Theo báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính-Ngân sách (TCNS) về năm ngân sách 2016, tổng thu NSNN ước tăng so với dự toán 2,4% (tương đương 24.500 tỷ đồng).

Trong đó, thu nội địa ước tăng 5,6% dự toán, thu từ dầu thô ước chỉ đạt 72,5% dự toán, thu từ xuất, nhập khẩu hụt 2,9% dự toán. Đánh giá cao về vấn đề này, Ủy ban TCNS cho rằng, ước thực hiện tổng thu NSNN vượt dự toán đã thể hiện những nỗ lực cao trong điều hành dự toán thu NSNN của Chính phủ.

Tuy nhiên, qua các số liệu chi tiết và qua kết quả giám sát tại một số địa phương, Ủy ban TCNS thấy còn rất nhiều khó khăn, thách thức mới có thể phấn đấu đạt mức dự ước như Chính phủ báo cáo. Vì vậy, Ủy ban TCNS đề nghị Chính phủ cần bám sát dự toán thu NSNN năm 2016; tiếp tục theo dõi sát, có những giải pháp đồng bộ, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để hoàn thành dự toán thu một cách chắc chắn hơn. Trong đó, thu nội địa mặc dù tăng so với dự toán (5,6%, tương đương 44.000 tỷ đồng) nhưng trên thực tế, các khoản tăng chủ yếu là do điều chỉnh chính sách, tăng thu từ đất đai. Do đó, để đạt được số ước thực hiện như Chính phủ báo cáo thì thu NSNN quý IV sẽ phải nỗ lực rất lớn, nhất là đối với khu vực doanh nghiệp nhà nước.

Nhieu khoan tang thu do dieu chinh chinh sach - Anh 1

Cán bộ Chi cục thuế TP Vinh kiểm tra doanh nghiệp trên địa bàn. Ảnh tư liệu.

Về chi NSNN năm 2016, Chính phủ ước thực hiện chi NSNN cả năm bằng 101,9% dự toán, tăng 24.500 tỷ đồng. Ủy ban TCNS cho rằng, Chính phủ đã nỗ lực điều hành chi NSNN chủ động, quản lý chi NSNN chặt chẽ, tiết kiệm trong phạm vi dự toán được Quốc hội quyết định.

Về cân đối và bội chi NSNN, Ủy ban TCNS đề nghị Chính phủ rà soát, báo cáo đầy đủ tình hình nợ công để có những giải pháp điều hành, cân đối NSNN chủ động và kịp thời. Trường hợp NSNN hụt thu, đề nghị giảm nhiệm vụ chi tương ứng để giảm bội chi, đảm bảo nợ công trong giới hạn cho phép.

Nhận định về dự toán NSNN năm 2017, Ủy ban TCNS cho biết, dự toán năm 2017 có ý nghĩa quan trọng, Để xây dựng dự toán NSNN năm 2017 đảm bảo sát thực tế, cân đối bền vững, chủ động, Ủy ban TCNS cho rằng, mục tiêu tăng GDP trên 6,7% là khá cao, có thể dẫn đến rủi ro khi dự báo về chỉ tiêu thu, chi NSNN. Vì vậy, có thể nghiên cứu đề xuất với Quốc hội 2 phương án: mức tăng trưởng 6,5% và 6,7%; trường hợp không đạt 6,7% thì Chính phủ cần đổi mới phương pháp điều hành, theo đó sẽ kiến nghị Quốc hội điều chỉnh sau 6 tháng thực hiện để đảm bảo các cân đối vĩ mô chắc chắn hơn.

Bên cạnh đó, việc xác định mức tăng GDP theo giá thực tế cần tính toán dựa trên các số liệu dự báo khoa học và sát với thực tế, các tỷ lệ %GDP như bội chi NSNN và nợ công cũng theo đó để tính toán, đánh giá khách quan và phản ánh đúng thực trạng cân đối NSNN.

Đặc biệt, mức bội chi NSNN năm 2017 (theo Luật NSNN năm 2015) khoảng 3,5%GDP là mức bội chi tích cực, cần kiên định thực hiện mức bội chi này để bảo đảm các tỷ lệ nợ công trong giới hạn an toàn, trong trường hợp thu không đạt dự toán thì phải giảm chi, không tăng bội chi NSNN. Trường hợp tăng thu NSNN thì ưu tiên giảm bội chi theo quy định của Luật NSNN. Đây cần được coi là một nguyên tắc quan trọng trong điều hành NSNN trong giai đoạn ổn định ngân sách mới 2017-2020.

Để thực hiện dự toán NSNN năm 2017, Ủy ban TCNS về cơ bản tán thành các nhóm giải pháp của Chính phủ, đồng thời đề nghị nhấn mạnh một số giải pháp cụ thể. Trong đó, Chính phủ sớm hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thực hiện Luật NSNN năm 2015 làm cơ sở pháp lý cho việc xây dựng dự toán NSNN năm 2017 cũng như cho thời kỳ ổn định ngân sách 2017-2020; Đồng thời, Chính phủ cần tăng cường kỷ luật ngân sách, xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu.

Sông Hồng