Khai mạc Hội thảo khoa học quốc tế Việt Nam học lần thứ V

Chiều 16/12, Hội thảo quốc tế Việt Nam học lần thứ V đã bế mạc tại Hà Nội, sau 2 ngày làm việc tích cực. Hội thảo lần này đã nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ của các nhà khoa học trong và ngoài nước, sự quan tâm cộng đồng và đã thành công tốt đẹp.

Nhip cau ket noi cac nha nghien cuu Viet Nam tren toan cau - Anh 1

Toàn cảnh Hội thảo quốc tế Việt Nam học lần thứ V.

Báo cáo tại phiên bế mạc cho thấy, về quy mô, Hội thảo lần này đã thu hút được sự quan tâm đăng ký và gửi tóm tắt báo cáo của hơn 1.200 nhà khoa học, trong đó có 150 nhà khoa học nước ngoài đến từ trên 30 quốc gia và vùng lãnh thổ; 834 bản báo cáo tóm tắt và gần 500 báo cáo toàn văn đã được lựa chọn trình bày tại hội thảo, trong đó có 30 báo cáo được mời và đặt hàng từ các học giả có uy tín và tầm ảnh hưởng hàng đầu trên thế giới về ngoại giao, văn hóa, kinh tế, giáo dục, đổi mới sáng tạo và biến đổi khí hậu; 27 báo cáo toàn văn đầu tiên là các báo cáo chính đã được xuất bản chính thức ở Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) - một tạp chí có truyền thống từ năm 1985.

Về ý nghĩa, Hội thảo đã thực sự là nhịp cầu kết nối các nhà Việt Nam học và nghiên cứu Việt Nam trên toàn cầu, không những thúc đẩy kết nối mạng lưới các nhà nghiên cứu Việt Nam mà đã bắt đầu hình thành các nhóm nghiên cứu phối hợp quốc tế. Đồng thời, Hội thảo lần này là một dấu mốc gắn kết, phát triển, đưa sự quan tâm của Việt Nam học truyền thống đến với những lĩnh vực rộng hơn, liên ngành hơn, gắn với các vần đề đương đại của Việt Nam.

Thông tin trực tiếp từ Hội thảo lần này và thông tin hỗ trợ từ các khảo sát thư tịch nói chung đã cho phép định vị 10 cơ sở nghiên cứu mạnh về các vấn đề Việt Nam học truyền thống, gắn với khoa học xã hội - nhân văn nói riêng và 10 cơ sở nghiên cứu mạnh trên thế giới về các vấn đề khoa học và công nghệ (KH&CN) của Việt Nam nói chung (bao gồm cả khoa học tự nhiên, công nghệ, y học, nông nghiệp và môi trường…). Các cơ sở này đang có nhiều kết quả công bố quốc tế rất sâu sắc về Việt Nam, trong đó có một số cơ sở đào tạo và nghiên cứu của Việt Nam đã tham gia hội nhập mạnh mẽ như: ĐHQGHN, Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam, Đại học Cần Thơ, Đại học Y Hà Nội, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, Đại học Kinh tế quốc dân…

Theo GS.TS. Nguyễn Hữu Đức, Phó Giám đốc ĐHQGHN, Trưởng Ban tổ chức Hội thảo, bên cạnh các cơ sở nghiên cứu, Ban tổ chức cũng đã định vị được top 50 các nhà nghiên cứu Việt Nam và Việt Nam học hàng đầu. Đây thực sự nhà các học giả có có sự yêu mến, quan tâm đặc biệt đến Việt Nam. Trong số các nhà nghiên cứu Việt Nam hàng đầu này, có cả người nước ngoài, người Việt Nam ở nước ngoài và người Việt Nam đang hoạt động KH&CN ở trong nước. Một số các nhà khoa học đó có mặt trong Hội thảo lần này. Đây là các địa chỉ, các đối tác, những nguồn lực quý báu để hợp tác và phát triển các nghiên cứu Việt Nam vì sự phát triển bền vững của Việt Nam.

Về kết quả khoa học, Hội thảo lần này tập trung vào chủ đề Phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi toàn cầu. Chủ đề này đã được thảo luận cho chính sách ngoại giao và hợp tác trong trật tự thế giới mới; về các xu hướng biến đổi của đạo đức, lối sống; về nguồn lực văn hóa; nguồn lực xã hội; hội nhập kinh tế và hội nhập KH&CN.

