Ông Tom Hayden, nhà hoạt động chống chiến tranh Việt Nam nổi tiếng người Mỹ, vừa qua đời ở tuổi 76.

Vợ ông, bà Barbara Williams, cho hay ông qua đời đêm 23-10 (giờ địa phương) giữa các thành viên gia đình tại bệnh viện ở Santa Monica, bang California. Ông Hayden, người trải qua gần 20 năm làm nghị sĩ bang California, ra đi do những biến chứng sau cơn đột quỵ 18 tháng trước.

Sinh năm 1939 tại Michigan, ông bắt đầu viết báo từ những năm thiếu niên. Đến năm 1960, khi đang là sinh viên Trường ĐH Michigan, ông phỏng vấn mục sư Martin Luther King Jr. trong một cuộc biểu tình phản đối đại hội đảng Dân chủ tại TP Los Angeles. Chia sẻ với đài CNN, ông nói đó là khoảnh khắc thay đổi đời ông, biến ông từ một phóng viên trở thành nhà hoạt động xã hội, đấu tranh trong phong trào quyền dân sự.

Nha hoat dong chong chien tranh Viet Nam qua doi - Anh 1

Ông Tom Hayden. Ảnh: AP

Cũng tại trường đại học, ông cùng sáng lập Hội Sinh viên vì một xã hội dân chủ (SDS). Hayden cùng SDS trở thành một thế lực lớn trong các cuộc biểu tình những năm 1960, đặc biệt là chống chiến tranh Việt Nam. Ông đã nhiều lần đến Hà Nội trong khoảng thời gian này.

Phong trào ngày càng lớn mạnh, thu hút nhiều tầng lớp xã hội. “Cuộc chiến ở Việt Nam được giới trẻ Mỹ chú ý nhiều hơn bất cứ thứ gì trước đó” – ông viết. Năm 1968, ông Hayden tham gia một cuộc biểu tình phản chiến ở Chicago, trùng thời điểm của đại hội đảng Dân chủ năm này. Cuộc biểu tình biến thành bạo động và ông Hayden cùng 7 người khác bị cáo buộc kích động nổi loạn.

Phiên tòa xử nhóm “Chicago 7” (thực ra là 8 nhưng có 1 người bị xử riêng) kéo dài nhiều năm liền. Cuối cùng, ông được xóa mọi tội danh.

Nha hoat dong chong chien tranh Viet Nam qua doi - Anh 2

Ông kết hôn với nữ diễn viên Jane Fonda năm 1973. Ảnh: AP

Năm 1973, ông cưới diễn viên Jane Fonda – cũng là nhân vật chỉ trích chiến tranh Việt Nam - và duy trì cuộc hôn nhân này đến năm 1990. Vào cuối những năm 1970, ông bắt đầu chú ý đến chính trường và trở thành nghị sĩ bang bang California năm 1982. Ngoài nghiệp chính khách, ông còn viết sách và cộng tác với nhiều tờ báo.

Nhiều lời chia buồn đã được gửi tới sau khi chính trị gia xuất thân từ người biểu tình này giã biệt cõi đời. Bà Clara Jeffery, biên tập viên tạp chí Mother Jones nhận xét: “Tom Hayden đã sống một cuộc đời sống động trọn vẹn. Mỗi chương của đời ông đều như một bộ phim điện ảnh”. Còn ông Eric Garcetti, thị trưởng Los Angeles, viết trên Twitter: “Tom Hayden đã chiến đầu mãnh liệt cho điều mà ông tin tưởng”.

Nha hoat dong chong chien tranh Viet Nam qua doi - Anh 3

Ông Hayden năm 1988. Ảnh: AP

Hải Ngọc (Theo BBC, CNN)