Bài 4: Bước chuyển lớn trong thu gom rác thải Chỉ sau thời gian ngắn cải tiến quy trình thu gom rác thải bằng xe cơ giới, công tác vệ sinh môi trường tại khu vực nội thành Hà Nội có chuyển biến tích cực, được người dân ủng hộ và ghi nhận. Tuy nhiên, tại khu vực ngoại thành, công tác này còn nhiều hạn chế, cần sớm được khắc phục.

No luc xay dung thuong hieu Thu do xanh, sach, dep (Tiep theo) (*) - Anh 1

Đường phố sạch hơn vì quy trình thu gom rác mới

Mấy tháng nay, người dân sinh sống tại các quận nội thành và khách du lịch đến Hà Nội đã quen với việc những công nhân môi trường mặc đồng phục màu xanh, đi xe đạp, có mặt tại các hè phố, vườn hoa, quảng trường, công viên, khu vui chơi công cộng cần mẫn thu nhặt rác vụn, vỏ bánh kẹo, đầu mẩu thuốc lá do mọi người vô ý vứt ra, lau chùi các thùng đựng rác. Các công nhân môi trường nhắc nhở người dân vứt rác đúng nơi, đúng thời gian quy định... Cùng với đó, quy trình thu gom, vận chuyển rác thải được thay đổi, từ các xe gom đẩy tay cồng kềnh, lạc hậu chuyển sang các loại xe cơ giới. Tuy nhiên, việc thay đổi này không hề đơn giản, bởi một số hộ kinh doanh mặt tiền có thói quen bỏ túi rác ngay dưới chân cột điện, vỉa hè, lòng đường... Sau đó rác thải bị những người thu gom phế liệu bới tung lên để tìm phế liệu, gây nhếch nhác cảnh quan đô thị. Để giải quyết tình trạng này, từ tháng 3-2016, thành phố thí điểm thu gom rác thải bằng xe cơ giới tại hai phường Tràng Tiền, Lý Thái Tổ (quận Hoàn Kiếm) và địa bàn quận Long Biên. Xe cơ giới thay thế các xe đẩy tay thủ công, di chuyển theo thời gian, lộ trình cụ thể. Rác thải được người dân cho vào túi ni-lông buộc kín, mang ra điểm tập kết hoặc bỏ trực tiếp lên xe thu gom, chuyển thẳng đến nơi xử lý.

Theo đánh giá của đại diện Công ty Môi trường đô thị Hà Nội (URENCO), quy trình thu gom, vận chuyển rác thải mới đã thu được kết quả tốt, xóa được các điểm chân rác, hạn chế xe thu gom rác thủ công. Tại quận Long Biên, việc cải tiến quy trình còn tiết giảm gần 40% kinh phí. Từ kết quả thí điểm, từ tháng 7-2016, quy trình thu gom rác mới được triển khai mở rộng trên địa bàn các quận Đống Đa, Ba Đình, Hai Bà Trưng. Là địa bàn trung tâm Thủ đô, UBND quận Hoàn Kiếm xây dựng phương án bảo đảm vệ sinh môi trường gắn với thực hiện nhiệm vụ giữ gìn trật tự hè phố, trong đó quy định ba múi giờ thu gom rác nhất định vào buổi sáng, buổi trưa và buổi tối. Quận quy định rõ trách nhiệm Chủ tịch UBND, Phó Chủ tịch UBND phường nếu để mất vệ sinh môi trường thường xuyên trên địa bàn sẽ bị xử lý kỷ luật...

Cùng với việc tăng cường phối hợp với các quận, URENCO đưa vào sử dụng xe quét hút hiện đại với công suất hoạt động một giờ bằng tám công nhân làm việc trong một ngày để thay thế lao động thủ công. Lắp đặt thêm nhiều thùng đựng rác tại địa điểm công cộng, duy trì xe rửa đường... Nhờ đó, công tác vệ sinh môi trường trên địa bàn trung tâm thành phố có nhiều chuyển biến tích cực. Người dân có ý thức đổ rác đúng giờ, đúng nơi quy định. Tình trạng rác thải vứt bừa bãi trên hè phố, lòng đường đã giảm đáng kể.

