Theo số liệu của Bộ Công thương, tháng 9 xuất khẩu đã lấy lại đà tăng trưởng với nhiều mặt hàng tiếp tục vượt 1 tỷ USD như gạo, da giày, dệt may... “khống chế” từng bước tình trạng nhập siêu.

Xuất khẩu thủy sản tăng 13% về lượng Ảnh: Trần Quang Tuấn Nhập siêu thấp nhất trong các năm gần đây Theo ước tính, xuất khẩu tháng 9 đạt 6,1 tỷ USD tăng 32% so với cùng kỳ năm 2009 và tổng kim ngạch xuất khẩu 9 tháng đầu năm ước đạt 51,5 tỷ USD tăng 23,2%. Tổng kim ngạch nhập khẩu tháng 9 ước khoảng 7,15 tỷ USD, lũy kế 9 tháng đầu năm 2010 là 60,08 tỷ USD, tăng 22,7% so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh sự tăng trưởng về lượng thì đại đa số các mặt hàng nông lâm thủy sản đều được lợi về giá. Thủy sản tăng 13% về lượng, rau quả tăng 3,6%; còn chè tăng gần 30% về lượng và 17% về giá; hạt tiêu dù giảm 7,4% về lượng nhưng đạt tăng giá ở mức 26,8%. Đặc biệt đối với mặt hàng gạo dù giá cả biến động thất thường nhưng về lượng chỉ tăng 12% nhưng giá lại tăng trên 15,2%. Trong tháng 9 này, ghi nhận điểm sáng của xuất khẩu đó chính là mặt hàng dệt may, với kim ngạch đạt trên 8 tỷ USD và trở thành mặt hàng xuất khẩu đầu tiên về đích trước thời hạn. Ông Lê Văn Đạo, Phó Chủ tịch Hiệp hội dệt may Việt Nam (Vitas) khẳng định, với đơn hàng đã được ký đến hết năm, thậm chí cho đầu năm 2011 nên mục tiêu 10,5 tỷ USD đề ra sẽ hoàn thành trước tiến độ một tháng. Ước tính đã có 13 mặt hàng xuất khẩu có kim ngạch trên 1 tỷ USD, trong đó có dệt may, dầu thô, giày dép, thủy sản, gạo, gỗ và sản phẩm gỗ, cao su, cà phê... Ước nhập siêu 9 tháng khoảng 8,58 tỷ USD, xấp xỉ bằng 16,7% tổng kim ngạch xuất khẩu. Đây là tỷ lệ nhập siêu thấp nhất trong các năm qua. Theo nhận định của Bộ Công thương năm 2010 lĩnh vực xuất khẩu sẽ về đích đúng hẹn. Để đạt mức tăng trưởng xuất khẩu 7% tương đương 61 tỷ USD trong năm 2010 thì 3 tháng cuối năm kim ngạch xuất khẩu phải đạt mức bình quân trên 3 tỷ USD. Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên khẳng định, sẽ làm việc với các hiệp hội ngành hàng để có những biện pháp cụ thể nhằm hỗ trợ tốt nhất cho các doanh nghiệp khi tham gia xuất khẩu. Trong việc tiếp cận vốn ngân hàng, Thứ trưởng Biên cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần đảm bảo tối đa cho các doanh nghiệp và tiếp tục giảm lãi suất cho vay xuất khẩu. Tuy nhiên, từ nay đến cuối năm theo ý kiến của nhiều chuyên gia kinh tế, chúng ta sẽ phải đối mặt với những khó khăn gấp bội cả trong cuộc chiến kiềm chế lạm phát lẫn kiềm chế nhập siêu bởi đặc thù độ mở ở cả đầu ra (xuất khẩu) lẫn đầu vào (nhập khẩu) quá lớn. Kiểm soát không để sốt hàng, sốt giá Cũng để kiểm soát và hạn chế nhập siêu, ông Biên cho rằng, cần tăng cường kiểm soát thị trường, đảm bảo cung ứng tốt những mặt hàng trọng yếu như xăng dầu, phân bón, sắt thép, giấy in, xi măng, gạo, dược phẩm; kiểm soát chặt chẽ chất lượng hàng hóa và vệ sinh an toàn thực phẩm lưu thông trên thị trường không để sốt hàng, sốt giá. Giá một số mặt hàng quan trọng mà Nhà nước quản lý giá như điện, than bán cho điện, nước sạch, cước xe bus... sẽ được tăng cường kiểm soát. Đồng thời, các chế tài xử lý vi phạm về giá cần thực hiện quyết liệt sẽ kiềm chế được mức tăng giá bất hợp lý trên thị trường. Được biết, Cục Quản lý giá đang hoàn chỉnh Luật Quản lý giá, dự kiến trình Quốc hội vào năm sau. Ông Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng Cục Quản lý giá cho biết: Nhà nước quản lý giá theo 2 phương thức: Một là quản lý gián tiếp qua thị trường, bình ổn giá thông qua việc thực hiện các chính sách, biện pháp kinh tế vĩ mô như điều hòa cung - cầu hàng hóa, dịch vụ; chính sách tài chính - tiền tệ; các biện pháp kiểm soát hàng hóa tồn kho... Hai là can thiệp trực tiếp ở mức độ nhất định như quy định giá một số ít hàng hóa, dịch vụ độc quyền, dịch vụ công cộng; kiểm soát các yếu tố hình thành giá; kiểm soát giá độc quyền, chống chuyển giá nội bộ... Nhà nước tác động vào sự vận động của giá cả không phải là quay lại cơ chế quản lý thời bao cấp, bởi Nhà nước không dùng mệnh lệnh hành chính thay cho các quy luật kinh tế khách quan. Mai Hương