Tuần qua, tại Nhà Quốc hội, sau hai ngày rưỡi làm việc sôi động, tích cực, thẳng thắn, với trách nhiệm cao, Quốc hội (QH) đã hoàn thành các nội dung phiên họp chất vấn, trả lời chất vấn lần đầu tiên của nhiệm kỳ QH khóa XIV trên tinh thần tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động.

Nhieu doi moi ngay tai phien chat van dau tien - Anh 1

Đúng, trúng vấn đề cử tri mong đợi

Điều rất đáng mừng là qua theo dõi chương trình phát thanh, truyền hình trực tiếp hoạt động ngay Hội trường Diên Hồng, đông đảo cử tri và nhân dân, nhiều đại biểu QH các khóa trước khi được hỏi ý kiến đều đánh giá cao kết quả phiên chất vấn. Tại kỳ họp này, phần lớn các đại biểu QH là mới, Thủ tướng, các bộ trưởng, thành viên Chính phủ cũng lần đầu tiên chính thức đăng đàn trên cương vị mới, nhưng thực tế cho thấy, không phải vì thế mà không khí thảo luận của nghị trường kém đi phần sôi động. Văn Nghiệp Chúc Không vì thế mà thiếu đi những vấn đề thiết thân, “cơm áo gạo tiền” thường nhật nỗi lo từ đời sống người nông dân nghèo khó miền núi xa xôi, vùng biển miền trung đang nhọc nhằn bươn chải. Hay vấn đề thời sự, chuyện học hành của con em hôm nay, và nhiều nội dung quan trọng “quốc kế dân sinh” khác về môi trường, biến đổi khí hậu, nợ công, phòng, chống tham nhũng, lãng phí; vấn đề tổ chức bộ máy hành chính, đội ngũ cán bộ trước yêu cầu cấp bách của tiến trình phát triển đất nước...

Đây là kỳ họp đầu tiên của QH khóa XIV tổ chức chất vấn và trả lời chất vấn, với nhiều đổi mới so với trước. Các phiên họp chất vấn diễn ra trong không khí dân chủ, sôi nổi và mang tính xây dựng. Tổng cộng có hơn 200 lượt đại biểu QH đặt câu hỏi chất vấn, trong đó hơn 20 lượt đại biểu đặt câu hỏi đối với Thủ tướng Chính phủ, hơn 30 lượt đại biểu đặt câu hỏi tranh luận. Qua hoạt động chất vấn tại kỳ họp này cho thấy, những nhóm vấn đề được QH lựa chọn, những câu hỏi chất vấn, tranh luận của nhiều đại biểu QH (trong đó có nhiều đại biểu mới, đại biểu trẻ tuổi) là xác đáng, phù hợp thực tế, được cử tri, dư luận xã hội rất quan tâm.

Trọng tâm của QH nhiệm kỳ mới là chuyển từ không khí thảo luận sang tranh luận. Điểm mới của phương thức hoạt động trong phiên chất vấn lần này được thể hiện qua việc giơ thẻ của đại biểu. Qua đây, đại biểu QH bày tỏ thái độ đồng tình hay không đồng tình, đồng ý hay chưa đồng ý với phần trả lời của thành viên Chính phủ. Nếu chưa hài lòng, có thể tiếp tục chất vấn, tranh luận để làm sáng tỏ vấn đề, đi đến cùng các vấn đề “nóng” từ thực tiễn đời sống.

Vì một Chính phủ kiến tạo, một Quốc hội đổi mới

Theo dõi và chứng kiến phiên chất vấn vừa qua, cử tri đưa ra nhiều ý kiến đánh giá khách quan đối với các thành viên Chính phủ. Dù mới hoạt động với thời gian khoảng bảy tháng, trả lời trực tiếp tại hội trường, các bộ trưởng đã nắm bắt được nhiệm vụ của mình cũng như các vấn đề bức xúc của cử tri, trả lời thẳng thắn trước QH nhận trách nhiệm, có giải pháp và quyết tâm làm chuyển biến tình hình trong thời gian tới, thể hiện sự nghiêm túc, cầu thị, trách nhiệm cao của tập thể Chính phủ, của Thủ tướng Chính phủ và các bộ trưởng.

