Cho rằng việc bị TAND huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng tuyên phạm tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” có dấu hiệu oan sai, khuất tất, các bị cáo nguyên là cán bộ Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) và tái định cư huyện Cát Tiên (nay là Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Cát Tiên) đã gửi đơn đến các cơ quan bảo vệ pháp luật và Báo PLVN.

Nhieu uan khuc sau ban an so tham vu boi thuong dat o Lam Dong - Anh 1

Những người bị truy tố trong vụ án cho rằng mình bị oan sai.

Có bao nhiêu cây Dó Bầu trên đất bồi thường?

Ngày 28/11/2008, UBND tỉnh Lâm Đồng có Quyết định 3217/QĐ-UBND phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình hồ chứa nước Tư Nghĩa (huyện Cát Tiên), giao cho chủ đầu tư là Trung tâm Quản lý và khai thác công trình công cộng huyện (Trung tâm QL&KT).

Ngày 29/8/2011, Trung tâm QL&KT ký hợp đồng với Ban bồi thường GPMB và tái định cư huyện Cát Tiên (Ban GPMB) về GPMB thi công xây dựng công trình này. Ngày 26/12/2011, UBND huyện có Quyết định số 400/QĐ-UBND phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (giai đoạn 1) do Ban GPMB thực hiện và ông Lê Hải Nhị làm Giám đốc, bà Đinh Thị Quỳnh Giao làm Phó Giám đốc và Nguyễn Quyết Thắng là nhân viên.

Có 6 hộ dân thuộc diện bị thu hồi, trong đó có hộ ông Lê Quang Cảnh có hơn 43 nghìn m2 đất bị thu hồi, số tiền được bồi thường, hỗ trợ hơn 2,7 tỷ đồng bao gồm đất, vật kiến trúc, cây trồng...

Ban GPMB xác định diện tích đất trồng cây Dó Bầu của hộ ông Cảnh là 21.000m2 , trong đó đất thuộc huyện Cát Tiên là 18.000m2 , huyện Đạ Tẻh là 3000m2 ; trong đó hơn 3,7 nghìn cây Dó Bầu (6 năm tuổi) của ông Cảnh được bồi thường số tiền hơn 979 triệu đồng. Ban GPMB sau khi khảo sát thực địa đã về họp và thống nhất cách tính:

Đối với khu vực trồng cây với mật độ thưa thì đi đo đếm thực tế, đối với khu vực trồng cây mật độ dày, số lượng cây tương đối đồng đều thì tính theo mật độ, xác định ô tiêu chuẩn, đo khoảng cách cây cách cây, hàng cách hàng để tính cho cả diện tích.

Sau đó, bà Giao khảo sát trên trang web của Báo Lâm Đồng thấy có hướng dẫn mật độ trồng cây Dó Bầu là từ 1.600 đến 2.000 cây/ha nên tự áp đặt mật độ cây Dó Bầu là 1.800 cây/ha và được Ban GPMB thống nhất cách tính như trên.

Sau khi hoàn tất hồ sơ, Ban GPMB đã chuyển sang Phòng TNMT huyện Cát Tiên để thẩm định và trình UBND huyện Cát Tiên phê duyệt, chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ…Với 21.000m2 đất, ông Cảnh được tính 3.770 cây Dó Bầu được đền bù.

Tuy nhiên, sau đó UBND huyện Cát Tiên cho rằng có tiêu cực trong việc thống kê, đền bù cho hộ ông Cảnh nên đã tổ chức nhiều đợt thanh, kiểm tra đồng thời giao hồ sơ cho Cơ quan CSĐT Công an huyện để điều tra, làm rõ.

Từ ngày 22 đến 24/2/2012, CQĐT phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành xác minh số liệu, xác định số cây Dó Bầu thực tế của ông Cảnh chỉ 1.602 cây. Như vậy, phần chênh lệch giữa Ban GPMB và CQĐT xác minh là 2.168 cây làm Nhà nước thiệt hại hơn 559 triệu đồng.

Hiện trường không còn Sau khi Cơ quan CSĐT Công an huyện Cát Tiên có Kết luận điều tra số 12/KLĐT-KT ngày 7/4/2014, ngày 21/5/2014 VKSND huyện Cát Tiên có Cáo trạng số 12/KSĐT quyết định truy tố các bị cáo Lê Hải Nhị, Đinh Thị Quỳnh Dao, Nguyễn Quyết Thắng về tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” quy định tại điểm d khoản 2 Điều 165 BLHS.

