Nhiều năm qua, Ngoại hạng Anh luôn bị đánh giá thấp về mặt đấu pháp chiến thuật. Với nhiều người, Premier League chỉ chạy, sút và đánh đầu. Nhưng với sự xuất hiện của Pep Guardiola, Jose Mourinho hay Antonio Conte… thì giải đấu này cũng dần thay da đổi thịt.

Tiki-taka và mỏ neo mang tên Fernandinho

Nhung phat kien cua Premier League mua nay - Anh 1

Trước khi Pep Guardiola đến Etihad, Fernandinho đơn giản chỉ là một công nhân tại khu vực giữa sân của Man City. Việc Pep mua sẵn Ilkay Gundogan đủ thấy rằng ông đặt niềm tin vào cựu ngôi sao Dortmund sẽ tỏa sang trong vai trò cầm trịch cho Tiki-taka. Nhưng việc Gundogan bị chấn thương đã mở ra cơ hội cho Fernandinho. Và tiền vệ người Brazil đã làm quá tốt nhiệm vụ của mình đến nỗi người ta so sánh anh với Sergio Busquets tại Barcelona hay Xabi Alonso ở Bayern Munich – hai đội bóng mà Pep Guardiola từng dẫn dắt.

Fernandinho được Pep Guardiola đánh giá là người thính nhạy trong việc nhìn ra khoảng trống và bịt kín nó. Chính sự xuất sắc của Fernandinho (và Kevin de Bruyne), Tiki-taka đã vượt qua những hoài nghi và mang đến những dấu hiệu tích cực cho Pep Guardiola trên đất Anh.

Arsenal và sát thủ Oezil

Nhung phat kien cua Premier League mua nay - Anh 2

Nhắc đến Oezil là nói về một cầu thủ thích kiến tạo cho đồng đội ghi bàn. Từ Real Madrid đến Arsenal, ngôi sao tuyển Đức luôn chứng tỏ mình là số 10 xuất chúng. Nhưng năm nay, Giáo sư Wenger đã có bước dột phá trong việc sử dụng anh. Thay vì hoạt động khu vực giữa sân để kiến tạo, Oezil đã nhô cao hơn và đôi lúc trở thành mũi nhọn tấn công của Pháo thủ.

Khi ấy chính Alexis Sanchez mới là người dạt biên làm vệ tinh thu hút đối thủ tạo khoảng trống cho Oezil ghi bàn. Như trong trận gặp Ludogorets tại Champions League, Oezil ghi đến 3 bàn. Với 6 bàn cho đến lúc này, chỉ còn 2 bàn nữa Oezil sẽ ghi bàn bằng tổng mùa giải vừa rồi. Người ta nói vui rằng bây giờ Oezil mê sút hơn mà mê chuyền như cái tên của mình: Mesut Oezil.

Ander Herrera từ thư sinh thành công nhân

Nhung phat kien cua Premier League mua nay - Anh 3

Cùng với Mata hay Isco, Herrera được xem là nhạc trưởng xuất sắc mà bóng đá Tây Ban Nha sản sinh sau thế hệ của Xavi hay Iniesta. Việc Man United mang anh về Old Trafford cũng với kỳ vọng lĩnh xướng và truyền cảm hứng cho hàng tiền vệ. Dù không thường xuyên ra sân nhưng mỗi khi được thi đấu, Herrera luôn cho thấy phẩm chất số 10 của mình. Nhưng với sự xuất hiện của Mourinho, sự nghiệp của anh đã rẽ sang một trang khác.

Thay vì nhô cao kiến tạo và ghi bàn trong vòng cấm, nhiệm vụ của Herrera bây giờ là tiền vệ trung tâm với nhiệm vụ phá lối chơi đối phương và phát động tấn công. Ở vị trí này, Herrera trở nên mạnh mẽ, quyết liệt khác thường nhưng cũng vô cùng hiệu quả. Vài thống kê cho thấy Herrera xuất sắc thế nào: trong trận M.U thắng 4-1 trước Leicester City, anh có 6 cú tắc bóng thành công và chiến thắng phần lớn trong tranh chấp tay đôi. Ở trận hòa Liverpool, Herrera chuyền bóng nhiều nhất (50), tắc bóng nhiều nhất (5), qua người nhiều nhất (5) và cắt bóng nhiều nhất (11).

