(ĐTCK-online) Mặc dù không được như cùng kỳ năm trước, nhưng theo các ngân hàng, nhu cầu vốn của khách hàng, nhất là khối doanh nghiệp bắt đầu có chiều hướng được cải thiện tốt hơn so với 2 quý giữa năm. Mặc dù vậy, trước ưu tiên kiềm chế lạm phát thì khả năng các ngân hàng phải chấp nhận lãi suất cao khi vay vốn bởi lãi suất được dự báo khó giảm nhanh.

Cầu vốn tăng, dù lãi suất khó giảm Để chủ động kiểm soát lạm phát như kỳ vọng đưa ra của năm nay là 8%, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đặt ra mục tiêu tăng trưởng tín dụng chỉ ở mức khoảng 25% trong năm nay nên việc tăng trưởng dư nợ của ngành sẽ có phần hạn chế. Mặt khác, trải qua hơn 3 quý đầu năm 2010, với diễn biến thị trường không mấy thuận lợi so với cùng kỳ năm trước nên dư nợ khó tăng trưởng. 9 tháng qua, theo số liệu được đưa ra từ NHNN, tăng trưởng toàn ngành ngân hàng chỉ mới đạt xấp xỉ 20% nên "room" còn lại để các nhà băng phát triển tín dụng không thể nói là ít. Vì thế, bên cạnh việc đáp ứng các quy định mới tại Thông tư 13/2010/TT-NHNN, các ngân hàng thương mại (NHTM) đang tranh thủ cơ hội phát triển hoạt động tín dụng trong quý IV này, thời điểm được xem là mùa kinh doanh cao điểm nhất của doanh nghiệp và ngành ngân hàng. Phó tổng giám đốc một ngân hàng trên địa bàn TP. HCM cho biết, so với các tháng trước, hiện nhu cầu vốn bằng tiền đồng của khách hàng doanh nghiệp đã tăng trở lại bên cạnh dư nợ ngoại tệ vẫn không giảm. Tuy nhiên, theo vị phó tổng giám đốc trên, cầu tăng lên nhưng do nguồn cung bằng tiền đồng không mấy dồi dào nên lãi suất huy động khó có thể giảm xuống mức "không quá 11%/năm" như mục tiêu đặt ra của Hiệp hội Ngân hàng (VNBA) khi kêu gọi sự đồng thuận giữa các ngân hàng thành viên từ 15/10. Cũng theo vị phó tổng giám đốc trên, sở dĩ dư nợ tín dụng bằng ngoại tệ vẫn tăng trong gần 2 tháng qua dù tỷ giá hối đoái vừa được NHNN điều chỉnh tăng thêm 2,1% là do nhu cầu vốn của khách hàng vẫn tăng. Nhưng do áp lực lãi suất tiền đồng không thể giảm xuống như kỳ vọng nên doanh nghiệp chọn vay ngoại tệ để tránh áp lực lãi suất thỏa thuận tiền đồng. Ông Nguyễn Hữu Đặng, Quyền Tổng giám đốc HDBank cho rằng, giá vốn duy trì ở mức cao trong 9 tháng qua, dù tăng trưởng huy động vốn của toàn ngành vẫn tốt cho thấy, nhu cầu vốn vay bằng tiền đồng tăng. Mặt khác, theo ông Đặng, nhu cầu thanh toán của khách hàng doanh nghiệp tại những thời điểm cuối năm luôn cao nên tăng trưởng dư nợ tín dụng trong quý IV này có thể tăng mạnh hơn so với các quý trước đó. Hiện các ngân hàng cũng đưa ra nhiều chính sách ưu đãi về lãi suất, song trước áp lực lạm phát có dấu hiệu gia tăng, nhà băng không thể cắt giảm chi phí đầu vào nên lãi suất cho vay thỏa thuận khó có thể giảm xuống theo chủ trương Chính phủ. Với kỳ vọng lạm phát trong năm nay ở mức 8%, theo TS Trần Du Lịch, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, lãi suất tiền gửi khó giảm so với mặt bằng hiện nay, dù lãi suất tiền gửi ngân hàng áp dụng 11-11,2%/năm là đã thực dương 2,5%. Một phần, do kỳ vọng lãi suất của người dân cao, đồng thời, áp lực lạm phát đang có dấu hiệu gia tăng trong những tháng gần đây. