Với kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ bất ngờ, chính phủ Nhật Bản đang có những động thái thiết lập mối quan hệ tốt đẹp với ông Donald Trump – một người không có kinh nghiệm chính trị và hầu như không có kết nối với chính phủ Tokyo.

Theo một quan chức Bộ Ngoại giao Nhật Bản, quá trình xây dựng mối quan hệ Nhật Bản-Mỹ sẽ bắt đầu từ con số 0 tròn trĩnh. Thủ tướng Nhật Bản – ông Shinzo Abe – bắt đầu kích hoạt quá trình này thông qua chuyến thăm Mỹ kéo dài 5 ngày của vị cố vấn đặc biệt – ông Katsuyuki Kawai.

Chiếc tivi trong phòng làm việc của ông Abe thường tắt nhưng được bật trong suốt cuộc bầu cử tại Mỹ. Ông Abe thì thầm với ông Kawai và những người khác trong cuộc họp lúc 11h sáng ngày 9/11 (giờ địa phương) rằng: “Điều này gần hơn dự kiến.” Vị lãnh đạo Nhật Bản tiếp tục dính lấy tin từ Mỹ trong suốt buổi chiều ngày hôm đó.

Văn phòng của ông Abe bận rộn suốt buổi chiều khi ông Trump dẫn trước bà Clinton. Các nhân viên tổng hợp thông tin về vị ứng cử viên Đảng Cộng hòa và gửi tới Đại sự quán Nhật Bản tại Washington. Bộ Tài chính cũng tổ chức một cuộc họp khẩn để xử lý sự tăng giá của đồng Yên so với đồng USD.

Ngay khi nhận thấy chiến thắng của ông Trump chắc chắn sẽ xảy ra, ông Abe gọi ông Kawai vào phòng làm việc lúc 3h chiều (giờ địa phương) và nói: “Tôi cần ông gặp tất cả mọi người có liên hệ với ông Trump.”

Phương tiện truyền thông tuyên bố ông Trump chiến thắng lúc 4h30 chiều (giờ Nhật). Sau khi nghe báo cáo, ông Abe ngay lập tức bật tivi để nghe bài phát biểu của ông Trump. Vị Thủ tướng Nhật Bản gửi điện thư chúc mừng tới vị ứng cử viên Đảng Cộng hòa sau đó khoảng 30 phút.

Nhat Ban hoi ha xay dung moi quan he voi Trump - Anh 1

Ông Abe có mối quan hệ tốt đẹp với ông Obama

Giống như hầu hết quan chức chính phủ khác, ông Abe nhận định chiến thắng khó thoát khỏi tay bà Clinton. Khi đến thăm Mỹ hồi tháng 9, ông Abe có cuộc gặp mặt với cựu Ngoại trưởng Mỹ nhưng không sắp xếp một cuộc họp với ông Trump.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bà Clinton là người duy nhất yêu cầu cuộc họp và chính phủ Nhật Bản vào thời điểm đó bất đồng quan điểm về việc ông Abe chỉ gặp một trong hai vị ứng cử viên. Tuy nhiên, mối nguy hiểm về việc từ chối ứng cử viên tiềm năng nhất cho vị trí Tổng thống Mỹ đã khiến ông Abe tới cuộc họp với bà Clinton.

Giờ đây, khi người chiến thắng là ông trùm bất động sản Mỹ, chính phủ Nhật Bản lo ngại rằng cuộc gặp giữa ông Abe và bà Clinton gây ấn tượng xấu cho ông Trump. Nguy cơ này tiếp tục tăng lên sau không ông Trump tuyên bố không có gì đảm bảo mối quan hệ giữa Nhật Bản và Mỹ.

Chánh văn phòng nội các Nhật Bản ông Yoshihide Suga từng có cuộc gặp mặt với cố vấn của ông Trump – ông Michael Flynn – khi vị này tới thăm Nhật Bản nhưng có lẽ vị tổng thống mới đắc cử của Mỹ chưa thay đổi quan điểm của mình về đất nước Mặt Trời mọc.

Nhật Bản sẽ phải giải quyết những bất ổn xung quanh chính sách ngoại giao dưới thời Tổng thống Trump. Ông Abe chỉ có thể quyết liệt với Trung Quốc và các quốc gia khác nếu có Mỹ chống lưng. Tuy nhiên, ông Trump cho biết sẽ xem xét lại mối quan hệ đồng minh giữa Mỹ và Nhật Bản và cho rằng Mỹ không phải là cảnh sát của thế giới. Vấn đề đặt ra là liệu Nhật Bản có thể chia sẻ quan điểm này với ông Trump hay không?

Ông Kawai dự kiện tới thăm Mỹ vào tuần tới nhưng vẫn chưa thể sắp xếp một cuộc gặp mới với đội ngũ của ông Trump. Một quan chức Bộ Ngoại giao Nhật Bản thừa nhận chính phủ của ông Abe đang chậm chạp trong việc xây dựng mối quan hệ với ông Trump.

Giám đốc an ninh quốc gia Nhật Bản ông Shotaro Yachi – dự kiến cũng tới Mỹ trước khi ông Trump chuyển vào Nhà Trắng vào tháng 1. Ông Abe đang lên kế hoạch tới thăm Mỹ vào mùa xuân.

Trong bài phát biểu tối ngày 9/11, ông Abe cho biết liên minh Nhật Bản-Mỹ sẽ không thay đổi. Cả hai nước sẽ cùng tăng cường mối quan hệ lâu nay. Sau đó, ông Abe dùng bữa tối với các trợ lý và đôi mắt không rời khỏi màn hình tivi.