Theo UBND thành phố Hà Nội, hiện nay mới chỉ có 15,1% dân số khu vực nông thôn được sử dụng nước sạch từ những trạm cấp nước tập trung do thành phố đầu tư, còn lại là dùng nước giếng khoan, giếng đào và nước mặt.

(HNM) - Không chỉ thiếu nước sạch, nhiều hộ dân khu vực ngoại thành còn rơi vào tình cảnh thiếu nước sinh hoạt trầm trọng. Tình trạng này đã kéo dài gây khó khăn không nhỏ cho sản xuất và sinh hoạt của người dân. Tiết kiệm cả nước bẩn (!) Phú An được biết đến là thôn nghèo nhất của xã Thái Hòa, huyện Ba Vì (Hà Nội). Cả thôn có 86 hộ thì có tới 56 hộ thuộc diện nghèo, chiếm 65,1%. Là thôn thuần nông, bình quân đất nông nghiệp chỉ đạt 8 thước/khẩu, không có ngành nghề phụ, chăn nuôi manh mún, mỗi năm thiếu nước sinh hoạt tới 7 tháng (từ tháng 10 năm trước đến tháng 4 năm sau) nên đời sống của nhân dân đã khó khăn lại càng khó khăn hơn. Đến thôn Phú An vào đúng mùa khô, dạo một vòng quanh làng, chúng tôi thực sự "choáng" khi tận mắt chứng kiến cảnh người dân vất vả bơm, gánh nước từ các giếng công cộng ven làng về nhà mặc dù màu nước vàng khè, trông qua cũng thấy không thể là nước sạch. Các hộ dân cho biết, nước sinh hoạt được đưa từ giếng công cộng hoặc bơm từ sông Đà về bể, giếng chứa của các gia đình cho tự lắng (không có hệ thống lọc hoặc xử lý) rồi sử dụng luôn. Ông Chu Văn Chờ, Bí thư chi bộ thôn cho biết, do địa hình thôn cao so với mực nước biển (có chỗ cao trên 400m) nên nguồn nước ngầm khan hiếm. Để có nước cho bà con sử dụng, thôn đã lấy nước từ một kênh tưới cho chảy vào 3 giếng công cộng. Tuy nhiên, vào mùa khô, kênh tưới của thôn cạn nước thì các giếng công cộng cũng cạn theo và đương nhiên người dân thiếu nước sinh hoạt trầm trọng. Ai cũng biết nguồn nước ở 3 giếng công cộng của thôn Phú An không bảo đảm vệ sinh nhưng "cực chẳng đã", người dân trong thôn vẫn phải nhắm mắt dùng liều. Người dân thôn Phú An đã áp dụng nhiều giải pháp như khoan giếng, xây giếng chứa, bơm nước về vườn nhà cho thẩm thấu xuống giếng khơi... nhưng hầu hết các giải pháp đều không khả thi và duy chỉ có giải pháp xây giếng chứa nước là khả thi nhưng lại rất tốn kém, khoảng gần 20 triệu đồng. Sau nhiều năm vận động, đến nay thôn Phú An vẫn mới chỉ có 6 hộ xây được giếng chứa nước. Không chỉ thôn Phú An, một số địa phương khác ở các huyện Mỹ Đức cũng ở tình trạng tương tự khiến cuộc sống của người nông dân thêm khó khăn. Bao giờ hết "khát"? Theo báo cáo của Công ty Nước sạch Hà Nội, tính đến hết quý III năm 2009, mới chỉ có 38,5% dân số TP được sử dụng hệ thống cấp nước đô thị. Trong đó 5 huyện Đông Anh, Sóc Sơn, Gia Lâm, Thanh Trì, Từ Liêm được cấp 15%, và 9 huyện Hoài Đức, Đan Phượng, Ba Vì, Quốc Oai, Thanh Oai, Ứng Hòa, Mỹ Đức, Phú Xuyên, Mê Linh mới chỉ được cấp khoảng 1% nước sạch. 101 trạm cấp nước tập trung với công suất từ 400-1.600 m3/ngày đêm tuy đã được đầu tư xây dựng nhưng đến nay chỉ có 89 trạm hoạt động ổn định, còn lại đều bỏ hoang hoặc hoạt động không hiệu quả. Để tạo điều kiện cho người dân nông thôn tiếp cận được với nước sạch và điều kiện vệ sinh tốt, Nhà nước và chính quyền địa phương cần ưu tiên giải quyết đồng bộ các yếu tố xây dựng, quản lý, công nghệ, nâng cao năng lực cộng đồng và thông tin, giáo dục, truyền thông nâng cao nhận thức. Đồng thời thực hiện chủ trương tiếp cận dựa theo nhu cầu và phân cấp quản lý, thực hiện cấp nước và vệ sinh môi trường nông thôn một cách mạnh mẽ hơn, đặc biệt chú trọng trao quyền cho cộng đồng và lấy cộng đồng làm trọng tâm. Ông Đào Duy Tâm, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT cho rằng: Thời gian tới, công tác khảo sát, theo dõi đánh giá hiện trạng nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn cần được thực hiện định kỳ hằng năm, qua đó đề xuất những giải pháp khắc phục, hạn chế ô nhiễm phù hợp với từng địa phương, nâng dần chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn. Hiện các huyện, thị xã đang thực hiện khảo sát và sẽ hoàn thành tổng hợp, báo cáo kết quả hiện trạng sử dụng nước xong trước ngày 31-12-2009. Sở NN&PTNT sẽ chủ trì, phối hợp với các ngành liên quan và UBND các huyện nghiên cứu, điều chỉnh bổ sung quy hoạch tổng thể cấp nước sạch đến năm 2010, định hướng đến 2030 theo hướng gắn quy hoạch cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm tính thống nhất và phù hợp với thực tế từng giai đoạn. Theo kế hoạch của UBND thành phố Hà Nội, trong quý III năm 2010, thành phố sẽ hoàn thành quy hoạch cấp nước sạch cho các huyện ngoại thành.n Thu Hằng