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong 9 tháng đầu năm 2010 là 6,4% và nếu kiểm soát tốt thì 3 tháng còn lại của năm 2010, mỗi tháng CPI cũng phải 0,5%. Như vậy tính ra, lạm phát cả năm cũng đã lên đến 8% nên lãi suất không thể giảm xuống dưới 10,5%/năm. Vì thế, mức lãi suất tiền gửi các ngân hàng đang áp dụng hiện nay được đánh giá là khó giảm xuống nên không thể kéo theo lãi suất cho vay bình quân về dưới ngưỡng 13%/năm. …ưu tiên kiểm soát lạm phát Trước áp lực lãi suất tiền đồng còn ở mức cao khiến nhiều doanh nghiệp khó tiếp cận vốn vay và VNBA tiếp tục kêu gọi các ngân hàng thành viên cắt giảm dần chi phí đầu vào để tạo điều kiện giảm dần lãi suất thỏa thuận, đáp ứng nhu cầu vốn cuối năm. Giảm lãi suất là câu chuyện được kỳ vọng suốt những tháng đầu năm nay, nhưng theo một cán bộ cấp cao trong ngành ngân hàng, thực hiện được việc này trong bối cảnh hiện nay quả thực không dễ đối với nhà băng. Vì lãi suất còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng trong đó tốc độ lạm phát có ảnh hưởng rất lớn. Theo vị lãnh đạo này, trước xu hướng của thị trường hiện nay khi "cầu" vốn đang có dấu hiệu tăng lên trong quý IV/2010, việc đảm bảo đủ cung đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp là yếu tố được quan tâm đặc biệt. Đối với lãi suất, trước nhu cầu tăng lên và về mặt chính sách đang ưu tiên chống lạm phát nên sẽ khó giảm sớm. Cụ thể, trong ngày 11/10/2010 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 1875/CT-TTg về việc tăng cường thực hiện các biện pháp bình ổn giá cả, thị trường những tháng cuối năm 2010, trong đó, yêu cầu NHNN tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, đảm bảo tốc độ tăng trưởng tín dụng và tổng phương tiện thanh toán ở mức hợp lý, từng bước giảm lãi suất tín dụng. Đồng thời, Chỉ thị đề cập đến việc NHNN nghiên cứu để có chính sách, cơ chế phù hợp cho phép các NHTM có thể rút nhanh tiền ra khỏi lưu thông, nhằm giảm bớt áp lực tăng giá, nhất là vào dịp cuối năm khi khối lượng thanh toán các công trình, dự án được thực hiện với mật độ cao và lượng tiền thưởng, tiền lương được chi trả với khối lượng lớn vào dịp lễ, tết. Theo đánh giá của đại diện một cán bộ trong lĩnh vực tài chính - chứng khoán, lạm phát là không thể chủ quan bởi quý IV hàng năm, mức độ tăng của lạm phát thường cao. Chính vì vậy, để đạt mục tiêu kiểm soát lạm phát kỳ vọng 8%, đòi hỏi phải có chỉ đạo quyết liệt. Chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ đối với NHNN cũng không nằm ngoài mục tiêu đó, tuy nhiên, rút tiền khỏi lưu thông chắc chắn sẽ có những tác động tới tình hình cung ứng vốn hiện nay. Nếu thực hiện giải pháp rút tiền về, NHNN sẽ tính đến việc rút về bằng cách phát hành trái phiếu, nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc… sẽ làm cung vốn của ngân hàng giảm xuống, dẫn đến kìm chế tốc độ tăng trưởng tín dụng và lãi suất khó giảm. Thậm chí, nếu rút mạnh và đột ngột có khả năng khiến lãi suất tăng trở lại do nguồn cung vốn yếu đi. Trên thực tế, với diễn biến thị trường hiện nay, cộng thêm các quy định của Thông tư 13 vừa có hiệu lực, ngân hàng không thể tăng trưởng mạnh dư nợ. Vì nếu đẩy mạnh vốn ra nền kinh tế mà không có hiệu quả sử dụng vốn thì tăng trưởng dư nợ tín dụng ở mức cao là rất nguy hiểm. Do đó, theo các chuyên gia kinh tế, việc rút bớt tiền trong lưu thông cũng cần được NHNN xem xét kỹ dựa trên diễn biến thị trường để tránh những tác động tiêu cực ngoài dự kiến.