Thanh Văn

Nhu “muoi do bien” - Anh 1

(Cadn.com.vn) - Hòa bình cho Yemen lại trở nên xa xỉ hơn bao giờ hết khi chính phủ Yemen được quốc tế công nhận thẳng thừng bác bỏ kế hoạch hòa bình mà Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đề xuất ngay sau khi vừa “nói không” với một lộ trình hòa bình do LHQ đưa ra.

Lý do mà chính phủ Yemen đưa ra là do kế hoạch của Mỹ và LHQ không thể đặt nền tảng cho hòa bình vĩnh viễn hay đúng hơn là nó có thể sẽ giúp hợp pháp hóa cuộc đảo chính của phe Houthi-Saleh (cựu Tổng thống Saleh). Lý do khác mà Yemen đưa ra là 2 kế hoạch này không dựa trên Sáng kiến vùng Vịnh, kết quả của hội nghị đối thoại quốc gia và nghị quyết 2216 của HĐBA.

Các kế hoạch của Mỹ và LHQ chủ yếu kêu gọi lệnh ngừng bắn ngay lập tức và hình thành chính phủ từ tất cả các phe phái vào cuối năm nay. Nhưng vấn đề đặt ra là các kế hoạch này đều có yêu cầu Tổng thống Yemen Mansour Hadi phải từ chức để chuyển giao quyền lực cho một phó tổng thống mới. Tuy nhiên, điều này lại nằm trong điều kiện “không thể có” của chính quyền Yemen. Ngoại trưởng Yemen Abdul Mekhlafi tuyên bố sẽ không tuân thủ bất kỳ thỏa thuận nào mà không có sự tham gia của chính quyền Tổng thống Hadi.

Ngoại trưởng Mỹ từng thắp sáng nhiều hy vọng cho một Yemen hòa bình sau khi thông báo, lực lượng Houthi chống chính phủ Tổng thống Hadi và liên quân Arab do Saudi Arabia đứng đầu nhất trí thực thi thỏa thuận ngừng bắn từ ngày 17-11. Theo vị thủ lĩnh ngoại giao Mỹ, tất cả các bên đối địch ở Yemen đồng ý thành lập chính phủ đoàn kết vào cuối năm nay. Nhưng cam kết lại đổ vỡ. Chính phủ Yemen lại muốn chứng kiến phiến quân Houthi rút khỏi những thành phố mà họ chiếm đóng đồng thời hạ vũ khí trước khi tiến đến thỏa thuận thành lập chính phủ mới.

Những nỗ lực của phía Mỹ dù đã thất bại nhưng nó cho thấy việc muốn “thổi một luồng sinh khí mới” và “làm một cái gì đó” cho vấn đề vốn gây đau đầu này trước khi chính quyền mới do Tổng thống đắc cử Donald Trump lên nắm quyền vào tháng 1-2017. Thất bại này có thể là do vai trò của Washington đối với Yemen chỉ dựa trên cam kết ủng hộ đồng minh lớn nhất của Mỹ trong khu vực, Saudi Arabia. Hơn nữa, Washington hành động mạnh mẽ khi đang phải đối mặt với áp lực gia tăng và những chỉ trích về chiến tranh và hậu quả bi thảm ở Yemen. Và đó là lý do tại sao những đề xuất của Mỹ luôn khiến chính phủ Yemen cảm thấy khó chịu.