Dư luận thế giới có bàn luận gì, nước Mỹ có sôi lên làn sóng biểu tình chống lại ông Donald Trump đến thế nào, thì vị Tổng thống 45 của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ cũng vẫn là ông Trump như một sự thật hiển nhiên!

Nhin thang de di vao hoi nhap! - Anh 1

Một quốc gia có sức chi phối kinh tế toàn cầu như Hoa Kỳ, tạo ra cơn hưng chấn với nhiều tiếng nói khác nhau ở các quốc gia cũng là dễ hiểu. Chính sách của Mỹ trong đối nội, đối ngoại dù sao vẫn cứ phải chờ đến ngày ông Trump nhậm chức tới đây. Thế nên cách nhìn, cách hoạch định kinh tế của các quốc gia khi hội nhập sâu vào kinh tế toàn cầu, càng phải nhanh nhạy trong chiến lược và tầm nhìn mới. Với Việt Nam ta đang quyết liệt đổi mới tái cấu trúc kinh tế tổng thể quốc gia với hàng loạt hiệp định thế hệ mới, cũng cần một tư duy mới tỉnh táo hơn để ứng phó với những tình huống bất ưng khi hiệp định TPP gặp khó không được thực thi nếu ông Donald Trump không mặn mà với TPP! Chúng ta hãy coi như không có TPP, coi như ông Trump đã buông tay với TPP.

Rõ ràng ai đó cho rằng là còn rất sớm để đoán định tương lai của hiệp định TPP! Nhưng TPP nếu không được thực thi cũng chưa ảnh hưởng gì đến hoạch định chiến lược kinh tế dài xa của chúng ta, lại như có gì đó lộ ra chút chủ quan chăng?

Cần phải hiểu khi chúng ta chấp nhận hội nhập kinh tế thế giới, sao có thể nói biến động của thị trường thế giới không ảnh hưởng đến chúng ta? Từ các ký kết trong các FTA đến hiệp định TPP là kỳ vọng cho kinh tế đất nước trải rộng hơn, để chúng ta không bị phụ thuộc vào một thị trường của ông bạn láng giềng lâu nay.

Rất sớm để định đoạt tương lai của TPP, nhưng rõ ràng điều hành kinh tế đất nước phải nhanh chóng có những kịch bản để chủ động ứng phó, bảo đảm tình huống nào chúng ta cũng trong tâm thế đĩnh đạc và chủ động. Phải nhìn thẳng: Nếu TPP tiếp tục triển khai thuận lợi, thì tương lai nền kinh tế đất nước có cơ hội thuận lợi hơn nhiều. Các DN trong các ngành có lợi thế cạnh tranh như thủy sản, dệt may, da giày thị trường xuất khẩu thoáng rộng hơn. Nhưng cũng phải đặt ra tình huống hiệp định TPP bị cản lại, không chảy đúng dòng, nghĩa là chính sách kinh tế của ông Donald Trump đi ngược với ý tưởng của ông Barack Obama, thì hướng các mặt hàng xuất khẩu thủy sản, da giày, dệt may… cũng phải nhanh nhậy chuyển sang nhiều thị trường khác.

Từ tầm nhìn xa trong chính sách đối ngoại đa phương, đất nước dang rộng tay đón bạn bè khắp nơi, cánh cửa xuất khẩu cũng không thiếu những thị trường mới khác.

Nhưng rõ ràng tư duy kinh tế đi vào hội nhập sâu rộng, không thể “ôm mãi” cung cách làm ăn xưa cũ. Phải nhìn thẳng, nói thẳng là các DN của ta còn non tầm, non vốn liếng, yếu kém về quản trị DN, quản trị tài chính và công nghệ, con người. Thêm vào đó những quy định chính sách vẫn bị níu giằng chưa thoát được ra, để có đường đi thông thoáng.

Vậy có gì khác là dũng cảm bứt phá, quyết liệt đổi mới chính mình. Xin ai đó, đừng nói hay, nói nhiều mà làm thì cứ ỳ ra. Lúc này, là lúc lăn xả vào làm đi. Cái gì còn giàng buộc thì tháo gỡ vứt bỏ ngay. Sợi dây nào còn buộc tay buộc chân hay còn nấn ná bị níu cái sự “xin cho” cũng dũng cảm dứt ra đi. Các bộ ngành phải chung tay mổ xẻ thực trạng kinh tế đang khó, ngân sách thu chi còn hẫng hụt để cùng gỡ cái khó ấy với Chính phủ. Các tỉnh thành đừng “cát cứ” lợi ích riêng, mà phải cùng lo cho cái chung của quốc gia đi.

Đất nước đi lên là không thể khác, kinh tế hội nhập sâu rộng là không thể khác. Dù mở ra thị trường nào, cũng cần nhìn lại chất lượng sản phẩm phải nâng lên. Thế giới người ta không thể nhập về thứ hàng hóa dệt may, da giày kém. Người dùng các nước họ không thể mua về con tôm, con cá, hạt gạo, trái cây còn tồn dư hóa chất. Thế giới họ càng không chấp nhận khi hàng mẫu thì tốt, nhưng sản xuất đại trà lại không chuẩn.

