Phóng viên báo Kinh tế & Đô thị đã trao đổi với một số người Việt, người Mỹ gốc Việt tại xứ sở cờ hoa về cuộc đua vào Nhà Trắng.

Nguoi Viet o My noi ve bau cu Tong thong 2016 - Anh 1

Không thể tin tưởng Donald Trump

Chị Lê Minh T., ở bang South Carolina nhận định, báo chí và truyền hình được 2 ứng viên Tổng thống năm nay tận dụng triệt để để quảng cáo hình ảnh. Đặc biệt, các đoạn clip quảng cáo trên ti vi thể hiện sự ủng hộ rõ ràng cho một trong 2 ứng viên chứ không chỉ nhằm tuyên truyền đại trà cho cuộc bầu cử.

"Nếu được chọn, tôi sẽ chọn bà Clinton vì không thể tin tưởng Donald Trump - một người thiếu kinh nghiệm, thiếu chiến lược. Qua các lần tranh luận, ông đều không đưa ra được chính kiến rõ ràng và chuẩn bị chu đáo để bà Clinton tấn công. Nói một cách khác, người Mỹ bầu cho Trump vì kỳ vọng khôi phục quyền lợi "siêu đẳng” của người dân bản địa. Một bộ phận người Mỹ lo sợ phải cạnh tranh với người dân nhập cư, bị mất quyền sớm nên ủng hộ Donald Trump với chính sách nhập cư khắt khe. Tại South Carolina, nơi cộng đồng cử tri gốc Latin chiếm chủ yếu và thuộc một trong những bang bảo thủ (Conservative), hầu như bà Clinton giành lợi thế”, theo chị T.

Vẫn đang phân vân

Trong khi đó, chị Kim N., cũng ở bang Washington cho biết, trong 2 ứng cử viên năm nay, chị vẫn chưa có quyết định rõ ràng: “Hiện, tôi đang phân vân. Theo tôi, nếu ông Trump làm Tổng thống thì tốt hơn cho đối nội, nhưng có nguy cơ làm hỏng đối ngoại, còn nếu bà Clinton trúng cử thì ngược lại”.

Nguoi Viet o My noi ve bau cu Tong thong 2016 - Anh 2

Chị Kim N. cũng lý giải, nhiều người dân bắt đầu chán ngán với chính sách của đảng Dân chủ khi sau 2 nhiệm kỳ của ông Obama, nợ công đã lên đến mức kỷ lục (20.000 tỷ USD). Điều này khiến nhiều người muốn bầu cho ông Trump vì lo nếu bà Clinton làm Tổng thống thì sẽ tăng thuế để bù nợ công. “Chính sách của ứng viên Dân chủ chủ trương tăng thuế, mà chủ yếu là từ tầng lớn trung lưu nên một số người thực dụng muốn bầu cho ông Trump”, chị Kim phân tích. Ngoài ra, chính sách nhân đạo của đảng Dân chủ trong việc xử lý vấn đề cũng làm nhiều người không đồng tình. Hồi năm 2015, Tổng thống Obama quyết định cho phép những người đã nhập cư bất hợp pháp trên 5 năm trở thành công dân Mỹ và mở cửa đón khoảng nửa triệu người di cư từ Syria. “Những người này trở thành công dân Mỹ và được hưởng phúc lợi xã hội tương đương giới lao động trí thức nên khiến nhiều người không hài lòng”, chị Kim cho hay.

Chính sách nhập cư của ông Obama cũng khiến nhiều người bất an. Cách đây vài tháng, tại bang California xảy ra nhiều vụ ẩu đả giữa các băng nhóm người Mexico vượt biên trái phép. Hầu như hôm nào cũng có người bị thương vì thanh trừng băng nhóm. Vì vậy, những ý tưởng gây tranh cãi của ông Trump như xây tường ở biên giới Mexico lại nhận được sự ủng hộ. Nhận định về cục diện cuộc bầu cử năm nay, chị Kim cho biết, rất khó dự đoán về kết quả. “Nếu lựa chọn, tôi sẽ bầu cho ứng cử viên thứ 3”, chị nói.

Nước Mỹ cần sự thay đổi
Còn cô V. - một Việt kiều tại bang California cho biết, cuộc bầu cử năm nay thu hút sự quan tâm của nhiều người và được bàn tán rất sôi nổi trong cộng đồng người Việt tại Mỹ. Tuy nhiên, cá nhân cô không thích cả hai ứng cử viên đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa năm nay. Theo cô V., ông Trump biểu hiện chưa phù hợp với vai trò của người lãnh đạo nhưng từ xưa đến nay nước Mỹ chưa từng có Tổng thống "đại gia”, nếu có thay đổi thì cũng có thể mang lại kết quả tích cực.
Bản thân cô V. là cử tri của đảng Cộng hòa nên cô sẽ bỏ phiếu cho ông Trump. “Tại đây, ông Trump được ủng hộ hơn bà Clinton nên tôi dự đoán ông Trump sẽ thắng. Nước Mỹ cần sự thay đổi và có thể ông Trump sẽ làm nên chuyện”, cô V. nói.

