Việc chuẩn bị sẵn tinh thần cho một "bất ngờ tháng Mười" là điều đã quá quen thuộc với cử tri và giới truyền thông Mỹ. Đặc biệt là khi họ cho rằng chúng có thể làm thay đổi kết quả bầu cử. Vậy trên thực tế thì sao?

Nhung bat ngo phut chot da anh huong nhu the nao toi ket qua bau cu tong thong My trong qua khu? - Anh 1

Cả ông Trump lẫn bà Clinton đều đã phải hứng chịu những "bất ngờ" không có lợi cho bản thân mình trong tháng Mười vừa qua

Trong mùa bầu cử 2016 đến nay có 2 trường hợp có thể coi là "bất ngờ tháng Mười". Thứ nhất là đoạn video từ năm 2005 ghi lại những tuyên bố xúc phạm phụ nữ của ông Trump. Và thứ hai là việc FBI mở lại cuộc điều tra với bà Clinton liên quan đến vụ bê bối email cá nhân.

Việc những thông tin gây sốc vào tháng Mười với tiềm năng làm thay đổi cả kết quả bầu cử vài tuần sau đó không phải là điều gì lạ lùng trong chính trường Mỹ.

Đôi lúc chúng xảy ra vào những thời điểm quá đỗi "hợp lý" khiến giới quan sát buộc phải đặt ra câu hỏi liệu rằng chúng có phải là âm mưu của Chính quyền hay của phe đối lập nhằm "bẻ cong" diễn tiến của cuộc tranh cử theo hướng có lợi cho họ.

Dưới đây là một số những "bất ngờ tháng Mười" trong các kỳ tranh cử Tổng thống Mỹ trong những thập kỷ gần đây tại Mỹ.

Năm 1980 - Khủng hoảng con tin tại Iran

Nhung bat ngo phut chot da anh huong nhu the nao toi ket qua bau cu tong thong My trong qua khu? - Anh 2

Quá trình đàm phán trả tự do cho con tin Mỹ bất ngờ bế tắc ngay trước kỳ bầu cử 1980 (Ảnh: AFP)

Bối cảnh: Vào ngày 4/11/1979, các phần tử cực đoan người Iran đã gây bạo động tại tòa Đại sứ quán Mỹ ở thủ đô Tehran, bắt giữ 52 nhà ngoại giao. Trong kỳ bầu cử diễn ra sau đó ít lâu, đảng Cộng hòa lấy vụ bắt giữ đó làm bằng chứng về sự yếu kém của nước Mỹ dưới quyền Tổng thống đảng Dân chủ Carter.

Bất ngờ: Khi cuộc bỏ phiếu đã đên gần, quá trình đàm phán của Mỹ với phía Iran bị gián đoạn.

Tehran ngừng đối thoại với Washington từ tháng 10. Vào ngày 21/10, Thủ tướng Iran Mohammad Ali Rajai bất ngờ tuyên bố rằng các con tin sẽ không được thả tự do chừng nào ông Jimmy Carter còn giữ chức Tổng thống.

Âm mưu? Vào năm 1986, cựu Tổng thống lưu vong Abdol Hassan Bani Sadr của Iran tuyên bố rằng các đặc vụ của phía đảng Cộng hòa Mỹ đã bí mật gặp gỡ các đặc vụ Iran tại Paris vào năm 1980.

Nghi vấn được đặt ra sau đó là có thể văn phòng tranh cử của ông Reangan đã hứa sẽ bán vũ khí cho Iran nhằm trợ giúp nước này trong cuộc chiến với Iraq nếu nước Hồi giáo này đồng ý trì hoãn quá trình trao trả con tin cho tới sau cuộc bầu cử.

Quá trình điều tra của Quốc hội Mỹ sau đó kết luận không có bằng chứng nào chứng minh nghi vấn trên là có thật.

Kết quả bầu cử: Ông Ronan Reagan giành chiến thắng. Iran trả tự do cho các con tin Mỹ ngay sau đó, đổi lấy việc Mỹ "phá băng" cho một khoản tiền lên tới 3 tỷ USD của phía Iran.

