Các tuyến đường mới liên tục được mở trong khi quỹ tên đường có hạn. Nhiều tên đường đang bị gọi tên sai, trùng lắp, vô nghĩa…

Theo Trung tâm Nghiên cứu đô thị và phát triển, toàn TP HCM có 1.774 con đường mang tên tạm và khoảng 400 tên đường “có vấn đề” như không có ý nghĩa, tên trùng, tên khác nhau của cùng một nhân vật và nhiều đường ghi sai tên danh nhân.

Những tên đường “lạ tai”

Có thể kể vài tên đường “lạ tai” như Tên Lửa, Kênh Nước Đen (quận Bình Tân), Điện Cao Thế, Bờ Bao Tân Thắng (quận Tân Phú), Cống Lở (quận Tân Bình)... Trưa 27-11, khi chúng tôi hỏi người chạy xe ôm ở đầu đường Tân Sơn Nhì (quận Tân Phú) hướng đến đường Nguyễn Thế Truyện (phường Tân Sơn Nhì) thì nhận được cái lắc đầu. Tuy nhiên, chúng tôi vừa hỏi đường Điện Cao Thế, anh liền trả lời rất nhanh, nhiệt tình hướng dẫn.

Nhieu ten duong o TP HCM can dat lai - Anh 1

Đường Luther King ở khu đô thị Phú Mỹ Hưng, quận 7, TP HCM

“Đường này mới đổi tên là Nguyễn Thế Truyện còn trước mang tên Điện Cao Thế. Có lẽ vì phía trên tuyến đường này có một đường dây điện cao thế chạy dọc theo nên người ta mới đặt tên vậy” - anh Nguyễn Văn Nam, ngụ đường Nguyễn Thế Truyện, giải thích. Do tên đường mới đổi, nhiều người không biết nên mỗi khi có người gửi đồ qua bưu điện, anh phải nhắn họ ghi 2 tên đường cùng lúc để tránh bị thất lạc.

Trưa cùng ngày, chúng tôi đến đường Kênh Nước Đen (phường Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân). Đi dọc con đường này, chúng tôi phải đeo khẩu trang, vậy mà thỉnh thoảng mùi hôi thối nồng nặng bốc lên xộc thẳng vào mũi. Người dân cho biết trước đây, khu vực này là con kênh thoát nước bị ô nhiễm nghiêm trọng. Khi xây hồ xử lý nước thải Bình Hưng Hòa, chính quyền làm con đường này để cho xe cộ ra vào. “Do nước thải ở đây đen ngòm, bốc mùi hôi thối nên người ta lấy luôn tên Kênh Nước Đen để đặt tên cho con đường này” - một người dân sinh sống ở đây cho biết.

Ngay trong khu đô thị kiểu mẫu Phú Mỹ Hưng, bên cạnh các con đường được đánh số còn có nhiều đường được đánh theo chữ cái A, B, C… Nhiều con đường đặt theo tên của tuyến phố và thêm các con số 1, 2, 3 như Nội khu Hưng Gia, Nội khu Hưng Phước, Hùng Thái… Ngoài ra, đường có tên nước ngoài cũng khá phổ biến ở khu đô thị này như Bertrand Russell, Morison, Luther King…

Sai tên, trùng lắp

PGS-TS Lê Trung Hoa, Ủy viên Thường trực Hội đồng Đặt tên đường TP HCM, cho biết có rất nhiều tên đường ở TP đang bị gọi tên sai, trùng lắp, vô nghĩa. Theo một nghiên cứu mới nhất, có 31 con đường sai về tên, họ, tên đệm. Đơn cử: Võ Duy Dương viết sai thành Nguyễn Duy Dương (quận 5), Phạm Văn Tráng viết sai thành Nguyễn Văn Tráng (quận 1), Trần Khát Chân sai thành Trần Khắc Chân (quận 1 và Phú Nhuận), Dương Tụ Quán sai thành Dương Tự Quán (quận Bình Tân), Kha Vạng Cân sai thành Kha Vạn Cân (quận Thủ Đức), Hoàng Đức Lương sai thành Hoàng Đức Tương (quận 11), Trương Quốc Dụng sai thành Trương Quốc Dung (quận Phú Nhuận)…

Bên cạnh đó, 49 tên đường theo tên 16 danh nhân bị trùng lắp nằm rải rác các quận, huyện. Điển hình, tên ông Phan Bội Châu và Phan Chu Trinh có đến 4 con đường cùng sử dụng. Nhiều tên đường là tên các bà mẹ Việt Nam anh hùng được duyệt nhưng trên thực tế lại không có những người như vậy. Đặc biệt, có trường hợp họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm mới mất tháng 6-2016 nhưng đã được đặt tên đường từ trước là sai về nguyên tắc.

Vừa qua, Trung tâm Nghiên cứu đô thị và phát triển đã báo cáo UBND TP HCM đề án “Công tác đặt, đổi tên đường, công trình công cộng tại TP HCM - Khảo sát hiện trạng và giải pháp đến năm 2020”. Bà Nguyễn Thị Thu - Phó Chủ tịch UBND TP HCM, Chủ tịch Hội đồng Đặt mới, sửa đổi tên đường, công viên, quảng trường và công trình công cộng trên địa bàn TP (gọi tắt Hội đồng Đặt tên đường) - đề nghị các thành viên hội đồng rà soát, nếu phát hiện tên đường nào không chính xác, tên nhân vật chưa thống nhất, tên đường, công trình công cộng không mang ý nghĩa, thiếu tính thẩm mỹ, các đường mang tên khác nhau của cùng một nhân vật, các đường có tên trùng nhau… thì góp ý cho các đơn vị tư vấn để hoàn thiện đề án.

Giữa năm 2017 sẽ đổi tên đường

Theo PGS-TS Lê Trung Hoa, việc đặt tên đường nhằm tôn vinh những người có công với nước nên đặt sai tên là không hay. Toàn TP HCM có 1.700 con đường đã được đặt tên, những tên nào sai phải sửa lại nhưng theo lộ trình để không làm xáo trộn đời sống người dân. Đối với các tên đường trùng lắp, Hội đồng Đặt tên đường thống nhất theo phương án trên toàn TP, mỗi danh nhân chỉ có một tên đường. Ví dụ, đường Nguyễn Huệ (quận 1) và đường Quang Trung (quận Gò Vấp) sau này chỉ giữ lại tên đường Nguyễn Huệ, đặt tên mới cho đường Quang Trung.

Để quỹ tên đường thêm đa dạng, phong phú, Hội đồng Đặt tên đường thống nhất sẽ bổ sung tên các loại đặc sản Nam Bộ; địa danh của TP và các tỉnh; các khái niệm như Dân Chủ, Độc Lập, biển đảo… Riêng các loại hoa, TP HCM đã đặt rồi (quận Phú Nhuận), chỉ cần bổ sung.

“Theo kế hoạch, việc sửa và đặt mới tên đường được chia làm nhiều đợt để giảm bớt sự xáo trộn xã hội. Dự kiến, giữa năm 2017 sẽ có một đợt sửa tên đường đầu tiên” - PGS-TS Hoa cho biết.

Bài và ảnh: SỸ ĐÔNG