Mỗi khi Herrera đá cùng, những Pogba hay Mata có thể yên tâm dâng cao tấn công vì ở hậu phương đã có tiền vệ người Tây Ban Nha bọc lót. Chính vì thế mới có cảnh Herrera bị thẻ đỏ trong trận đấu với Burnley bởi sự quyết liệt của một tiền vệ đánh chặn. Từ tiền vệ tài hoa, Herrera đã lột xác thành Roy Keane thứ 2 tại Old Trafford.

Sơ đồ 3 hậu vệ và sự kết hợp giữa Matic – Kante

Nhung phat kien cua Premier League mua nay - Anh 4

Các trận cầu tại Ngoại hạng Anh luôn diễn ra nhanh nên các HLV thường chọn đấu pháp có 4 hoặc 5 hậu vệ. Nhưng với Conte, 3 hậu vệ cũng chẳng là vấn đề vì đội bóng của ông vẫn vận hành trơn tru và đầy sức mạnh. Mấu chốt là bởi Conte sử dụng đồng thời Matic và Kante. Chẳng ai nghĩ Conte lại thành công khi kết hợp hai cầu thủ có lối đá giống nhau đến vậy.

Trên cơ bản họ đều là những máy quét giữa sân nên trong sơ đồ 3-4-3, hai tiền vệ cánh được giải phóng hoàn toàn để tham gia tấn công với 3 cầu thủ ở trên. Kante và Matic sẽ dọn dẹp khu vực giữa sân và phá mọi hướng tấn công của đối thủ, do vậy 3 hậu vệ phía sau dù ít nhưng giảm được áp lực rất nhiều. Kante có hơn 500 đường chuyền thành công với tỷ lệ 91% còn Matic đã có 4 pha kiến tạo, Conte rõ ràng đã quá thành công khi tạo ra con quái vật hai đầu mang tên Matic - Kante.

Liverpool và phản công tổng lực

Nhung phat kien cua Premier League mua nay - Anh 5

Hơn 50 năm qua chúng ta đã quen với tên gọi “bóng đá tổng lực” rồi sau này là “phòng ngự phản công”. Theo thời gian, một tên mới ra đời kết hợp tinh túy của cả hai đó là “phản công tổng lực” - tiếng Đức gọi là Gegenpressing. Dù không phải mới xuất hiện nhưng đợi khi Juergen Klopp đến với Liverpool ông mới mang lối đá này xây dựng cho đội chủ sân Anfield. Như tên gọi của nó, gegenpressing đòi hỏi phải đoạt bóng thật nhanh trong vòng vài giây và tổ chức phản công thật nhanh và toàn diện. Khi bị phản công ngược lại thì cả đội hình chuyển sang phòng ngự. Đó là lý do vì sao Liverpool hiện là đội tấn công hay nhất Ngoại hạng Anh với những bàn thắng ngoạn mục về tốc độ và sự chính xác. Trong đó những Firmino, Henderson, Coutinho và Mane như sinh ra để chơi cùng nhau tại Liverpool. 4/5 trận gần nhất, Mane đều ghi bàn. Coutinho in dấu giày trong 8 bàn thắng (ghi 3 và 5 kiến tạo). Firmino nổ súng 5 lần trong 7 trận gần nhất tại Ngoại hạng Anh. Ở vòng đấu thứ 11, Liverpool hạ Watford 6-1 . Đó là vài thống kê cho thấy Liverpool đang khiến cả nước Anh khiếp sợ với lối đá gegenpressing đầy biến hóa.

Tuy mùa giải còn rất dài nhưng rõ ràng những HLV hàng đầu đang thổi vào Premier League làn gió mới với những cách tân mang đậm tính thời cuộc nhưng đầy hiệu quả và phù hợp với bóng đá Anh.

Cát Tường - Thể thao Việt Nam | 17:40 11/11/2016