KTNT- Kể từ khóa đầu tiên đến nay, Quốc hội (QH) nước ta đã có bước tiến dài. Đơn cử với hoạt động chất vấn tại QH, chúng ta bắt đầu tiến hành từ năm 1995, đến nay đã dành khoảng ba ngày tại mỗi kỳ họp để chất vấn và trả lời chất vấn rất thẳng thắn, đồng thời truyền hình trực tiếp đến tất cả cử tri. Đây là đổi mới rất lớn mà không phải nước nào cũng thực hiện được.

Nhiều năm trước đây, khi đại biểu đăng đàn thường phải chuẩn bị trước bài phát biểu, có sự tham gia của bộ phận giúp việc rồi lên bục đọc tham luận chứ không phải đứng tại chỗ phát biểu như hiện nay. Rõ ràng QH hoạt động ngày càng dân chủ hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn. Điều quan trọng trong thời gian tới là phát huy những kết quả đó như thế nào cũng như khắc phục yếu kém ra sao? Đặt ra câu hỏi này, trước hết cần trở lại phương châm “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ”. Hai điểm Nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ thể hiện vai trò của QH rất rõ, phải chứng tỏ được QH là cơ quan đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân trên diễn đàn QH, ở đây không ai có thể thay thế được QH. Nhưng quyền lực của chúng ta là thống nhất và không có tam quyền phân lập, Đảng lãnh đạo và có sự phân công, phối hợp một cách rành mạch để thực hiện các quyền đó. Như vậy phải xây dựng QH đủ mạnh theo đúng hiến pháp và luật quy định để thực hiện các chức năng của mình. QH mạnh nghĩa là QH làm tăng thêm niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, chứ không phải của riêng QH. Cơ quan nào trong hệ thống nhà nước mạnh cũng đồng nghĩa với việc góp phần làm vai trò lãnh đạo của Đảng mạnh lên, không hề có mâu thuẫn ở đây. Đảng ta là Đảng cầm quyền nên giữa Đảng và Nhà nước không có bên này bên kia, nhưng cần phải có cơ chế trong hiến pháp, trong luật quy định để đảm bảo đúng chức năng, để làm cho Đảng lãnh đạo toàn diện nhưng chỉ đưa ra chủ trương, đường lối, còn quyết định vấn đề cụ thể là QH, Chính phủ điều hành. Với tư cách một đảng cầm quyền trong giai đoạn hiện nay, việc gì của Đảng, việc gì để cho QH, việc gì để Chính phủ điều hành, làm sao phát huy quyền quản lý của Nhà nước, quyền làm chủ của nhân dân do Đảng lãnh đạo. Đây là vấn đề rất lớn về lý luận và thực tiễn, cần phải vừa làm vừa tổng kết, vừa rút kinh nghiệm vì mô hình này chưa có sẵn. Chất lượng QH được quyết định từ mỗi đại biểu, từ phương thức hoạt động của QH, từ đổi mới cách sinh hoạt của QH... Khi tổng kết nhiệm kỳ QH, nhìn vào các bài học, có lẽ vấn đề lớn nhất là tiếp tục hoàn thiện và nâng cao chất lượng hoạt động của QH trên cả ba lĩnh vực lập pháp, giám sát tối cao và quyết định những vấn đề lớn của đất nước, mà QH quyết định vấn đề lớn là phải đủ thông tin để quyết định. Thu Hiên (ghi)