Nguyên nhân trực tiếp làm cá chết ở hồ Tây (Hà Nội) thì đã rõ: do chỉ số oxy tầng nước mặt bằng không (= 0), lượng Amoni tăng gấp 24 lần so với quy định. Nhưng đến giờ, điều cần xác định là nguyên nhân nào...

Nguyen nhan ca ho Tay chet, can ranh mach - Anh 1

Giải Nobel Vật lý 2016 được trao cho 3 nhà khoa học người Anh vì những phát hiện lý thuyết về sự chuyển pha tôpô học và các pha tôpô của vật chất, thuộc chuyên ngành vật lý vật liệu.

Trong lĩnh vực vật lý, hóa học còn có những kết quả chỉ đúng trong điều kiện phòng thí nghiệm. Tức là khi ra thực tế bên ngoài, kết quả sẽ sai lệch, thậm chí không đúng theo kết quả như trong phòng thí nghiệm.
Đường đến những ứng dụng thực tế của những phát hiện được giải Nobel Vật lý 2016, chắc còn phải đợi một thời gian lâu nữa.

Và dù đang ở thời kỳ mà khoa học đã phát triển cao, thông tỏ rất nhiều chuyện, vẫn có những hiện tượng vật lý tưởng là đơn giản, nhưng các nhà khoa học vẫn chưa thống nhất được trong cách giải thích và vẫn còn nhiều tranh cãi. Chẳng hạn hiệu ứng Mpemba, là hiện tượng mà trong một điều kiện nhất định nào đó - khi cùng làm lạnh, nước nóng có thể đóng băng nhanh hơn nước lạnh.

Cậu bé Mpemba người Tanzania, 13 tuổi, tình cờ bắt gặp hiện tượng này lần đầu năm 1963 trong một lớp học nấu ăn tại trường cấp 2 Magamba, khi anh làm lạnh món kem trộn nóng (hỗn hợp trộn để làm kem – vẫn còn nóng trước khi cho vào tủ lạnh) và để ý thấy rằng nó đông cứng nhanh hơn kem trộn lạnh. Cũng tương tự như khi đặt vào tủ lạnh 2 cốc nước: 1 nóng, 1 lạnh.

Hóa ra, nhiệt độ ban đầu không phải là yếu tố duy nhất quyết định sự đông lạnh của nước thành đá mà nó còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố phức tạp khác như tạp chất hòa tan, khối lượng, dòng đối lưu trong nước, quá trình đóng tuyết, sự làm chậm đông cấu trúc bình và tùy thuộc vào những điều kiện nhất định mà đến nay chưa kiểm soát được.

Tuy nhiên các giải thích khác nhau đều không thuyết phục mọi người, bởi vì mặc dù các yếu tố trên đều có ảnh hưởng nhất định nhưng chưa đủ mạnh để gây nên hiệu ứng, cũng như chưa ai đưa ra được bằng chứng xác thực để chứng minh.

Dạo này hay phải xem, phải đọc những lời giải thích lòng vòng, trệch vấn đề của các cơ quan chuyên môn, các cơ quan có trách nhiệm về những sự kiện nóng trong xã hội. Thấy tức anh ách. Tuy cũng phải thừa nhận rằng để kết luận theo cách khoa học có chứng lý, rành rẽ thì hao tiền tốn của. Mà đôi khi cũng phải chịu.
Nguyên nhân trực tiếp làm cá chết ở hồ Tây (Hà Nội) thì đã rõ: do chỉ số oxy tầng nước mặt bằng không (= 0), lượng Amoni tăng gấp 24 lần so với quy định. Nhưng đến giờ, điều cần xác định là nguyên nhân nào gây ra hiện tượng đó? Do xả thải hay do nguồn nước ô nhiễm? Khi nào? Bởi cá nhân hay tổ chức nào? Động cơ, mục đích của họ là gì?

Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình cũng đã giao Bộ Tài nguyên Môi trường, Bộ Khoa học Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam cùng phối hợp điều tra nguyên nhân cá chết.

Rõ ràng đây không phải là hiệu ứng Mpemba khó tìm ra nguyên nhân cùng cách giải thích, vậy thì mong lãnh đạo TP Hà Nội cùng lãnh đạo các bộ, ngành khoa học liên quan, sớm tìm ra đúng nguyên nhân, trả lời trúng vấn đề, chứ đừng theo cách “kết quả này chỉ đúng trong phòng thí nghiệm”.