Mới đây tại Hà Nội đã diễn ra Hội thảo khoa học “An toàn Lao động, An toàn Môi sinh và Sức khỏe Cộng đồng - Thông điệp gửi tới Kỳ họp thứ II, Quốc hội Khóa XIV”. Tại hội thảo này, các nhà khoa học, các nhà quản lý thuộc nhiều tổ chức, Bộ, ngành… đã cảnh báo về những hậu quả khi NLĐ tiếp xúc với chất độc hại amiang.

Nguoi lao dong can can trong voi amiang - Anh 1

Người dân nhiều nơi hiện nay đã không dùng tấm lợp fibro ximăng để tránh ảnh hưởng tới sức khỏe. Ảnh: X.T

Nguy cơ mắc bệnh ung thư

Nói về tình hình sử dụng amiang tại VN, ông Trần Tuấn Thành - Trưởng phòng Sức khỏe môi trường LĐ và tai nạn thương tích, Cục Quản lý Môi trường Y tế (Bộ Y tế) cho biết, hiện nay ở nước ta, ngành sản xuất amiang không phát triển mà hầu hết được nhập khẩu từ nước ngoài. Từ 10 năm nay, VN luôn đứng trong tốp 10 nước tiêu thụ amiang nhiều nhất trên thế giới, trung bình hằng năm nhập khoảng 50.000 - 60.000 tấn. Ông Thành cũng cảnh báo về việc Tổ chức Y tế Thế giới đã có đủ bằng chứng trên người và thực nghiệm để xếp tất cả các loại amiang vào nhóm 1 là các chất gây ung thư ở người. Các bệnh liên quan đến amiang gồm ung thư trung biểu mô (màng phổi, màng bụng, màng tim); bụi phổi amiang; ung thư phổi; mảng màng phổi, tràn dịch và dày màng phổi; ung thư thực quản, buồng trứng. Qua giám sát K trung biểu mô ở một số trung tâm ghi nhận K theo thời gian bất kỳ cho thấy, năm 1987 Hà Nội có 96 trường hợp mắc, năm 2000 TP. Hồ Chí Minh có 47 trường hợp…

Theo bà Hoàng Thị Lệ Hằng - Giám đốc Trung tâm Thông tin Phi chính phủ (NGO-IC- thành viên VNBAN), việc sử dụng amiang rất nguy hiểm, nhưng người dân nói chung, NLĐ nói riêng chưa mấy quan tâm. Khảo sát kinh tế hộ gia đình do APHEDA thực hiện tháng 3.2016 cho thấy có tới 62% trong số 300 hộ dân tại huyện Lộc Hà (tĩnh Hà Tĩnh) không có thông tin về amiang.

Hành động và những khuyến nghị

Xung quanh vấn đề amiang, ông Lê Đình Quảng - Phó trưởng ban Quan hệ LĐ (Tổng LĐLĐVN) - cho biết, đã có các hoạt động và sáng kiến được thực hiện tại VN từ năm 2010 đến nay, như: Tập huấn, hội thảo giáo dục cộng đồng và NLĐ về tác hại của amiang; tăng cường truyền thông về amiang; thí điểm xây dựng tấm lợp không amiang; vận động chính sách (có sự tham gia nhiều bên bao gồm các nhà hoạch định chính sách, Quốc hội, cơ quan Chính phủ, các tổ chức xã hội, cơ quan LHQ và người dân… Tuy nhiên, các hoạt động này cần được đẩy mạnh cho đến khi amiang bị cấm sử dụng hoàn toàn.

Ông Quảng cho hay, tại Hội thảo Chia sẻ của mạng lưới vận động cấm sử dụng Amiang trắng của Châu Á - Thái Bình Dương (gọi tắt là ASEA) vừa được tổ chức tại thủ đô Jakarta (Indonesia) đã đưa ra kế hoạch phối hợp giữa các nước trong khu vực và toàn cầu để vận động cấm sử dụng Amiang như: Tăng cường phối hợp mạng lưới giữa các nước với sự tham gia của các tổ chức chính trị xã hội, nhà nước, tổ chức xã hội, CĐ nhằm trao đổi thông tin, bằng chứng và kinh nghiệm; tăng cường đối thoại xã hội với chính phủ để thúc đẩy thực hiện kế hoạch cấm sử dụng amiang; tận dụng công ước quốc tế để vận động chính phủ cấm sử dụng amiang; tăng cường sự tham gia của các nạn nhân/nhóm nạn nhân bị ảnh hưởng của amiang…

Để đảm bảo an toàn LĐ, an toàn môi sinh và sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là NLĐ, ông Trần Tuấn Thành khuyến nghị không sử dụng nguyên tắc đền bù thiệt hại với các DN sử dụng amiang khi Chính phủ triển khai cấm sử dụng amiang vào năm 2020.

PGS-TS Bùi Thị An - Viện trưởng Viện Tài nguyên Môi trường và Phát triển Cộng đồng (RECO) cho rằng, CĐ cần tuyên truyền những giải pháp cải thiện môi trường, môi sinh, đảm bảo sức khỏe cho NLĐ; cần làm cho NLĐ và người sử dụng LĐ thấy rằng, nếu thay đổi giải pháp trong sản xuất kinh doanh để đảm bảo tốt hơn cho môi trường, môi sinh, sức khỏe NLĐ thì DN vẫn đảm bảo được sự phát triển, đảm bảo được việc làm, thu nhập cho NLĐ… Phát triển kinh tế nhưng phải đảm bảo môi trường, môi sinh, sức khỏe NLĐ và cộng đồng.

XUÂN TRƯỜNG