Sau nhiều năm liền rớt giá, bước vào vụ thu hoạch của niên vụ 2015 - 2016, giá thu mua cà phê trên địa bàn huyện Hướng Hóa (Quảng Trị) bất ngờ tăng cao, dao động từ 8.000 - 10.000 đồng/kg quả tươi, cao nhất trong 10 năm trở lại đây.

Niềm vui đã quay trở lại trên khuôn mặt của những người nông dân ở địa phương miền núi này sau những năm lao đao vì giá cà phê giảm sâu. Với diện tích gần 5.000 ha cà phê, huyện Hướng Hóa là vùng chuyên canh cây cà phê lớn tại khu vực miền trung, từng nổi tiếng với các giống cà phê chè và thương hiệu cà phê Khe Sanh, hàng năm xuất khẩu một lượng lớn cà phê sang các nước châu Âu, châu Mỹ.

Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, giá thu mua cà phê rớt một cách thảm hại, có thời điểm xuống chỉ còn 2.500 - 3.000 đồng/kg quả tươi, khiến người trồng cà phê lao đao. Không ít hộ dân đã phải ngậm ngùi chặt bỏ cây cà phê để trồng cây khác hoặc xen canh với nhiều loại cây trồng khác để cải thiện thu nhập.

Bước vào niên vụ năm nay, giá thu mua cà phê bất ngờ tăng cao khiến nông dân rất phấn khởi. Giá bán cà phê nhích lên từng ngày, từ 4.000 – 6.000 đồng/kg đầu vụ, đến nay đã lên đến 8.000 – 9.000 đồng/kg, có ngày hơn 10.000 đồng/kg. Nhiều nông dân cho biết, đây là mức giá cao nhất trong vòng 10 năm trở lại đây và ngoài mong đợi của nhiều người. Trên khắp các nương vườn, nông dân tất bật thu hoạch cà phê xen lẫn niềm vui về một vụ mùa thành công ngoài mong đợi.

Anh Đỗ Đình Hiếu chủ của vườn cà phê gần 2 ha ở xã Tân Hợp, huyện Hướng Hóa cho biết: “Năm nay, cà phê không được mùa nhưng bù lại được giá ngay từ đầu vụ và tăng dần theo từng ngày nên nông dân chúng tôi ai cũng phấn khởi. Với giá thu mua của các đại lý dao động từ 8.000 – 10.000 đồng/kg quả tươi như hiện nay, sau khi trừ chi phí tôi lãi gần 200 triệu đồng/vụ”.

Còn bà Lê Thị Xoan, ở xã Hướng Tân cho biết, gia đình có 1,2 ha cà phê, hiện đã thu hoạch gần một nữa diện tích, với giá bán ổn định như hiện nay, dự kiến khi kết thúc niên vụ cà phê này, sau khi trừ chi phí gia đình bà thu gần 60 triệu đồng...

Niềm vui của ông Hiếu, bà Xoan cũng là tâm trạng chung của nhiều hộ gia đình nông dân trồng cà phê ở huyện miền núi Hướng Hóa trong những ngày gần đây. Giá cà phê tăng cao không chỉ nông dân phấn khởi mà còn giúp các doanh nghiệp chuyên kinh doanh, chế biến cà phê xuất khẩu trên địa bàn huyện Hướng Hóa tháo gỡ khó khăn. Ông Trần Quang Hải, Giám đốc Công ty TNHH Đại Lộc, một trong những doanh nghiệp cà phê lâu năm ở địa phương cho biết, giá cà phê năm nay tăng cao ngoài dấu hiệu khởi sắc của thị trường cà phê thế giới, thì một điều đáng mừng là do cà phê Hướng Hóa đã tìm được chỗ đứng về chất lượng và thương hiệu trên thị trường xuất khẩu...

Tuy nhiên theo ông Hải, hiện nhiều doanh nghiệp kinh doanh cà phê xuất khẩu trên địa bàn đang gặp khó khăn trong việc quản lý chất lượng khâu thu hái. Mặc dù tình trạng thu hái quả xanh, trộn tạp chất…đã được cải thiện song một số nông dân vì lợi nhuận trước mắt, vẫn chưa chú trọng chất lượng khâu thu hái, chỉ thiên về số lượng mà chưa quan tâm chất lượng. Đây là một trong những nguyên nhân làm cho giá cà phê xuất khẩu giảm thấp, thương hiệu cà phê Hướng Hóa bị ảnh hưởng.

Để xiết chặt quản lý trong khâu thu hái, niên vụ 2015 - 2016 và các năm tiếp theo, Hội Cà phê Khe Sanh đã ký cam kết, tất cả các doanh nghiệp kinh doanh, chế biến cà phê, những đại lý, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tuyệt đối không thu mua cà phê quả xanh, không pha trộn tạp chất, không ngâm nước. Bên cạnh đó, các thành viên của Hội kết hợp với chính quyền huyện, xã thường xuyên thanh tra, kiểm tra các cơ sở kinh doanh, chế biến cà phê trên địa bàn, bảo đảm việc thu mua cà phê diễn ra lành mạnh, không tranh mua, tranh bán; tiến hành xử phạt nặng các cơ sở thu mua không đúng theo các điều khoản đã được các bên cam kết...

Ông Hồ Văn Kài, Chủ tịch Hội Cà phê Khe Sanh cho biết, với quyết tâm xây dựng thương hiệu bền vững cho cây cà phê Hướng Hóa, năm nay tất cả các thành viên của Hội và các cơ sở kinh doanh, chế biến cà phê trên địa bàn đều cam kết thu mua cà phê với tiêu chí ba không là “không xanh, không tạp, không ngâm”.

Mặc dù năm nay, giá cà phê tăng cao nhưng theo dự báo, sản lượng của vụ cà phê này ở Hướng Hóa chỉ khoảng 40.000 tấn quả tươi, thấp hơn so với sản lượng hàng năm hơn 10.000 tấn. Theo các ngành chức năng ở địa phương, ngoài nguyên nhân do thời tiết không thuận lợi, hạn hán xảy ra từ đầu vụ ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất, chất lượng của cây cà phê thì một nguyên nhân được đề cập đến nhiều trong thời gian qua là diện tích cà phê già cỗi chiếm tỷ lệ cao trên tổng diện tích cà phê toàn huyện Hướng Hóa đã ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, sản lượng không chỉ niên vụ cà phê này mà cả những niên vụ tiếp theo.

Nong dan Huong Hoa vui mung vi gia ca phe tang cao - Anh 1

Nhiều vườn cà phê già cỗi ở Hướng Hóa được tái canh.

Trước tình hình trên, với mục tiêu “đổi chất” cho cây cà phê Hướng Hóa, chính quyền và các cơ quan chức năng địa phương đã xây dựng đề án tái canh cây cà phê giai đoạn 2017 – 2025, theo đó sẽ thực hiện tái canh khoảng 2.000 ha cà phê trong giai đoạn này, bình quân mỗi năm tái canh khoảng 200 ha. Trưởng Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Hướng Hóa Nguyễn Ngọc Khả cho biết: “Hiện nay hơn 50% diện tích trong tổng số khoảng 5.000 ha cà phê toàn huyện đã già cỗi cần phải được tái canh. Những năm qua, dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ nông dân tái canh nhưng do giá cà phê vài niên vụ gần đây quá thấp dẫn đến khó thực hiện kế hoạch. Với diễn biến thuận lợi của giá cà phê như hiện nay, trong thời gian tới huyện Hướng Hóa sẽ tích cực huy động mọi nguồn lực để thực hiện thành công đề án tái canh cà phê”.