Ông Phạm Văn Thiếu, Chủ tịch UBND xã Hưng Đạo (huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương) cho biết: Vụ đông năm nay, toàn xã Hưng Đạo trồng 40ha hành tây, trong đó tập trung chủ yếu ở thôn Xuân Nẻo.

Do chất lượng giống kém, nên khoảng 26 ha hành tây giống VL – 277F1 của gần 350 hộ dân trồng trong xã đã có hiện tượng tạo củ - kích thước củ hành tây giống như loại hành ta truyền thống, lá héo quắt lại, cây hành không thể sinh trưởng, phát triển được, rồi bị thối (hiện tượng này người dân gọi là hành bị “tụt củ”). Nếu tính toán giá trị kinh tế, người nông dân trồng hành tây trong xã bị thiệt hại khoảng 8 tỷ đồng so với vụ đông năm ngoái. Chị Nguyễn Thị Bích ở thôn Xuân Nẻo cho biết: Chị mua 5kg giống hành tây VL – 277 F1 tại đại lý của ông Trần Trọng Vinh (ở xã Thạch Khôi, TP.Hải Dương, tỉnh Hải Dương). Chị đã ươm 2kg giống để cung ứng cây con cho các hộ dân khác. Tuy nhiên, sau khi trồng được khoảng 1 tháng, chị phát hiện thấy đa số diện tích hành tây có hiện tượng tạo củ. Chị Bích cho biết thêm, quá trình sinh trưởng bình thường của cây hành tây là khi còn nhỏ, cây hành chỉ phát triển lá và thân. Sau khoảng 1,5 - 2 tháng, cây hành tây mới hình thành đế, sau đó ra củ. Từ khi trồng đến lúc thu hoạch có thời gian khoảng 3 tháng. Hạt giống hành tây VL – 277 F1 năm nay có kích cỡ nhỏ hơn và không đều so với cùng loại năm ngoái. Các ruộng hành gieo giống VL – 277 F1 của năm ngoái để lại thì nay đã ra được 3 – 4 lá, cây chỉ có thân và lá, chưa tạo củ, đó chính là biểu hiện của giống hành có chất lượng tốt. Còn giống hành năm nay đã tạo củ rất sớm, cây lụi đi. Chỉ riêng diện tích hành tây đã gieo bị “tụt củ”, chị Bích gần như mất trắng 20 triệu đồng (hành giống bán với giá 10 triệu đồng/kg. Mỗi kilôgam hạt giống trồng được 1 - 1,5 mẫu hành). Nhiều hộ trồng hành tây giống VL – 277 F1 ở xã Hưng Đạo cũng lâm vào tình cảnh giống như chị Bích. Ông Trần Văn Quyết (ở thôn Xuân Nẻo), người có nhiều kinh nghiệm trong thâm canh hành tây cho biết: Phương thức cung ứng hạt hành tây giống năm nay có điều bất thường. Năm nay các đại lý bán giống bắt người mua phải nộp tiền mua giống trước. Khi đến ngày ươm, đại lý mới chuyển giống cho dân. Trong khi đó, việc cung ứng giống năm ngoái theo hình thức mua giống rồi trả tiền sau. Cùng giống hành VL – 277 F1 của năm ngoái để lại, nông dân mang trồng thì cây vẫn sinh trưởng, phát triển bình thường. Một giống hành khác có tên ĐV – 315 (do một Công ty ở TP.Hà Nội cung ứng), người dân đang trồng cũng phát triển tốt... Sau khi sự việc xảy ra, nhiều hộ trồng hành tây giống VL – 277 F1 trong xã Hưng Đạo đã thắc mắc với đại lý cung ứng giống của ông Trần Trọng Vinh, nhưng do chỉ là nhà cung cấp trung gian nên ông Vinh không xác định được nguyên nhân của hiện tượng hành tây bị “tụt củ”. Một số hộ cũng đã liên hệ với Công ty TNHH Thương mại Hoa Sen theo số điện thoại ghi trên hộp giống. Tuy nhiên, những thắc mắc của người dân trồng hành tây ở xã Hưng Đạo đến nay vẫn chưa được giải thích thỏa đáng./.