Ngoại thành chuyển biến chậm

Trong khi công tác bảo đảm vệ sinh môi trường tại khu vực nội thành có chuyển biến rõ nét, thì các huyện ngoại thành, tình trạng ô nhiễm môi trường vì rác thải ngày càng nghiêm trọng. Rác thải bị vứt bừa bãi khắp nơi, từ bờ mương, ao hồ đến bờ ruộng, ven đường giao thông... Khu vực chợ xã Đông Phương Yên, huyện Chương Mỹ, rác thải thường xuyên bị đổ tràn ra lòng đường, gây cản trở giao thông. Đến cuối ngày rác được san gạt tạm thời vào phía trong và tồn đọng khoảng hai, ba ngày sau mới được thu gom, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Ngoài ra, tại khu vực xã Phụng Châu, Hữu Văn, Hoàng Văn Thụ... cũng xuất hiện nhiều bãi rác tự phát. Thống kê của Công ty Môi trường Xuân Mai cho thấy, trên địa bàn huyện Chương Mỹ mỗi ngày tồn đọng vài chục tấn rác tại các điểm tập kết.

Trong quá trình xây dựng quy hoạch nông thôn mới, các xã đều có quy hoạch khu vực tập kết rác tập trung; tổ chức các tổ, nhóm vệ sinh môi trường... Tuy nhiên, không ít địa phương chưa đầu tư xây dựng mới hoặc nâng cấp, cải tạo các địa điểm tập kết rác theo quy hoạch; đầu tư mua sắm phương tiện và hỗ trợ kinh phí cho lực lượng thu gom, vận chuyển rác thải... Phó Chủ tịch UBND huyện Phúc Thọ Nguyễn Việt Liên cho biết, việc thu gom, vận chuyển rác ở các xã trên địa bàn huyện chưa được tiến hành bài bản, không theo thời gian nhất định, có khi vài ngày đơn vị thu gom mới xuống các khu dân cư một lần, dẫn đến rác thải tồn đọng lâu trong các hộ dân hoặc bị người dân vứt bỏ bừa bãi ở những nơi không được quy định.

Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, mục tiêu của thành phố đặt ra là cải tiến đồng bộ các biện pháp thu gom, vận chuyển rác thải tại tất cả các quận, huyện, thị xã theo hướng sử dụng phương tiện cơ giới, trang thiết bị hiện đại để nâng cao chất lượng công tác vệ sinh môi trường và giảm chi phí ngân sách. Để thực hiện mục tiêu này, Sở chủ trì, phối hợp các sở, ngành, địa phương đã tiến hành rà soát lại toàn bộ quy trình thu gom, vận chuyển rác thải; xây dựng đơn giá mới trên nguyên tắc tính đúng, tính đủ các chi phí, cắt giảm các chi phí bất hợp lý; kiểm tra việc sử dụng phí vệ sinh… Xây dựng tiêu chí, yêu cầu kỹ thuật; tổ chức đấu thầu lựa chọn đơn vị đủ năng lực thực hiện công tác thu gom, vận chuyển rác thải tại một vài quận, huyện theo khu vực nhằm nâng cao chất lượng đồng đều cả nội thành, ngoại thành; không chia nhỏ địa bàn cho nhiều đơn vị cùng tham gia tránh tình trạng lựa chọn địa bàn dễ, bỏ qua địa bàn khó; phân cấp công tác quản lý cho các địa phương... Tuy nhiên, trên thực tế công tác vệ sinh môi trường, nhất là khu vực ngoại thành là việc làm khó khăn, do điều kiện hạ tầng còn hạn chế, lượng rác người dân xả ra mỗi ngày một tăng, trong khi ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường của nhiều người dân cao. Vì thế, cùng với sự cải tiến, nỗ lực của các đơn vị môi trường, thành phố cần chỉ đạo các quận, huyện, thị xã thường xuyên quan tâm công tác vệ sinh môi trường, gắn trách nhiệm của người đứng đầu các địa phương nếu để địa bàn thường xuyên mất vệ sinh, ô nhiễm nghiêm trọng. Mặt khác, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân nâng cao ý thức tự giác bảo vệ môi trường, chung tay xây dựng Thủ đô xanh, sạch, đẹp.

(Còn nữa)

---------------------

(*) Xem Báo Nhân Dân từ số ra ngày 1-11-2016.