(ĐTCK-online) Chính phủ Nhật Bản vừa ước tính, thiệt hại từ trận động đất và sóng thần kỷ lục vừa qua lên tới con số 23.000 tỷ yên, tương đương với 309 tỷ USD, gấp gần 4 lần so với con số thiệt hại bởi cơn bão Katrina ở Mỹ. Tuy nhiên, mức thiệt hại tính bằng tiền này chưa kể đến sự suy giảm trong sản xuất đến từ sự gián đoạn của nguồn cung, ảnh hưởng của sự cố mất điện. Bên cạnh những thiệt hại trực tiếp, những ảnh hưởng gián tiếp còn đến từ nỗi lo phóng xạ rò rỉ ảnh hưởng đến nguồn thực phẩm, nước uống và tâm lý lo ngại khi tiêu thụ hàng hóa đến từ Nhật Bản…

Nhật Bản dự kiến sẽ thành lập một cơ quan tái thiết để giám sát những nỗ lực xây dựng lại đất nước, còn Ngân hàng Trung ương Nhật cũng đã bơm tiền mặt để ổn định thị trường tài chính. Ryuzo Miyao, thành viên HĐQT Ngân hàng Trung ương Nhật Bản nhận định, nước này có thể mất nhiều thời gian hơn để khắc phục những thiệt hại của trận động đất vừa xảy ra so với thảm họa động đất vào năm 1995 tại tỉnh Kobe, miền Tây Nhật Bản. "Khả năng suy giảm các hoạt động kinh tế lớn hơn nhiều so với trận động đất Kobe và chúng ta phải lường trước rằng những ảnh hưởng này có thể kéo dài", ông Miyao phát biểu. Trong khi dó, Bộ trưởng Chính sách kinh tế và tài chính Kaoru Yosano cảnh báo: "Chúng ta cần nhớ rằng, nguy cơ đình trệ trong sản xuất sẽ kéo dài do ảnh hưởng của động đất. Điều đáng lo lớn nhất đến từ việc cung cấp năng lượng bị hạn chế ảnh hưởng đến sản xuất". Theo số liệu từ Tokyo Electric Power Co, nguồn cung cấp điện của Tokyo có thể giảm 20.500 MW trong mùa Hè tới, ít hơn 34% mức tiêu thụ cao điểm cuối năm ngoái. Trước những hệ lụy này, Chính phủ Nhật Bản đã hạ mức dự kiến tăng trưởng xuống còn 1,5% cho năm nay bắt đầu từ ngày 1/4 sau khi mức tăng trưởng được ước tính trước đó là 3,1%. Đồng thời, Ngân hàng America Merrill Lynch đã cắt giảm tăng trưởng GDP dự tính cho năm tài chính 2011 của Nhật Bản từ 1,7% xuống còn 1%. CTCK RBS và Nomura cũng đã cắt giảm dự báo tăng trưởng của họ trong khi lưu ý rằng, nền kinh tế vẫn có động lực nhờ việc xây dựng lại các khu vực bị đổ nát sẽ thúc đẩy nhu cầu và giúp bù đắp thiệt hại về tăng trưởng trong kỳ. Chính phủ Nhật Bản cho biết, những nỗ lực tái thiết lại nền kinh tế trong năm tài khóa 2011 có thể thúc đẩy GDP tăng thêm khoảng 5.000 tỷ yên. "Sự tăng trưởng của Nhật Bản sẽ quay trở lại bình thường rất nhanh chóng khi việc tái thiết bắt đầu", Justin Lin, kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới nói tại Hồng Kông ngày 22/3. Tuy nhiên, cùng thời điểm đó, một số người vẫn lo lắng việc thúc đẩy tăng trưởng từ nỗ lực tái thiết sẽ không đến đủ sớm như mong đợi. "Mối quan tâm lớn nhất của tôi là tác động tích cực từ việc tái thiết có thể mất một khoảng thời gian để trở thành hiện thực", ông Akiyoshi Takumori, kinh tế trưởng tại Sumitomo Mitsui Asset Management Co ở Tokyo nhận định. "Trận động đất và sóng thần này đã tàn phá cơ sở hạ tầng nhiều khu vực và điều đó sẽ trì hoãn sự phục hồi trong sản xuất". Trước khi động đất xảy ra, báo cáo của Chính phủ Nhật Bản cho thấy, xuất khẩu và sản xuất của nước này đang hồi phục. Tuy nhiên, "dù nền kinh tế Nhật đang dần khá lên, nhưng khả năng tự duy trì của nó vẫn còn yếu", Văn phòng Nội các cho biết trong một báo cáo hàng tháng. Sau thảm họa này, nền kinh tế Nhật Bản còn phải đối mặt với những đình trệ về sản xuất trong một thời gian dài. Ngày 21/3, Toyota Motor Corp cho biết, Tập đoàn sẽ ngừng lắp ráp xe tại Nhật Bản, trong khi Sony Corp cũng vừa đóng cửa 5 nhà máy tại nước này. Koji Miyahara, Chủ tịch Hiệp hội Chủ tàu Nhật Bản cho biết, xuất khẩu có thể suy giảm trong khoảng 6 đến 12 tháng sau trận động đất, đồng thời nhấn mạnh rằng, thảm họa sẽ không ảnh hưởng đến ngành công nghiệp này trong dài hạn nhờ vào những nỗ lực tái thiết. Tuy nhiên, có những điểm sáng là báo cáo của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản ngày 21/3 cho thấy, việc nắm giữ tiền mặt ở mức kỷ lục của các hộ gia đình Nhật Bản có thể giúp họ tránh khỏi những tác động tiêu cực từ trận động đất. Các hộ gia đình hiện đang nắm giữ 820.700 tỷ yên (10.000 tỷ USD) bằng tiền mặt vào quý trước, số tiền lớn nhất kể từ khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản bắt đầu theo dõi dữ liệu này vào năm 1997.