Cuộc khủng hoảng con tin chắc chắn đã gây những sự bất mãn trong nước Mỹ và khiến cử tri đặt dấu hỏi về khả năng lãnh đạo của đương kim Tổng thống Carter.

Năm 2000: Nghi án Thống đốc Bush uống rượu lái xe

Nhung bat ngo phut chot da anh huong nhu the nao toi ket qua bau cu tong thong My trong qua khu? - Anh 3

Cuộc bầu cử năm 2000 là một trong những kỳ bẩu cử cân bằng nhất trong lịch sử nước Mỹ (Ảnh: AP)

Bối cảnh: Thống đốc bang Texas, George W Bush, đang trong cuộc đua quyết liệt vào Nhà Trắng với đối thủ Al Gore. Nền kinh tế Mỹ đang vào đà ổn định, ngân sách ở mức thặng dư, Chiến tranh Lạnh đã kết thúc và sự kiện khủng bố 11/9 thì chưa đến.

Bất ngờ: Thông tin về vụ ông Bush bị bắt giữ từ năm 1976 do hành vi lái xe sau khi uống rượu được phanh phui chỉ 5 ngày trước khi kỳ bỏ phiếu diễn ra.

Người ủng hộ Bush ngay lập tức cho rằng đó là chiêu bài của phía ứng cử viên Al Gore, được tính toán thời điểm để gây thiệt hại nặng nề nhất cho uy tín của ông Bush. Bản thân ông Bush đã công khai tuyên bố phía đảng Dân chủ đã dùng ngón đòn chính trị "bẩn thỉu" với mình.

Âm mưu? Phía văn phòng tranh cử Al Gore phủ nhận trách nhiệm và cũng không có bằng chứng nào tìm được cho thấy ƯCV đảng Dân chủ đứng đằng sau sự việc.

Kết quả tranh cử: Một trong những kỳ bầu cử căng thẳng nhất trong lịch sử nước Mỹ. Ông Gore thắng cử phổ thông với khoảng cách 500.000 phiếu. Tuy nhiên sau cùng ông Bush vẫn là người chiến thắng vì có nhiều hơn đối thủ 29 lá phiếu cử tri đoàn.

Thực ra vấn đề lái xe khi say xỉn của ông Bush không phải là điều gì mới mẻ. Ngay trước ngày bầu cử, một cuộc điều tra cho thấy cứ 10 người được hỏi thì 8 người cho rằng sự việc từ năm 1976 không liên quan gì đến cuộc bầu cử.

2004: Đoan băng mới về trùm khủng bố Bin Laden

Nhung bat ngo phut chot da anh huong nhu the nao toi ket qua bau cu tong thong My trong qua khu? - Anh 4

Trùm khủng bố Osama Bin Laden trong đoạn vdieo năm 2004 (Ảnh: Getty)

Bối cảnh: Mỹ đang sa lầy tại chiến trường Iraq, ứng cử viên đảng Dân chủ John Kerry tìm cách tận dụng sự tức giận của quần chúng về cuộc chiến, trong khi đương kim Tổng thống Bush hứa hẹn một số sự thay đổi quan trọng.

Bất ngờ: Chỉ chưa đầy một tuần trước ngày bầu cử, hãng tin Al-Jazeera đăng tải một đoạn băng về trùm khủng bố Osama Bin Laden, hắn chế nhạo Tổng thống Bush và đưa ra những lời đe dọa mơ hồ, bên cạnh đó cũng nói về vấn đề gian lận bầu cử tại bang Florida và việc ngân sách Mỹ bị thâm hụt.

Tổng thống Bush ngay lập tức tận dụng đoạn băng trên, biến nó thành một thông điệp tranh cử, cảnh báo rằng chỉ có bản thân mình mới có thể đảm bảo an toàn cho nước Mỹ.

Âm mưu? Phía đảng Dân chủ không đưa ra tuyên bố nào về khả năng Tổng thống Bush "đồng lõa" với Bin Laden. Trái lại, người ủng hộ ông Kerry lại có cách nhìn nhận khác về đoạn video. Họ sử dụng chúng để nhắc nhở cử tri Mỹ rằng việc Bin Laden còn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật chính là một thất bại của Chính quyền Bush.

