết, tình trạng sức khỏa của họ chưa thực sự được các cấp, ngành có liên quan quan tâm, ngoài ảnh hưởng do ô nhiễm các làng nghề thì việc thiếu nước sạch để sinh hoạt, hoặc nguồn nước không đảm bảo vệ sinh cũng đang là một trong những nguyên nhân dẫn đến số người mắc bệnh ngày càng nhiều.

Lý lẽ mà người dân đưa ra là rất ít khi có đoàn công tác từ cấp huyện, tỉnh xuống địa phương thăm khám sức khỏe cho người dân, về chất lượng nước, không khí, môi trường sống người dân cũng không hề biết là có đảm bảo cuộc sống không, mọi thứ chỉ đoán bằng mắt thường.

Vì cuộc sống, một số bộ phận người dân Văn Môn đang hủy hoại sức khỏe chính mình

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Chí Hành, Giám đốc Trung tâm y tế dự phòng (TTYTDP) tỉnh Bắc Ninh – cho biết: “Số liệu bệnh tật của người dân tại các làng nghề không có do không có kinh phí tiến hành khảo sát, điều tra. Số liệu về bệnh tật chủ yếu là các đơn vị tuyến xã gửi lên Trung tâm y tế huyện rồi báo cáo lên Phòng nghiệp vụ y hoặc phòng kế hoạch của Sở Y tế”.

Cũng có mặt tại buổi làm việc ông Trịnh Văn Nghinh, Phó giám đốc TT bảo vệ sức khỏe môi trường lao động- giám định y khoa tiếp tục câu chuyện: “Hiện nay, Trung tâm mới thực hiện việc khám sức khỏe, y tế lao động cho các doanh nghiệp địa phương (60 doanh nghiệp), mảng y tế lao động ở các làng nghề hầu như bỏ ngỏ, không thực hiện”.

“Trung tâm cũng rất muốn quan tâm đến vấn đề môi trường lao động tại làng nghề nhưng không có kinh phí. Các quy định pháp lý hiện nay đang quy định chung chung cho người lao động nhưng không có hiệu quả cho đối tượng đặc thù ở làng nghề” – ông Nghinh cho biết thêm.

Lãnh đạo TT bảo vệ sức khỏe môi trường lao động- giám định y khoa (Sở Y tế Bắc Ninh) chia sẻ những khó khăn trên địa bàn tỉnh

Ông Nghinh cũng chỉ rõ những khó khăn, tồn tại trong việc chăm sóc sức khỏe cho người dân ở các làng nghề nói chung và làng tái chế nhôm Mẫn Xá nói riền là: “Văn bản pháp luật chưa quy định chi tiết, kinh phí cho tuyên truyền, phối hợp các banh ngành khác,… để truyền thông cho người dân tại các khu vực bị ô nhiễm chưa được thực hiện”.

Đã đến lúc các ngành chức năng có liên quan của huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh cần nhanh chóng vào cuộc, phối hợp với người dân, nhằm cải thiện tình trạng ô nhiễm môi trường, chăm lo sức khỏe, giúp bà con ổn định cuộc sống cũng như có các biện pháp hữu hiệu để giảm thiểu ô nhiễm tại làng tái chế nhôm Mẫn Xá và nhiều làng nghề khác trong tỉnh.