Bài 6: Khi người dân là chủ thể các mô hình giữ gìn văn minh đô thị Để khắc phục những yếu kém về trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, trong năm 2016, thành phố đẩy mạnh phân cấp cho địa phương, triển khai các quy chế để người dân cùng tham gia thực hiện, từ đó thay đổi nhận thức và hành động, trách nhiệm của mỗi tổ chức, cá nhân trong việc xây dựng đô thị văn minh.

No luc xay dung thuong hieu Thu do xanh, sach, dep - Anh 1

Những ngày này đi trên phố Lê Trọng Tấn, không ai còn nhận ra tuyến phố chật chội, nhếch nhác và thường xuyên ùn tắc trước kia. Tuyến phố không chỉ được đầu tư mở rộng gấp ba lần, mà còn gọn gàng, “sáng choang” bởi hệ thống biển hiệu đồng bộ, nhà cửa được chỉnh trang, làm mới bằng những mầu sơn hài hòa, hàng cây xanh thẳng tắp, vỉa hè thông thoáng, sạch đẹp… Những hộ dân sống ở mặt phố vô cùng phấn khởi bởi chính họ là người đóng góp tích cực để xây dựng tuyến phố này, theo phương châm nhà nước và nhân dân cùng làm. Để thuyết phục 151 hộ dân nhà mặt phố sơn, sửa lại nhà, tháo dỡ mái che, mái vảy, thay thế biển hiệu, cán bộ, nhân viên Phòng Quản lý đô thị quận Thanh Xuân không kể ngày đêm, trực tiếp đến trao đổi, thuyết phục từng hộ dân để họ hiểu và đồng thuận thực hiện kế hoạch. Mọi ý kiến thắc mắc, kiến nghị của người dân đều được giải đáp, tháo gỡ kịp thời. Thí dụ như các hộ dân kiến nghị về vị trí trồng cây, cột chiếu sáng hay lắp đặt tủ điện trên vỉa hè chưa hợp lý; đề xuất việc lắp biển hiệu đồng bộ kích cỡ, chiều cao, nhưng hình thức cần bảo đảm giữ nguyên lô-gô, nhận dạng thương hiệu… Khi các ý kiến được tiếp thu, giải thích thấu đáo và có xử lý điều chỉnh cho phù hợp, các hộ dân không những ủng hộ kế hoạch chỉnh trang của quận mà còn hào hứng tự bỏ “tiền túi” ra khẩn trương sơn, sửa lại mặt tiền; chung tay bảo vệ chăm sóc hệ thống cây xanh mới trồng, cung cấp điện, nước phục vụ thi công…

Bác Nguyễn Xuân Sắc ở số nhà 92 phố Lê Trọng Tấn nhận xét: Cách làm của chính quyền địa phương bài bản, có công khai kế hoạch, tổ chức họp tổ dân phố và trực tiếp tiếp xúc hộ dân; có triển khai nghị quyết chi bộ; kịp thời giải đáp các thắc mắc, kiến nghị… Các hộ dân cảm nhận được không khí cầu thị, dân chủ khi được tham gia bàn bạc và đóng góp công sức. Vì vậy mà việc tưởng khó nhưng thực hiện ổn thỏa, vì hợp lòng dân, được nhân dân ủng hộ.

