(Baonghean) - So với các dòng nhạc trước đây được chắt chiu cho từng ca từ đến nhan đề ca khúc, thì dòng nhạc thị trường hiện nay chỉ tìm cách gây sốc trong ngôn ngữ để câu khách. Và đáng nói là dòng nhạc thị trường lại đang chiếm thế áp đảo, khi đối tượng của dòng nhạc này đa phần giới trẻ, tuổi teen…

Tựa dài như sớ

Vài năm trước đây, chắc hẳn nhiều người còn nhớ với các nhan đề bài hát dài thậm thượt, nghĩ bụng sao viết ra vậy, như: Hứa thật nhiều thất hứa cũng thật nhiều; Sao em ép anh lại yêu em; Đàn ông không được quên hết tình còn nghĩa; Anh tin mình đã trao nhau một kỷ niệm,...

Thường một tác phẩm văn học nghệ thuật, dù ở mảng nào người ta cũng đặt tôn chỉ lên hàng đầu là ở nhan đề. Tại sao ư? Vì những gì tinh túy trong tác phẩm được chắt lọc kỹ càng và đặt làm nhan đề. Nó vừa có tính thông tin, vừa có tính gợi ý để công chúng lôi cuốn mà nghe hết tác phẩm. Thậm chí giới văn nghệ sỹ còn cho rằng, hơn thua nhau là ở cách đặt nhan đề. Càng dài càng bế tắc trong cách suy nghĩ đặt tựa.

Nhac tre: Xin dung qua de dai! - Anh 1

Nhan đề một bài hát được cho là quá dài.

Tuy nhiên, giới trẻ hiện nay hầu như bị âm nhạc thị trường lôi cuốn, quyến rũ ở những cái tựa dài như… sớ Táo quân.

Nhiều bạn trẻ, khi được hỏi bạn có bao giờ cảm nhận nội dung mà tác giả viết, đều trả lời: "Em nghe vui tai là thích chứ không cần tìm hiểu nội dung làm gì cho mệt". Nắm được tâm lý đó, nên các nhạc sỹ của dòng nhạc thị trường ra sức sáng tác những bài hát chỉ cần đọc tựa đề là hiểu nội dung viết gì, chứ không cần vận động khối óc suy nghĩ sao cho hay.

Một số nhạc sỹ cho rằng, sáng tác ca từ không khó, mà khó là ở cách đặt tựa sao cho nhanh, ngắn, hoa mỹ, mang tính thơ ca để uyển chuyển và bay bổng hơn.

Gần đây, nhạc thị trường lại tiếp tục xuất hiện những ca khúc đến từ một mẩu chuyện vụn vặt trong đời sống. Đơn cử, một đài truyền hình phỏng vấn về ước mơ của một học viên cai nghiện, thì ngay lập tức có bài “Đẹp trai thì mới có nhiều đứa yêu”. Rồi các bài “Anh không đòi quà”, “Đưa nhau đi trốn”, “Tao cũng là cung bò cạp”, “Oh my chuối”...

Nhờ truyền thông, đặc biệt là mạng xã hội Facebook và trang chia sẻ Youtube mà từ ca khúc chẳng có gì đặc biệt, nói đúng hơn là "thảm họa âm nhạc” nhưng lại được đại bộ phận giới trẻ thích thú, đi đâu cũng nghe hát hò. Thậm chí, trong các quán cà phê, bar, hay trung tâm điện máy, siêu thị, người ta cho phát loa những bài hát này suốt ngày.

Sốc nhất là bài hát "Nắng cực" do nhạc sỹ Phạm Toàn Thắng sáng tác, ra mắt giới trẻ vào giữa năm 2016 này. Ca khúc được bộ tứ Phạm Toàn Thắng, Trương Thảo Nhi, Trúc Nhân, Bá Hưng thể hiện. Theo như tác giả chia sẻ, phân bua với giới truyền thông, thì bài hát vô cùng trong sáng, không có gì gọi là thô tục.

Thì đúng là những ai nghe qua nội dung đều biết bài hát chỉ đơn thuần nói về cái nắng nóng oi ả khiến ai cũng phát mệt. Chỉ thế thôi, nhưng sao bài hát tạo được cú hit, top trên các diễn đàn âm nhạc?

