Giáo sư kinh tế học mang 2 quốc tịch Anh-Mỹ Oliver Hart thuộc trường Đại học Havard (Mỹ) và Giáo sư Bengt Holmstrom, người Phần Lan, của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT, Mỹ), đã trở thành đồng chủ nhân giải Nobel Kinh tế năm 2016.

Nobel Kinh te 2016 da co chu - Anh 1

Bức phác họa hai nhà kinh tế Oliver Hart and Bengt Holmstrom - Ảnh: NobelPrize

Theo Hội đồng Giải thưởng Nobel, các chuyên gia kinh tế này được vinh danh nhờ những đóng góp cho lý thuyết hợp đồng, đặt nền tảng cho việc kiến tạo các chính sách và học viện trong nhiều lĩnh vực từ luật phá sản cho tới các thể chế chính trị.

Hợp đồng là thành tố quan trọng trong nền kinh tế ngày nay, nhưng bên sử dụng nhân sự và người lao động lại giao kèo với nhau rất nhiều điều khoản, chi tiết phức tạp. Những nghiên cứu của 2 giáo sư Oliver Hart và Bengt Holmstrom xoay quanh những lý thuyết về hợp đồng, giải quyết được sự cân bằng giữa nhu cầu của các bên tham gia hợp đồng, tức chia sẻ lợi ích của các bên.

Thoạt nghe nghiên cứu này có vẻ nhỏ nhặt, thiếu thu hút, nhưng lại đặt ra nền tảng quan trọng cho kinh tế, “có giá trị cho sự hiểu biết về hợp đồng và tổ chức trong cuộc sống thực tế”, cũng như giúp “xác định những cạm bẫy tiềm năng trong việc xây dựng hợp đồng”, BBC dẫn lời đại diện của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển cho biết.

Nghiên cứu này cung cấp câu trả lời cho các vấn đề như liệu các tổ chức cung cấp dịch vụ công như trường học, bệnh viện hay nhà tù nên thuộc sở hữu công hay tư; liệu giáo viên, nhân viên y tế và nhân viên nhà lao nên được trả lương cố định hay dựa vào thành quả công việc, hoặc các lãnh đạo nên được trả lương bằng tiền thưởng hoặc quyền chọn cổ phiếu ở mức độ nào...

Giáo sư Oliver Hart, 68 tuổi, sinh trưởng ở London (Anh), đến giảng dạy ở Đại học Harvard từ năm 1993. Ông lấy bằng tiến sĩ ở Đại học Princeton năm 1974, từng là Chủ tịch Hiệp hội Kinh tế và Luật Mỹ và là Phó Chủ tịch của Hiệp hội Kinh tế Mỹ.

Giáo sư Bengt Holmström, 67 tuổi, sinh trưởng ở Helsinki (Phần Lan). Ông lấy bằng tiến sĩ ở Đại học Stanford năm 1978. Ông là thành viên của nhiều ban lãnh đạo các viện khoa học và từng là thành viên ban lãnh đạo tập đoàn Nokia.

Nobel Kinh tế là giải thưởng đầu tiên và duy nhất tính đến thời điểm này không có trong di chúc của Alfred Nobel. Năm 1968, Ngân hàng trung ương Thụy Điển Sveriges Riksbank đã thêm lĩnh vực kinh tế học vào danh sách các giải Nobel để tưởng nhớ Alfred Nobel, cha đẻ của giải thưởng này, cũng như để kỷ niệm 300 năm thành lập của ngân hàng.

Toàn bộ tiền thưởng và chi phí khác cho việc trao giải Nobel Kinh tế hằng năm do Ngân hàng Sveriges Riksbank tài trợ.

Hai nhà kinh tế học Ragnar Frisch (Na Uy) và Jan Tinbergen (Hà Lan) là những người đầu tiên được vinh danh ở giải Nobel Kinh tế vào năm 1969. Cho tới nay đã có 76 người đoạt giải Nobel Kinh tế, trong đó các nhà kinh tế Mỹ chiếm đa số với 55 người được vinh danh.

Hoàng Lâm