Tuy nhiên, các bị can cho biết trong vụ án còn rất nhiều mâu thuẫn cần phải làm rõ, bởi quá trình điều tra, ngày 14/4/2012 Công an huyện Cát Tiên đã có Báo cáo số 382/BCCAH về kết quả điều tra, xác minh công tác thống kê, tính toán bồi thường trái pháp luật cho hộ ông Cảnh xác định: trong quá trình kiểm tra hiện trường thu hồi đất đợt 1, hiện trường bị xáo trộn, thay đổi.

Một số khu vực bị đốt cháy san ủi, không còn hiện trường để điều tra xác minh, do vậy không có căn cứ tính giá trị thiệt hại do hành vi thiếu trách nhiệm của cán bộ Ban GPMB gây ra.

Ngày 24/4/2012, Công an huyện Cát Tiên tiếp tục có Báo cáo số 427/BC-CAH về “Kết quả điều tra, xác minh về công tác thống kê tính toán bồi thường trái quy định pháp luật cho ông Cảnh” do Trung tá Hoàng Hoa Cầm – Phó Trưởng Công an huyện Cát Tiên ký gửi Chủ tịch UBND huyện Cát Tiên, xác định số cây chênh lệch tổng cộng là 300 cây với số tiền thiệt hại hơn 77 triệu đồng, không đủ yếu tố cấu thành tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Do đó, đề xuất Chủ tịch UBND huyện Cát Tiên chuyển hồ sơ vụ việc cho Thanh tra xử lý theo thẩm quyền. Ngày 17/5/2012, UBND huyện Cát Tiên có Văn bản số 328/UBND giao Thanh tra huyện phối hợp với Công an huyện cùng các phòng ban của huyện và UBND xã Tư Nghĩa tiếp tục làm rõ.

Tuy nhiên, ngày 7/9/2012 tại buổi làm việc với Thanh tra huyện Cát Tiên, ông Đỗ Đức Thu, Viện trưởng VKSND huyện Cát Tiên xác định “kết quả làm việc của thanh tra và công an huyện chưa đủ yếu tố, cơ sở pháp lý để khởi tố vụ án”.

“Trong quá trình điều tra, Thanh tra và CQĐT đã tính ra tới 6 kết quả thiệt hại khác nhau: 553 triệu đồng, hơn 192 triệu đồng, hơn 618 triệu đồng, hơn 77 triệu đồng, hơn 559 triệu đồng và hơn 395 triệu đồng? Phải chăng cơ quan tố tụng huyện Cát Tiên đang cố “buộc án, gán tội” cho chúng tôi”, ông Nhị cho biết.

Uẩn khúc sau bản án sơ thẩm

Ngày 12/8/2014, TAND huyện Cát Tiên xét xử sơ thẩm và xử phạt bị cáo Nhị 42 tháng tù, Giao và Thắng mỗi người 36 tháng tù về tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”; buộc hộ ông Cảnh nộp lại số tiền hơn 559 triệu đồng vào ngân sách nhà nước.

Không đồng tình với án sơ thẩm, các bị cáo và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, ông Cảnh kháng cáo. Ngày 15 và 16/1/2015, TAND tỉnh Lâm Đồng xét xử đã hủy toàn bộ bản án sơ thẩm; giao hồ sơ vụ án cho cấp sơ thẩm để điều tra lại do chứng cứ và việc xác định tội danh thiếu chính xác.

Điều tra lại, CQĐT xác định cây Dó Bầu thực tế của hộ ông Cảnh là 2.237 cây, phần chênh lệch giữa Ban GPMB và CQĐT là 1.533 cây, gây thiệt hại cho Nhà nước còn hơn 395 triệu đồng. Ngày 19/4/2016, VKSND huyện Cát Tiên có Bản cáo trạng số 15/CTCN truy tố các bị can ra trước TAND huyện Cát Tiên về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Ngày 22/7/2016, TAND huyện Cát Tiên đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm lần 2, xử phạt bị cáo Nhị 24 tháng tù; Giao, Thắng 22 tháng tù về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”, buộc mỗi bị cáo phải trả lại cho Trung tâm QL&KT huyện Cát Tiên số tiền hơn 131 triệu đồng.

Trong khi đó, các bị cáo vẫn cho rằng việc mình bị cơ quan tố tụng huyện Cát Tiên truy tố về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” không đúng, có dấu hiệu oan sai với rất nhiều tình tiết cần làm rõ…

Trung Thứ