Theo tôi, nguyên nhân có lẽ bắt đầu từ tựa đề bài hát. Có lẽ nếu dùng một tựa đề nào khác, ví dụ như "Nắng quá", "Nắng to", "Nắng nóng" thì chắc không "làm mưa làm gió" trên thị trường âm nhạc như vậy.

Tại sao rõ ràng chính tác giả cũng biết tiêu đề này quá nhạy cảm vẫn cố tình đặt, mà không chọn nhan đề nào khác nó hay hơn, giá trị nghệ thuật hơn? Điều người ta sốc hơn là nhạc sỹ Phạm Toàn Thắng dù là nhạc sỹ trẻ nhưng từng có nhiều ca khúc hay đoạt một số giải thưởng âm nhạc, mang giá trị nghệ thuật cao chứ không như bài "Nắng cực".

Đồng ý rằng, hiện nay trên thế giới, nhất là thị trường âm nhạc phương Tây có nhiều bài hát không phải dùng lối chơi chữ, láy, mà "thẳng ruột ngựa" ra luôn: Fuck me i'm amous (do Dirt Nasty và Cathy Guetta trình bày), Bitch i'm the shit (rapper Tyga), Sexbomb (Tom Jones)...

Phải chăng vin vào cớ đó mà nhiều nhạc sỹ trẻ cho rằng, âm nhạc phải là sáng tạo, phải đổi mới để theo kịp với thị trường quốc tế?

Đừng quá dễ dãi

Tuy nhiên, có một điều chúng ta đã bỏ quên, âm nhạc là gắn liền với văn hóa. Và tất nhiên mỗi quốc gia có một văn hóa khác nhau. Một nhạc sỹ trẻ tâm sự rằng âm nhạc thị trường hiện nay cạnh tranh khốc liệt, không phải như ngày xưa.

Muốn được ca sỹ chú ý mua tác phẩm độc quyền, hay công chúng mê hoặc thì đòi hỏi phải sáng tạo, tức theo thị hiếu, dù cho đó là “thảm họa”. Sáng tạo ở đây nghĩa là đặt nhan đề đánh vào tâm lý hiếu kỳ của giới trẻ. Phải chăng nhạc thị trường có tuổi thọ rất thấp, mau "chết", nếu trau chuốt quá thì thật lãng phí(!?).

Nhac tre: Xin dung qua de dai! - Anh 2

Ảnh minh họa.

Tại sao các dòng nhạc vàng, nhạc đỏ, nhạc Trịnh... dù đã trải qua hàng chục năm trời vẫn được các lứa tuổi yêu âm nhạc nhớ đến? Hay những bài nhạc trẻ ở thập niên 90 của thế kỷ XX mà đến bây giờ thế hệ 7X, 8X vẫn còn xao xuyến lâng lâng mỗi khi nghe lại?

Đó là bởi nhạc sỹ sáng tác vì tình yêu nghệ thuật, chịu khó sáng tạo theo phong cách riêng, nội dung đa dạng, ca từ bay bổng, có chiều sâu. Lẽ ra người trẻ phải tiên phong trong vấn đề sáng tạo, kiến tạo âm nhạc nước nhà phát huy mạnh, tiến ra thị trường âm nhạc quốc tế.

Nhưng tín hiệu hiện nay cho thấy âm nhạc đang thụt lùi, dù rằng các bạn trẻ vẫn mê đắm đuối dòng nhạc thị trường. Nhiều nhạc sỹ trẻ khẳng định, một sản phẩm của dòng nhạc thị trường dù mau "chết", nhưng chỉ một năm "sống sót", họ có thể “khỏe re” về tài chính từ “đứa con tinh thần” đó.

Đã đến lúc nhạc thị trường nên thay đổi tư duy và phong cách sáng tác. Đừng để âm nhạc nước nhà tuột dốc thê thảm. Ông bà mình thường bảo "hữu xạ tự nhiên hương", nếu biết làm mới âm nhạc theo hướng chất lượng thì từ một người, hai người, rồi trở thành hệ thống thì âm nhạc chuẩn mực sẽ đi vào nề nếp.

Đặng Trung Công