Đại biểu Nguyễn Thái Học (Phú Yên), Trần Hoàng Ngân (TP Hồ Chí Minh) và nhiều đại biểu QH đánh giá rất cao báo cáo ngắn gọn, minh bạch và quyết tâm rất cao của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trình bày trước QH. Các đại biểu QH phản ánh, cử tri và nhân dân đồng tình ủng hộ tinh thần trách nhiệm, sự quyết tâm, quyết liệt của Thủ tướng trong chỉ đạo điều hành, cũng như những thông điệp hợp lòng dân mà Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra trong thời gian qua. Sự sâu sát, gần dân của Thủ tướng nói riêng và bộ máy Chính phủ mới nói chung được thể hiện trong rất nhiều hoạt động liên quan đến quyền lợi của người dân. Điều này cho thấy, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ luôn nghiêm túc với lời hứa của mình.

Tham gia trả lời trong nửa ngày cuối của phiên chất vấn, Thủ tướng đã trả lời bao quát các vấn đề, các lĩnh vực. Bên lề phiên chất vấn, nguyên Chủ nhiệm Văn phòng QH Vũ Mão; các đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội), Dương Trung Quốc (Đồng Nai) đều có nhận xét rằng, phần trả lời chất vấn của Thủ tướng nổi trội hơn các thành viên khác của Chính phủ. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đi thẳng vào vấn đề cụ thể và câu hỏi nào Thủ tướng cũng trả lời đến cùng, ngắn gọn và thuyết phục. Hầu hết các đại biểu QH, cử tri và nhân dân quan tâm theo dõi đều hài lòng. Đơn cử, các nhóm vấn đề về công tác cán bộ, tổ chức bộ máy, công tác phòng, chống tham nhũng hiện nay, các đại biểu nêu: Nếu Thủ tướng không giải quyết được những vấn đề về kỷ luật, kỷ cương và đề bạt cán bộ, từ T.Ư đến địa phương, thì quyết tâm của Thủ tướng Chính phủ xây dựng một Chính phủ liêm chính, kiến tạo, hành động sẽ rất khó hoàn thành. Phần trả lời của Thủ tướng thể hiện sự kiên quyết trong việc tạo ra sự chuyển động trong bộ máy cán bộ, công chức thời gian tới. Phải giải quyết bằng được, hạn chế yếu kém trong bộ máy hiện nay - được nhận dạng là lực cản lớn với tiến trình phát triển. Đó là, kỷ luật, kỷ cương không nghiêm trong quá trình thực thi pháp luật, trong quản lý tài chính, ngân sách công, trong công tác cán bộ... Đó còn là một bộ phận cán bộ, công chức tha hóa, biến chất, vòi vĩnh, tiêu cực, trong đó có những người ở cương vị lãnh đạo, quản lý... Tại hội trường, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cam kết cùng với hệ thống chính trị xử lý nghiêm minh “tình trạng không có kỷ cương phép nước”, nạn tiêu cực, tham nhũng, nhũng nhiễu gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Thủ tướng chỉ rõ: Phải loại bỏ những cán bộ hư hỏng, thoái hóa, biến chất ra khỏi bộ máy. Đây là một yêu cầu hết sức cấp bách.

Tinh thần đổi mới tại kỳ họp lần này còn được thể hiện trong vai trò điều hành linh hoạt, quyết đoán của Chủ tịch QH. Kết thúc từng phần chất vấn mỗi vị Bộ trưởng, Chủ tịch QH đều có đánh giá riêng, cụ thể, đề ra phương hướng thực hiện sắp tới. Các bộ trưởng đã thẳng thắn nhận trách nhiệm về những yếu kém trong lĩnh vực của mình và đưa ra được những giải pháp, quyết tâm để tổ chức thực hiện. Chủ tọa phiên chất vấn đã giao trách nhiệm cho từng bộ trưởng làm cho tốt hơn vai trò trưởng ngành, thực hiện lời cam kết trước đại biểu QH, trước đồng bào, cử tri cả nước. Nhiều đại biểu QH nhận xét, phần điều hành của Chủ tịch QH khoa học, được cử tri đồng tình và hoan nghênh.

Kết thúc phiên chất vấn đầu tiên, có thể thấy, QH và cử tri cả nước hoan nghênh sự nghiêm túc, cầu thị, trách nhiệm cao của tập thể Chính phủ, của Thủ tướng Chính phủ, các vị bộ trưởng; tin tưởng và kỳ vọng về quá trình thực hiện các giải pháp căn cơ, có tính đột phá để xây dựng bộ máy năng động, liêm chính, sáng tạo, phục vụ nhân dân.