Phải thay đổi ngay cách sản xuất kinh doanh cẩu thả, cách làm chụp giật ăn xổi sao có chỗ đứng trong thời hội nhập? Bộ Công Thương hãy đặt lên hàng đầu cách làm thị trường, mở rộng thị trường giúp các DN. Hạt gạo xuất đi đâu, trái quả, hàng dệt may, da giày xuất sang thị trường nào, họ yêu cầu gì cần thông tin để cho các DN tỏ tường. Các DN xuất khẩu kêu thiếu vốn, trách nhiệm các ngân hàng cung ứng vốn ra sao? Nhưng để các DN trong Nam ngoài Bắc kêu thấu giời đang thiếu cả thông tin thị trường, Bộ Công Thương phải nhận trách nhiệm. Rõ ràng các tham tán thương mại của các sứ quán ta ở các nước không thể đứng ngoài vòng? Quá buồn cho những lùm xùm ở bộ lớn này. Toàn các dự án ngàn tỷ “đắp chiếu” đều thuộc Bộ Công Thương ký tá. Đạm Ninh Bình ai đến đó cũng não lòng, rồi Xơ sợi Đình Vũ lại càng quá xót xa cho tầm nhìn non thiếu tư duy, nắm bắt thị trường, nhưng lại ứ đầy vụ lợi o bế của ba cái trò cài cắm thân quen huynh đệ. Mở rộng thị trường, làm thị trường cho đất nước, mà Bộ Công Thương “đôn” cả anh lái xe đi làm tham tán thương mại nghe mà chua xót thay! Chả hiểu anh lái xe được Bộ Công Thương ưu ái cho đặc quyền này quan hệ thế nào, với ai trong lãnh đạo Bộ, cần chỉ thẳng ra? Cứ ký tá thăng chức đôn quyền loạn xạ, ngày mai nghỉ hưu hôm nay vẫn cứ cố “vẩy bút” ký như ban phát “lộc giời” cho huynh đệ thân hữu, thì quá nguy cho đất nước!

Hàng hóa bị các đối tác trả về vì dư chất nọ tồn chất kia, các nhà khoa học, các chuyên gia kiểm định hàng xuất đã tròn trách nhiệm chưa? Bộ NN&PTNT cứ nói “đột phá” vào thực phẩm bẩn, trái cây tồn dư hóa chất, liệu đã lăn xả vào giúp cô bác nhà nông cách gì không dùng hóa chất kháng sinh, hoặc dùng với liều lượng thế nào để hàng xuất đi không bị bạn “tuýt còi” trả lại?

Tạo sao cứ tư tưởng phải chờ đến khi ông Donald Trump nhậm chức xem thế nào?

Chúng ta chủ động trong hội nhập kinh tế sâu rộng, ắt phải biết chấp nhận những quy định chặt chẽ, nghiêm cẩn của thị trường thế giới. Không thể như người đứng “vòng ngoài” dự đoán thế này, thế kia, rồi ngồi chờ!

Chúng ta bơi ra biển lớn bằng chính bản lĩnh và chính sức lực của chúng ta, quá đúng! Nhưng không thể nói không nhờ ai cả? Trong một gia đình người nọ còn dựa vào người kia. Trong một đất nước bộ ngành này, phải chung sức chung lòng, phải tựa vào bộ ngành khác, tỉnh thành này phải “nắm tay” tỉnh thành kia trong mối liên kết vững bền để đi lên. Vậy trong “cục diện kinh tế toàn cầu” có nhiều biến động, càng cần phải hiểu trong cái mối quan hệ “ta vì người, người vì ta”! Quan trọng là mối quan hệ quốc tế đa phương phải đặt lên trên hết sự tôn trọng chủ quyền quốc gia, và lợi ích dân tộc!

Ra biển lớn, gió sẽ mạnh hơn, sóng dữ dội hơn! Con thuyền kinh tế đất nước phải trang bị và chuẩn bị mọi thứ cho chu đáo. Hơn thế, người “thuyền trưởng” phải vững tay chèo và đầy bản lĩnh! Thương trường sẽ dạy cho ta khôn lên. Sóng gió biển khơi sẽ càng làm cho chúng ta ngày càng dày dạn.

Đổi mới thực sự trong điều hành từ Chính phủ, chuyển động quyết liệt từ các bộ ngành, lãnh đạo các cấp chính quyền cho đến các DN và người dân, dứt khoát đất nước sẽ vượt ra ngoài “vùng xoáy” của thời khắc kinh tế đang nhiều thách thức!

Quốc hội hai ngày rưỡi chất vấn sẽ nóng bỏng nhiều vấn đề nóng của bức tranh kinh tế xã hội. Rõ ràng phải mổ xẻ, phải phân tích tranh luận đến cùng. Rõ ràng phải có giải pháp quốc sách để cho đất nước thoát nhanh ra khỏi sự trì trệ. Bộ máy và con người cứ nói động đến là nhạy cảm, là né là nể thì bao giờ đất nước mới theo kịp bạn bè? Bộ ngành nào cũng nói làm chính sách, tỉnh thành nào cũng nói đổi mới điều hành, nhưng cái tư duy của bệnh “cha chung không ai khóc” , cái vấn nạn “xin - cho” vẫn cố dang tay ra níu kéo để vụ lợi, để cho một bộ phận đảng viên có quyền thò “vòi bạch tuộc” vào khuynh đảo ở mọi ngõ ngách, mọi lĩnh vực, thì lòng tin của người dân và các DN sẽ biết gửi nơi đâu?

Đĩnh đạc đi vào hội nhập là không thể khác. Bộ máy và con người trì trệ cần mổ xẻ và dành chỗ cho những người tài năng. Không thể cứ chạy để có “suất” biên chế công chức Nhà nước là “ấm chỗ cả đời”. Càng không thể cứ ngồi vào ghế, là tư duy nhiệm kỳ, đâu dễ có thể thay!

Đỗ Quang Đán