Cử tri thất vọng với cả hai ứng viên

Anh Vũ L. tại bang New York cho biết, vì tính chất công việc, trong hơn một tháng qua, anh đã đi khá nhiều các bang như Illinois, New York, Washington DC, California, Lousiana, Texas... Bầu cử trở thành chủ đề thường trực ở các tụ điểm như quán bar, café, công sở... được người dân Mỹ ở độ tuổi 28 – 30 trở lên khá quan tâm. Hàng triệu người theo dõi tranh luận của hai ứng viên qua livestream hoặc ti vi. Trong suốt giai đoạn tranh cử, tỷ lệ ủng hộ hai bên tăng giảm liên tục, thực sự rất khó đoán.

Nguoi Viet o My noi ve bau cu Tong thong 2016 - Anh 3

Ví dụ, ở Chicago thì mọi người ủng hộ cựu Ngoại trưởng Mỹ hết mình vì đó là quê hương của bà Clinton. Tuy nhiên, việc bà Clinton chủ trương đánh thuế cao người giàu nên bị "mất lòng” tầng lớp trung, thượng lưu. Nhiều người Mỹ lại kỳ vọng Donald Trump làm Tổng thống sẽ mang đến làn sóng mới, thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Do đó có thể nói, tùy bang, tùy thời điểm và tùy vào trình độ, quan điểm của mỗi người sẽ quyết định ủng hộ ai hơn. "Bản thân mình không có thiện cảm với Donald Trump, bởi những gì ông ấy nói không thuyết phục, không đáng tin, không ổn định. Nếu ông ấy làm Tổng thống thì rất khó dự đoán các chính sách và thái độ với các đồng minh Mỹ, thậm chí có thể ảnh hưởng tới người nhập cư và người qua Mỹ làm việc như mình. Đối với một chính trị gia như bà Clinton thì có cơ sở hơn. Có nhiều người thất vọng với cả hai ứng viên, vì cả hai đều dính vào bê bối riêng nhưng mình sẽ chọn Clinton”, theo anh L.

USD rớt giá mạnh nếu Donald Trump thắng cử

Nguyễn Ngọc Minh Trang, sinh viên Việt Nam tại bang Ohio cho biết, đây là một trong những bang tranh chấp (các cử tri chưa quyết định bỏ phiếu cho ai) nên vận động bầu cử rất sôi động: "Những người không ủng hộ thì phàn nàn ông Trump không nghiêm túc, đủ tư cách làm Tổng thống. Nếu ông Trump đắc cử, đồng USD có thể giảm giá mạnh, tương tự đồng bảng Anh hậu Brexit”, Trang nhận định. Nhưng bà Clinton thì bị nghi ngờ tính trung thực, nếu bà làm Tổng thống thì nước Mỹ có thể sẽ "rập khuôn” các chính sách của ông Barack Obama và những quyết sách mà bà cam đoan chưa chắc thành hiện thực, tuy nhiên cũng đáng để chờ đợi.

Việc Donald Trump vào được đến vòng này vì ông nêu ra quá nhiều quyền lợi cho người Mỹ và DN trong nước. Sự trỗi dậy mạnh mẽ của người nhập cư và DN nước ngoài châu Á từ Ấn Độ, Trung Quốc... khiến họ "tự ti” và cảm thấy nếu tỷ phú Trump làm Tổng thống với chế độ bảo hộ mà ông ca ngợi sẽ hỗ trợ quyền lợi của họ.

Sẽ bỏ phiếu cho Donald Trump

Anh Wood Nguyễn, người Mỹ gốc Việt tại bang Washington cho biết, anh và hầu hết bạn bè, người thân đều đứng về phía ứng viên Tổng thống đảng Cộng hòa Donald Trump vì cho rằng, bà Clinton đã nói dối và không đáng tin cậy.

"So với các phát ngôn gây tranh cãi của ông Trump, thì các bê bối của bà Clinton về việc dùng email cá nhân khi còn là Ngoại trưởng Mỹ hay cáo buộc về việc Quỹ Clinton nhận tiền nhưng không báo cáo tồi tệ hơn nhiều. Bên cạnh đó, mặc dù ông Trump cũng có bê bối nhưng cách ông ấy phát ngôn chân thật hơn các chính trị gia chuyên nghiệp", anh Wood giải thích. Nhận định về cuộc đua vào Nhà Trắng năm nay, anh Wood cho rằng, 2 ứng viên đều dính vào các bê bối nhiều như nhau và cuộc bầu cử năm nay chỉ là việc chọn lựa một trong hai phương án “không tốt”.