Gần đây, dù tình trạng quá tải bệnh viện (BV) chưa giảm, chuyện bệnh nhân (BN) nằm chung giường vẫn là điều trăn trở song khi đặt chân đến các BV, nhất là BV tuyến cuối đã thấy nhiều dấu hiệu chuyển biến tích cực. Từ cung cách tiếp đón BN đến phương thức điều trị, sổ sách ghi chép. BN đi khám bệnh không chỉ có việc xếp sổ chờ đến lượt vào phòng khám mà còn phải đi nhiều địa điểm khác trong BV như nơi chụp chiếu, nơi xét nghiệm. BV nào cũng có sơ đồ nhưng người không quen nhìn khó có thể hình dung. Nhiều BV đã có bàn hướng dẫn, thậm chí tư vấn kinh nghiệm nên đến nơi nào trước là bước đột phá, tuy BV vốn đã quá tải lại phải có thêm nhân lực ngồi hướng dẫn. Dân đỡ vất vả hơn, những bệnh án được lưu trong máy tính đã làm thầy thuốc dễ theo dõi BN hơn. Thái độ của nhân viên đối với BN và người nhà BN nói chung cũng khác. Sự chuyển biến tích cực này không bắt đầu từ những hô hào đao to búa lớn mà bắt đầu từ sự gương mẫu, nghiêm khắc của những người điều hành BV đã có tác dụng rõ rệt. “Thượng bất chính hạ tắc loạn” nhưng trái lại, trên nghiêm thì dưới minh, trên quan tâm tới điều gì thì dưới ổn điều đó. Ngay một cơ quan nếu thủ trưởng thích thể thao thì phong trào thể thao của cơ quan phát triển, chủ tịch xã quan tâm tới y tế thì trạm y tế xã khang trang và ngược lại...

Mối quan tâm ấy chính là văn hóa BV khi mà lãnh đạo các cấp có thái độ và tâm thức văn hóa. Suy ngẫm ra thì thấy, văn hóa BV chỉ là nhánh nhỏ nảy ra từ thân cành văn hóa chung toàn xã hội. Xã hội cũng cần phải ứng xử văn hóa với BV. Trọn vẹn sao được nếu văn hóa ứng xử chỉ gây dựng từ phía BV mà không chú trọng từ phía BN, phía chính quyền. Rất dễ thấy cảnh BN kèo nài to tiếng hay tìm mọi cách hối lộ đút lót bác sĩ để giành phần ưu tiên. Không hiếm cảnh thân nhân người bệnh gây ồn ào phòng điều trị chung yên tĩnh thành “góc chợ quê” . Đặc biệt hơn, khi người ta đối xử thiếu văn hóa với BV một cách thô bạo thì văn hóa BV liệu có thể tồn tại? Vì sao số đông cán bộ nhân viên ngành y phải chấp nhận những độc hại, nhọc nhằn nghề nghiệp không đáng có để nhận lại những đồng lương không xứng đáng?

Những ghi nhận ở BV gần đây mà những người khách quan khi đến BV hẳn ai cũng thấy. Tuy nhiên, để văn hóa BV tiếp tục trở thành điều ai cũng thấy thì xã hội cũng cần ứng xử văn hóa với BV chứ không thể đòi hỏi một phía. Để xây dựng văn hóa ứng xử trong BV, một phía BV không thể làm nổi.

Đức Trí