Thực hiện Chương trình kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XIV, sáng nay (28/10), Thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đã báo cáo trước Quốc hội về công tác thi hành án năm 2016. Theo trình bày của Bộ trưởng, công tác Thi hành án dân sự (THADS) đã có nhiều biến chuyển, người dân đã có thể giám sát tốt hơn hoạt động THA.

Nguoi dan da co the giam sat tot hon cong tac Thi hanh an dan su - Anh 1

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long

Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết: về công tác THADS, từ ngày 01/10/2015 đến ngày 30/9/2016, có tổng số 821.216 việc phải thi hành. Kết quả phân loại có 675.429 việc có điều kiện thi hành, chiếm tỷ lệ 82,25%. Thi hành xong 530.428 việc (tăng 30.388 việc), đạt tỷ lệ 78,53%; Tổng số tiền phải thi hành là 133.618 tỷ đồng. Kết quả phân loại có 86.253 tỷ đồng có điều kiện thi hành, chiếm tỷ lệ 64,55%. Thi hành xong 29.097 tỷ đồng (tăng 7.800 tỷ đồng), đạt tỷ lệ 33,74%.

Các vụ việc liên quan đến tín dụng, ngân hàng, đã thi hành xong 3.348 việc, thu được 19.654 tỷ đồng (tăng 305 việc, tăng 3.860 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2015), đạt tỷ lệ 17,35% về việc và 24,99% về tiền.

Ngành THADS cũng đã xét miễn, giảm thi hành án, đã xét miễn, giảm tổng số 7.171 việc, tương ứng với 152 tỷ đồng.

Cơ quan THADS cũng đã chức cưỡng chế thi hành án, đã ra quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án đối với 11.901 trường hợp (giảm 673 trường hợp so với cùng kỳ năm 2015), sau khi có quyết định cưỡng chế có 1.428 trường hợp đương sự tự nguyện thi hành án.

Bộ trưởng Lê Thành Long nhận định: Công tác xác minh, phân loại án được chú trọng thực hiện, ngày càng chính xác hơn và đạt tỷ lệ tương đối cao: 82,25% về việc và 64,55% về tiền. Đồng thời, các cơ quan THADS đã thực hiện nghiêm túc việc công khai thông tin người phải thi hành án chưa có điều kiện thi hành trên Cổng, Trang thông tin điện tử THADS, qua đó giúp người dân và đương sự giám sát tốt hơn việc phân loại án...

Nói về hạn chế của công tác THADS, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết: Số việc và tiền có điều kiện nhưng chưa thi hành xong phải chuyển kỳ sau tuy giảm so với năm 2015 (giảm 14,66% về việc và 19,05% về tiền) nhưng vẫn còn 145.001 việc với số tiền trên 57.000 tỷ đồng. Các vụ việc liên quan đến tín dụng, ngân hàng (thường có giá trị lớn) kết quả thi hành đạt thấp; một số vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài chưa được xử lý dứt điểm;

Bộ trưởng cũng thừa nhận một lý do cho những hạn chế của công tác THADS là do tiến độ xây dựng, ban hành một số văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật THADS còn chậm.

Vướng mắc của công tác THADS, theo Báo cáo của Chính phủ, là do còn tương đối lớn lượng án chưa có điều kiện thi hành, án không thi hành được đã tồn đọng từ nhiều năm trước; đặc biệt, điều kiện để thi hành các án trọng điểm, phức tạp, kéo dài đã thay đổi so với thời điểm giải quyết, cần sự phối hợp, thống nhất nhiều cấp, nhiều ngành.

Bên cạnh đó, thị trường bất động sản chưa có nhiều chuyển biến rõ rệt nên kết quả xử lý tài sản thi hành án đạt thấp; việc bán, giao tài sản cho người mua trúng đấu giá gặp nhiều khó khăn (từ chối mua, chống đối, không nhận tài sản...). Nhiều trường hợp người phải thi hành án không tự nguyện thi hành, thậm chí chống đối quyết liệt, trong khi hiệu quả áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm còn rất hạn chế..

Nguyên nhân chủ yếu của những tồn tại được xác định là bởi số việc và tiền thụ lý ngày càng nhiều, năm sau cao hơn năm trước và cao nhất từ trước đến nay về tiền, nhất là án tín dụng ngân hàng tăng đột biến trong khi biên chế của các cơ quan THADS còn chưa tương ứng với khối lượng công việc. Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử một số vụ việc, các cơ quan có thẩm quyền chưa quan tâm đúng mức đến việc truy tìm hoặc chưa kịp thời kê biên, phong tỏa tài sản của đương sự để bảo đảm thi hành án; cơ chế quản lý, kiểm soát thu nhập còn chưa hoàn thiện, gây khó khăn cho việc xác minh điều kiện thi hành án. Cơ chế thi hành án hành chính chưa phù hợp, hiệu quả; ý thức về thi hành án hành chính chưa cao. Công tác cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin còn chậm; Năng lực, trình độ, ý thức trách nhiệm của một bộ phận công chức, kể cả cán bộ lãnh đạo quản lý chưa theo kịp yêu cầu nhiệm vụ. Chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, tự kiểm tra còn hạn chế.

Trước QH, Bộ trưởng Lê Thành Long cũng đã trình bày các vấn đề liên quan đến Nghị quyết 107/2015/QH13 và công tác thi hành án hình sự.

Bộ trưởng khẳng định: "Nhìn chung, năm 2016, Chính phủ đã tích cực chỉ đạo triển khai thực hiện và công tác THADS, hành chính, hình sự, cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao theo Nghị quyết số 111/2015/QH13 cũng như tích cực triển khai thực hiện chế định Thừa phát lại theo Nghị quyết số 107/2015/QH13. Với những kết quả đạt được, có thể khẳng định công tác thi hành án tiếp tục có những chuyển biến tích cực, bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, góp phần quan trọng bảo đảm an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội."./.

Vân Tùng