Ở phường Trung Hòa (quận Cầu Giấy), nhiều năm qua người dân vô cùng bức xúc về các tụ điểm rác thải rất mất vệ sinh và mỹ quan đô thị trên các tuyến phố Nguyễn Khang, Nguyễn Thị Định, Nguyễn Ngọc Vũ, trong khu đô thị Nam Trung Yên… Đây đều là những tuyến phố chính, khu đô thị mới, có rất nhiều cửa hàng ăn uống, cho nên tình trạng rác thải vứt bừa bãi, không đúng vị trí, đúng giờ quy định diễn ra phổ biến. Quyết tâm chấm dứt tình trạng này, phường Trung Hòa thống kê và lập danh sách các “điểm đen” về rác thải, vệ sinh môi trường trên địa bàn. Sau đó, phường thành lập hai tổ công tác hằng ngày có mặt tại các điểm đen phát hiện, ghi hình các trường hợp vi phạm để có chứng cứ mời người vi phạm về phường nhận quyết định xử phạt. Các quyết định xử phạt được thông báo rộng rãi trên hệ thống loa phát thanh cho mọi người dân cùng biết mà rút kinh nghiệm. Chỉ sau một tháng triển khai biện pháp này, phường đã xóa được sáu điểm đen về môi trường, trả lại vẻ đẹp đô thị và không gian sống trong lành cho người dân. Phường Dịch Vọng Hậu cũng quyết liệt giải quyết tình trạng viết, vẽ, dán các mẩu tin rao vặt bừa bãi tại các tuyến đường phố trên địa bàn. Phường giao từng tuyến đường phố cho từng đơn vị phụ trách. Thí dụ, tuyến đường Xuân Thủy giao cho Đoàn Thanh niên phường và Đoàn Thanh niên Học viện Báo chí và Tuyên truyền phụ trách, tuyến phố Duy Tân thì giao cho Hội Nông dân, tuyến Nguyễn Phong Sắc - Trần Thái Tông do Ban Chỉ huy Quân sự đảm nhiệm, Hội Phụ nữ phụ trách tuyến phố Trần Quốc Hoàn… Phường còn cấp kinh phí mua dụng cụ bóc xóa quảng cáo rao vặt cho toàn bộ 27 tổ dân phố và các ngành, đoàn thể. Vừa tổ chức ra quân bóc, xóa rao vặt, vừa kiên quyết xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm bị phát hiện, đến nay tình trạng quảng cáo rao vặt dán, in làm bẩn tường đã được khống chế khá hiệu quả.

Chính quyền và nhân dân ở huyện Thanh Trì lại quan tâm tới vấn đề bảo vệ môi trường, tạo cảnh quan thiên nhiên đẹp trên địa bàn. Điển hình cho tinh thần ấy là việc huy động sức dân cải tạo thành công môi trường sông Om. Đây là tuyến sông lớn, dẫn nước tưới tiêu cho phần lớn diện tích đất nông nghiệp của bảy xã trong huyện. Tuy nhiên, nhiều khu vực đã bị ô nhiễm nặng nề, nhất là đoạn qua địa bàn thôn Lưu Phái, xã Ngũ Hiệp. Hàng chục năm qua, người dân nơi đây phải sống trong môi trường ô nhiễm bởi rác thải và mùi hôi thối bốc lên nồng nặc từ con sông, ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống sinh hoạt và sức khỏe.

Trưởng Ban Dân vận Huyện ủy Thanh Trì Trình Thị Kim Loan cho biết: Huyện đã tích cực tuyên truyền và phát động phong trào toàn dân chung tay bảo vệ môi trường. Các đồng chí lãnh đạo huyện, lãnh đạo xã trực tiếp cùng với người dân tham gia dọn dẹp rác thải và làm sạch môi trường sông. Bền bỉ trong nhiều tháng trời, hơn 1.400 lượt người mà nòng cốt là Hội Nông dân và Đoàn Thanh niên đã tham gia tổng vệ sinh. Hàng trăm triệu đồng đã được đầu tư để thuê máy móc, phương tiện nạo vét khơi thông dòng chảy, đào đắp bờ sông, vệ sinh thu gom đất, rác, phế thải. Sau đó, hai bên bờ sông được trồng hoa, cây xanh, thảm cỏ, bày trí tiểu cảnh với diện tích hơn 6.000 m2 tạo nên không gian xanh sạch, môi trường trong lành. Người dân sống trong khu vực rất phấn khởi vì vừa được đóng góp công sức, vừa được thụ hưởng thành quả là môi trường trong lành. Từ đó, việc tổng vệ sinh môi trường và chăm sóc cắt tỉa cây xanh, thảm cỏ được duy trì thường xuyên, nâng cao ý thức và nếp sinh hoạt đô thị văn minh trong nhân dân. Ở nhiều xã khác trên địa bàn, thông qua công tác tuyên truyền, người dân đã nhiệt tình đóng góp tiền và ngày công lao động để xây dựng cơ sở hạ tầng, cải tạo môi trường sống, kè bờ, làm sạch hồ, ao, trồng cây xanh tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp...

Những mô hình nêu trên cho thấy Năm Trật tự và Văn minh đô thị đã thấm dần vào chiều sâu suy nghĩ, hành động của mỗi người dân Thủ đô. Mong rằng những mô hình ấy được nhân rộng trên toàn thành phố với những cách làm sáng tạo hơn, hiệu quả hơn nữa.

(Còn nữa)

(*) Xem Báo Nhân Dân từ số ra ngày 1-11-2016.