Trước khi được nhiều người biết đến và tỏa sáng trên sân khấu, nghệ sĩ Phạm Bằng từng có khoảng thời gian dài lận đận theo đuổi nghiệp diễn.

4 đời gốc Hà Nội, gia đình của NSƯT Phạm Bằng từng có một cuộc sống khá đầy đủ tại mảnh đất đô hội giai đoạn trước 1954. Tuy nhiên, sau thời kì cải tạo tư sản, gia đình ông gặp cảnh khó khăn và ông phải bỏ dở trường Cao đẳng Giao thông công chính khi đang theo học năm thứ 2.

Nhung buc anh hiem thoi tre cua nghe si Pham Bang - Anh 1

Nghệ sĩ Phạm Bằng thời trai trẻ

Năm 1959, Phạm Bằng tham gia đoàn văn công Hà Nội (tiền thân của các đoàn kịch, chèo, cải lương Hà Nội hiện nay). Trong 5 năm đầu tiên, Phạm Bằng gần như không có cơ hội biểu diễn và đã từng có lúc chán nản định bỏ nghề. Có dáng người cao, khuôn mặt đẹp trai theo kiểu sắc sảo và cá tính, sau 1965, Phạm Bằng nhận được nhiều vai diễn hơn. Ông thường được giao các vai tư sản, phản động hay cường hào ác bá thời phong kiến.

Nhung buc anh hiem thoi tre cua nghe si Pham Bang - Anh 2

Nghệ sĩ Phạm Bằng (phía trước) và các nghệ sĩ Đoàn Dũng, Bích Thu trong vở Câu chuyện tình yêu (1976)

Đầu 1975, Phạm Bằng chuyển sang Nhà hát kịch Việt Nam. Trong 20 năm làm việc tại đây, ông đã có nhiều vai diễn quan trọng trong các vở Câu chuyện tình yêu, Những bông hoa Anh túc, Nghêu Sò Ốc Hến, Hồn Trương Ba da hàng thịt...

Nhung buc anh hiem thoi tre cua nghe si Pham Bang - Anh 3

Phạm Bằng và nghệ sĩ Mỹ Dung trong vở Hoa anh túc (1977) - vở diễn nói về cuộc kháng chiến ở Bulgarian

Đã có cơ hội làm việc cùng nghệ sĩ, nhiều gương mặt gạo cội của Nhà hát kịch Việt Nam thời đó như Thế Anh, Trọng Khôi, Hà Văn Trọng, Đoàn Dũng, Nguyệt Ánh... cho biết, Phạm Bằng lúc đó vẫn được khán giả biết tới và hâm mộ bởi lối diễn thông minh và chuẩn mực.

Nhung buc anh hiem thoi tre cua nghe si Pham Bang - Anh 4

NSƯT Phạm Bằng cùng nghệ sĩ Thế Anh trong vở "Hoa anh túc"

Đặc biệt, với vai diễn Lý trưởng trong Hồn Trương Ba, da hàng thịt năm 1986, tên tuổi của Phạm Bằng càng ghi được dấu ấn sâu đậm trong lòng khán giả. Vở kịch này tuy thời lượng không dài nhưng với khả năng diễn xuất kinh nghiệm, Phạm Bằng đã giành HCV cá nhân cho vai diễn này tại Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc.

Nhung buc anh hiem thoi tre cua nghe si Pham Bang - Anh 5

NSUT Phạm Bằng cùng NSUT Anh Dũng trong vở Hồn Trương ba, da hàng thịt

Năm 1992, Phạm Bằng được phong tặng danh hiệu NSƯT. 3 năm sau, ông nghỉ hưu và rời Nhà hát kịch Việt Nam. Thời gian sau đó như một dấu mốc quan trọng trong cuộc đời nghệ sĩ Phạm Bằng khi tên tuổi của ông thêm một lần tỏa sáng và được khán giả quan tâm nhiều hơn qua các bộ phim truyền hình, tiểu phẩm hài hay chương trình "Gặp nhau cuối tuần".

Suốt gần hết cuộc đời, nghệ sĩ Phạm Bằng luôn dành trọn tài năng của mình để cống hiến cho nghệ thuật, cho nhân dân. Tuy nhiên, do tuổi cao, sức yếu, NSUT Phạm Bằng đã không vượt qua khỏi cơn bạo bệnh và mãi mãi ra đi. Dù người nghệ sĩ gạo cội ấy không còn nữa nhưng hình ảnh của ông vẫn mãi sống trong tim của nhiều thế hệ khán giả Việt.

Thảo Trinh (t/h)