Tân thủ tướng Abdurrahim El-Keib từng giảng dạy môn kỹ thuật điện tại đại học Alabama suốt 20 năm, hỗ trợ dẫn dắt cộng đồng Hồi giáo nhưng rất ít khi nói về quê hương Libya. Sau khi chế độ của Gaddafi sụp đổ, giáo sư giờ đảm nhiệm vai trò mới là thủ tướng Libya.

Tân thủ tướng Abdurrahim El-Keib.

Giáo sư đại học Mỹ

El-Keib được bầu giữ chức thủ tướng lâm thời Libya vào ngày 31.10, thay thế cho ông Mahmoud Jibril, người từng hứa từ chức sau khi tuyên bố Libya chiến thắng. Việc lựa chọn ông El-Keib cho thấy giới lãnh đạo lâm thời Libya đang tìm kiếm một nội các dung hòa giữa một bên là phương Tây và một bên là những người Libya mất lòng tin vào bất kỳ ai có liên hệ với chế độ cũ.

Ông El-Keib có bằng tiến sĩ về kỹ thuật điện tử từ trường đại học bang Bắc Carolina, nơi ông cũng tham gia giảng dạy, sau đó chuyển tới Alabama vào năm 1985. Nhiều tài liệu trực tuyến cho biết, ông El-Keib là giáo sư đại học Alabama trong suốt 20 năm, ngoài ra ông còn là người đại diện cho cộng đồng Hồi giáo sau cuộc khủng bố đẫm máu ngày 11.9 tại New York và Washington.

Tháng 1 năm 2002, giáo sư El-Keib đã có buổi nói chuyện tại một nhà thờ Thiên chúa giáo ở Tuscaloosa về đức tin của người Hồi giáo. Mirza Beg, một người bạn lâu năm nói rằng ông El-Keib còn giúp quyên góp tiền cho trung tâm Hồi giáo mới mở ở Tuscaloosa hơn 10 năm trước đây.

"Ông ấy lãnh đạo những người đứng đằng sau mình" - Beg - nhà hóa học tại Alabama nói. "Một số người có sở trường quản lý riêng. Ông ấy quyên góp tiền từ bạn bè, từ những người dân sống ở đây, ở Trung Đông và từ khắp nơi trên thế giới".

Beg cho biết, ông cùng El-Keib còn làm việc chung trong dự án đánh giá hiện trạng nước ngầm và trở thành bạn tốt sau vụ tấn công 11.9 bởi cả hai đều là đại diện liên lạc không chính thức giữa cộng đồng người Hồi giáo ở Tuscaloosa với các cộng đồng khác.

Beg nói rằng ông biết El-Keib có khả năng chính trị, nhưng El-Keib rất ít khi bàn luận về Libya. "Lý do rất rõ ràng, bởi đó là chế độ độc tài, nên ông ấy sẽ không cảm thấy thoải mái khi nói về đất nước mình trong khi đang sống ở đây" - Beg nói.

El-Keib sống tại Mỹ hơn 30 năm trong suốt thời gian Gaddafi nắm quyền. Beg và El-Keib ít khi liên lạc với nhau sau khi El-Keib rời khỏi trường đại học vào năm 2005. Sau đó, ông làm việc với tư cách giáo sư và chủ nhiệm khoa kỹ thuật điện tử tại Viện Dầu khí.

Người Hồi giáo mộ đạo

Tim Haskew, người từng làm việc với El-Keib tại đại học Alabama, hiện là quyền chủ nhiệm khoa kỹ thuật điện tử nói rằng El-Keib được các sinh viên ngưỡng mộ. "Ông ấy chăm lo đến sinh viên, hoàn thành tốt hợp đồng giảng dạy" - Haskew nói.

Người thầy cố vấn của El-Keib tại đại học Bắc Carolina nhớ lại rằng El-Keib là một người Hồi giáo mộ đạo, người đã đề tặng luận văn tiến sĩ của mình cho Thánh Allah. El-Keib ít khi nói về chính trường Libya và không bao giờ về thăm Libya trong thời gian ở Raleigh.

"Ông ấy sợ quay về Libya. Ông ấy tới Morocco và gia đình đến đó thăm ông ấy. Chúng tôi cũng chưa bao giờ thảo luận sâu về việc tại sao ông ấy lại sợ hãi. Tất cả những gì ông ấy nói là môi trường ở đó không thích hợp cho ông ấy" - Grainger nói.

Grainger cũng nhớ lại lần đến thăm nhà El-Keib trong tháng lễ ăn chay Ramadan. Hai vợ chồng El-Keib mời khách ăn uống, nhưng cả hai không hề ăn gì cho tới tối.

Khi Grainger nghe tin cựu sinh viên của mình giữ chức tân thủ tướng Libya, ông đã có niềm tin rằng giới chức thời kỳ hậu Gaddafi nghiêm túc trong việc lựa chọn những nhà lãnh đạo có khả năng. Tuy nhiên, ông biết El-Keib có hàng núi thách thức phía trước. "Ông ấy là một người ít nói, nhưng những gì ông ấy làm đem lại cảm giác hài hước tuyệt vời. Và đó là những gì ông ấy sẽ cần kể từ giờ phút này" - Grainger nói.

Vân Anh (Theo AP)