Kết quả bầu cử: Tổng thống Bush dễ dàng giành chiến thắng nhiệm kỳ Tổng thống thứ 2 của mình.

2008: Nền kinh tế tuột dốc không phanh

Nhung bat ngo phut chot da anh huong nhu the nao toi ket qua bau cu tong thong My trong qua khu? - Anh 5

Ông McCain thất bại do không giữ được phong độ vào những tuần cuối cùng (Ảnh: AP)

Bối cảnh: Ứng cử viên đảng Dân chủ Barack Obama tạo được khoảng cách mong manh với đối thủ John Mccain suốt mùa hè. Tuy nhiên ứng cử viên đảng Cộng hòa sau đó lại lật ngược thế cờ, dẫn trước ông Obama vào tháng 9 năm đó.

Bất ngờ: Mọi chuyện bắt đầu trong tháng 9, khi nền kinh tế Mỹ bắt đầu xuống dốc. Từ vụ phá sản của Lehman Brothers, chỉ số Dow Jones giảm 18% chỉ sau một tuần, hàng trăm nghìn người Mỹ mất việc làm.

Kết quả bầu cử: Những cử tri còn do dự, hoặc những người vốn chỉ nghiêng một chút về phía ông John McCain đã đổ tại nguyên nhân khủng hoảng kinh tế lên các chính sách của đảng Cộng hòa. Các nhà phân tích cho rằng cuộc khủng hoảng đã khiến ông McCain hoảng loạn, trong khi đó ông Obama vẫn giữ được sự bình tĩnh cần thiết.

Trước ngày bầu cử một tuần, ông Obama bỏ xa đối thủ của mình và sau đó giành chiến thắng một cách không bất ngờ.

2012: Siêu bão Sandy

Nhung bat ngo phut chot da anh huong nhu the nao toi ket qua bau cu tong thong My trong qua khu? - Anh 6

Không ảnh một khu vực bị siêu bão Sandy nhấn chìm (Ảnh: Reuters)

Bối cảnh: Trước kỳ bầu cử 10 ngày, đương kim Tổng thống barack Obama và đối thủ Mitt Romney so kè sát nút nhau về tỷ lệ ủng hộ.

Bất ngờ: Mặc dù siêu bão Sandy là một thảm họa thiên nhiên, phá hủy hàng loạt địa điểm tại New Jersey, New York và miền Đông nước Mỹ, tuy nhiên nhiều cơ quan truyền thông vẫn gọi nó là "bất ngờ tháng Mười".

Âm mưu? Thảm họa Sandy giúp Tổng thống Obama có cơ hội thể hiện mình trên cương vị người lãnh đạo nước Mỹ, trong tình huống khẩn cấp. Ông nhận được sự ủng hộ từ Thống đốc bang New Jersey Chris Christie, thành viên đảng Cộng hòa, trong công tác khắc phục hậu quả sau trận bão.

Trong khi đó ứng cử viên Romney bị đặt vào tình huống khó xử bởi ông không thể vận động được gì nhiều giữa những ngày tháng bi kịch của nước Mỹ.

Kết quả: Tổng thống Obama tái đắc cử một cách dễ dàng.

Vậy một "bất ngờ tháng Mười" có thể thay đổi cả một cuộc tranh cử?

Các sự kiện diễn ra trong những tuần cuối cùng trước ngày bầu cử có thể trở thành âm mưu chống lại một trong 2 ứng cử viên Tổng thống, tuy nhiên các nhà khoa học chính trị nghi ngờ rằng chúng có thực sự tạo ra được khác biệt hay không.

Có quá nhiều thứ cùng lúc diễn ra trong thời điểm đó để có thể đổ tại duy nhất một sự kiện, và nhất là khi tháng Mười là lúc hầu hết cử tri đã đưa ra quyết định của mình.

Tuấn Ngọc (Theo BBC)