Bên cạnh đó, bối cảnh toàn cầu còn được đề cập với ảnh hưởng của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 trong tất cả các lĩnh vực quan tâm của hội thảo. Năm công nghệ hiện đại của thiên niên kỷ mới là Công nghệ thông tin, dữ liệu lớn, internet của vạn vật; Công nghệ sinh học và công nghệ gen; Công nghệ nano, Công nghệ vật liệu và Công nghệ in 3D sẽ đưa các quốc gia đến với những thách thức và cơ hội hết sức to lớn. Bên cạnh việc củng cố, vận hành hiệu quả các giải pháp vận hành truyền thống, việc tiếp nhận và khuyếch tán các các công nghệ đó, chúng ta cần nghiên cứu để có các giải pháp mới, phương thức quản lý và vận hành mới, phi truyền thống; Đổi mới công nghệ đào tạo và phương thức liên kết ba lĩnh vực - quản lý, đào tạo nguồn nhân lực và phát triển doanh nghiệp sáng tạo, phù hợp với thời đại của cuộc cách mạng lần thứ 4.

Biến đổi toàn cầu còn gắn với biến đổi khí hậu (BĐKH). Các chuyên gia về BĐKH Việt Nam và quốc tế đã khá thống nhất khi nhận định Việt Nam là một trong ít quốc gia chịu tổn thương nhiều nhất do biến đổi khí hậu. Vì vậy, ứng phó thông minh với BĐKH gắn liền với phát triển bền vững được xem là lựa chọn thích hợp nhất cho Việt Nam. Để giảm thiểu hậu quả của BĐKH, các chuyên gia đưa ra khuyến cáo cần đấy mạnh sử dụng năng lượng tái tạo, khai thác tài nguyên năng lượng gió, năng lượng mặt trời và khí sinh học, vấn đề giảm thiểu BĐKH trong bối cảnh phát triển bền vững.

Nhip cau ket noi cac nha nghien cuu Viet Nam tren toan cau - Anh 2

Hội thảo quốc tế Việt Nam học lần thứ V đã thu hút được 150 nhà khoa học nước ngoài đến từ trên 30 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Cũng theo GS.TS. Nguyễn Hữu Đức, sau Hội thảo, ĐHQGHN sẽ tiếp tiếp nhận các thành quả của Hội thảo để phục vụ cho hoạt động đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao tri thức của mình; tập hợp các ý kiến tư vấn của các nhà khoa học báo cáo lãnh đạo Đảng và Chính phủ. Đồng thời, ĐHQGHN sẽ tiên phong triển khai một số nhiệm vụ sau đây:

Thứ nhất, như là công việc của hậu Hội thảo, Ban tổ chức tiếp tục thực hiện các quy trình để lựa chọn xuất bản các báo cáo toàn văn của Hội thảo ở Tạp chí ĐHQGHN. Đề nghị các nhà khoa học khẩn trương hoàn thiện báo cáo toàn văn của mình để xuất bản.

Thứ hai, từ năm 2017, ĐHQGHN sẽ ra mắt Chuyên san Nghiên cứu Việt Nam. Chuyên san sẽ là diễn đàn cho các nhà khoa học trong nước và quốc tế để công bố các công trình nghiên cứu của mình về Việt Nam học, tăng cường quan hệ giao lưu giữa cộng đồng, mạng lưới các nhà nghiên cứu Việt Nam trên toàn thế giới, thúc đẩy lĩnh vực Việt Nam học phát triển trên phạm vi toàn cầu.

Thứ ba, tập trung hoàn thiện, cập nhật và phát triển chương trình đào tạo đại học và sau đại học về Việt Nam học và Khu vực học đạt chuẩn quốc tế.

Thứ tư, ĐHQGHN sẽ thúc đẩy nhanh việc xây dựng Trung tâm tư liệu nghiên cứu Việt Nam học lớn của Việt Nam, hàng đầu của thế giới, đặt tại Hòa Lạc.

Thứ năm, tập trung nguồn lực, xác định cấu trúc, triển khai xây dựng Bộ Quốc chí Việt Nam.

Đỗ Đông