Bất kỳ ai đến Nhật Bản cũng biết một điều: Tiền mặt vẫn là số 1.

Hiện nay, nhiều nơi chấp nhận thanh toán bằng thẻ tín dụng, Apple Pay cũng như các hình thức thanh toán điện tử khác. Tuy vậy, lượng tiền mặt, tiền xu thực tế lưu thông tại đất nước Mặt trời mọc tăng gấp đôi trong vòng 20 năm qua khi tăng trưởng kinh tế chậm lại và dân số đang giảm.

Nhat Ban lo lang khi tien mat van la 'vua' - Anh 1

Tốc độ tăng trưởng GDP (màu xanh) và tốc độ tăng trưởng tiền mặt (màu đỏ)

Tính tới cuối tháng 10, lượng tiền mặt lưu thông trên thị trường đã vượt qua mốc 101.000 tỷ Yên (966 tỷ USD). Năm 2014, tiền mặt được dùng trong 80% các giao dịch tại Nhật Bản.

Nhat Ban lo lang khi tien mat van la 'vua' - Anh 2

Tỷ lệ sử dụng các phương tiện thanh toán ngoài tiền mặt tại một số quốc gia

Sự ưa chuộng tiền mặt khiến Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) gặp khó khăn trong việc lựa chọn chính sách. BOJ đang áp dụng chính sách lãi suất âm nhằm thúc đẩy dòng tiền lưu thông trên thị trường, tạo ra động lực thúc đẩy nền kinh tế ì ạch hiện nay. Tuy nhiên, có vẻ như người Nhật lại đang rút tiền khỏi ngân hàng để cất dưới đệm ở nhà.

Tại châu Âu, tờ 500 Euro đã bị khai từ bởi các chính phủ lo ngại người dân nắm giữ nhiều tiền mặt. Đây được coi là một động thái nhằm giúp chính sách lãi suất âm đạt hiệu quả tốt hơn.

Thụy Điển là nơi tập trung của nhiều ngân hàng và đa số thanh toán không dùng tiền mặt. Thậm chí, các khoản gửi tiền và rút tiền bằng tiền mặt còn không được chấp nhận. Ngân hàng trung ương nước này cho rằng chính sách lãi suất âm hoạt động mạnh mẽ hơn trong một xã hội không dùng tiền mặt.

Hiện lãi suất cho vay liên ngân hàng của Thụy Điển đang ở mức âm 0,5%. Tuy nhiên, cựu thành viên BOJ – bà Sayuri Shirai – cho rằng Nhật Bản không thể học theo Thụy Điển. Theo bà Shirai, BOJ chỉ có thể giảm mức lãi suất tối đa xuống mức âm 0,3% từ mức âm 0,1% hiện nay.