Người dân Colombia đã từ chối ký hiệp định hòa bình với Lực lượng Vũ trang cách mạng (FARC) trong cuộc trưng cầu dân ý tiến hành hôm qua (2/10) khiến quốc gia này tiếp tục rơi vào tình trạng bất ổn và mong muốn chấm dứt 52 năm nội chiến không thành.

Chiến thắng bất ngờ và sít sao của phe “không thỏa hiệp” đã dội một gáo nước lạnh vào cộng đồng quốc tế, từ Nhà Trắng cho đến Vatican, những người mong muốn chấm dứt cuộc xung đột lâu năm nhất ở châu Mỹ.

Phe “không thỏa hiệp” giành chiến thắng với tỷ lệ 50,21% so với 49,78% ủng hộ, tuy nhiên số người tham gia bỏ phiếu chỉ chiếm 37%, nguyên nhân là do cơn mưa lớn diễn ra trên khắp cả nước ngày hôm qua.

Nguoi Colombia khong chap nhan tha thu - Anh 1

Hàng dài người dân đi xếp hàng bỏ phiếu hôm qua. Nguồn: Reuters

Sau khi kết quả được công bố, cả hai phía của cuộc nội chiến tại Colombia đã tái khẳng định với cộng đồng quốc tế rằng họ sẽ cố gắng để khôi phục kế hoạch thỏa thuận hòa bình một lần nữa. Tổng thống Colombia, Juan Manuel Santos cho biết lệnh ngừng bắn đã đàm phán trước đó vẫn có hiệu lực và hôm nay ông sẽ họp với nhóm “không thỏa hiệp” để thảo luận về tương lai cũng như đưa trưởng đoàn đàm phán của mình sang Cuba để gặp các lãnh đạo của nhóm nổi dậy FARC.

“Tôi sẽ không từ bỏ, tôi sẽ tiếp tục tìm kiếm hòa bình cho đến ngày cuối cùng trong nhiệm kỳ của mình bởi đó là cách duy nhất để có được một tương lai tốt đẹp hơn cho con cháu chúng ta”, ông Santos, sẽ kết thúc nhiệm kỳ Tổng thống thứ 2 vào tháng 8/2018, cho biết.

Chỉ huy của Lực lượng Vũ trang cách mạng Colombia, Timochenko, cũng gửi một thông điệp tương tự từ Havana, nơi các đàm phán hòa bình đã diễn ra trong suốt 4 năm nay. “FARC nhắc lại lập trường của mình là chỉ sử dụng từ ngữ là vũ khí duy nhất để xây dựng tương lai. Gửi đến những người Colombia mơ về hòa bình, hãy tin tưởng chúng tôi, hòa bình sẽ chiến thắng”, Timochenko, tên thật là Rodrigo Londono, khẳng định.

Tổng thống Colombia gần đây cũng cho rằng bỏ phiếu “không ủng hộ” nghĩa là sẽ đưa đất nước quay trở lại chiến tranh. Dù các kết quả thăm dò trước đó dự đoán ông Santos có thể đạt được mong muốn của mình tuy nhiên người dân Colombia dù yêu hòa bình nhưng lại không hài lòng với cách đối xử “quá nhẹ” đối với lực lượng đối lập.

Những người phản đối hiệp định hòa bình cho rằng quá khoan dung nếu để FARC tái hòa nhập xã hội, hình thành một đảng chính trị và thoát khỏi các án phạt tù. “Tôi bỏ phiếu không ủng hộ, tôi không muốn dạy cho con cháu tôi rằng mọi thứ có thể tha thứ được”, kỹ sư người Bogota tên Alejandro Jaramillo, 35 tuổi, cho biết.

Nguoi Colombia khong chap nhan tha thu - Anh 2

Đa số phản đối một thỏa thuận hòa bình với FARC. Nguồn: Reuters

Theo thỏa thuận, FARC đồng ý chuyển giao vũ khí và tham gia vào bộ máy quyền lực thông qua bầu cử. Theo đó, FARC sẽ có thể tham gia vào cuộc bầu cử lập pháp và Tổng thống năm 2018 và chắc chắn sẽ có 10 ghế trong quốc hội mà không cần thông qua bỏ phiếu. Tổ chức đối lập này cũng phải từ bỏ các hoạt động buôn bán ma túy và tham gia vào việc tái thiết khu vực nông thôn ở Colombia.

Trong nhiều thập kỷ qua, FARC có vai trò chủ đạo trong cuộc xung đột kéo dài tại quốc gia Nam Mỹ này do các hoạt động buôn bán ma túy, bắt cóc và tống tiền. Cuộc chiến giữa các nhóm du kích, bán quân sự, các tổ chức ma túy và quân đội diễn ra chủ yếu ở khu vực ngoại ô và nông thôn.

Cuộc nội chiến này đã khiến hơn 220.000 người thiệt mạng và hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Có giai đoạn, FARC đã tiến gần tới thủ đô và nhà nước Colombia gần như đã đứng bên bờ vực sụp đổ.

Cuộc trưng cầu dân ý thất bại hôm 2/10 là một thảm họa đối với Tổng thống Santos bởi ông từng hy vọng thỏa thuận hòa bình sẽ giúp thúc đẩy nền kinh tế Colombia, cải cách hệ thống thuế và thực hiện các biện pháp kinh tế cần thiết để cứu vãn thu nhập từ dầu đang giảm mạnh. Chính phủ Colombia cũng hy vọng hòa bình sẽ dẫn đến sự bùng nổ đầu tư nước ngoài trong các lĩnh vực khai khoáng vàng, dầu khí và nông nghiệp tại nền kinh tế lớn thứ 4 châu Mỹ Latin này.

Lực lượng Vũ trang Cách mạng của Colombia, còn được biết đến với tên viết tắt FARC hay FARC-EP là một tổ chức cách mạng cộng sản và du kích vũ trang ở Colombia. Tổ chức này được thành lập vào khoảng 1964-1966 đóng vai trò là một phe quân sự của Đảng Cộng sản Colombia, và bị Chính quyền Colombia, Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, và các tổ chức khác, quy là tổ chức khủng bố vì những hành động của họ không chỉ chống lại chính quyền mà còn cả cư dân, môi trường thiên nhiên và cơ sở hạ tầng.

Mặc dù bị gán nhãn khủng bố, FARC vẫn tuyên bố là một phong trào du kích, và vài nhà phân tích tranh cãi rằng lý tưởng của nhóm có còn như trước hay không. Với khoảng 9000-12000 thành viên vào năm 2007 (khoảng 20 đến 30% trong số đó là trẻ em dưới 18 tuổi bị tuyển cưỡng ép), FARC hiện diện ở 25-30 phần trăm lãnh thổ Colombia, mạnh nhất ở phần rừng phía đông nam và ở đồng bằng tại vùng núi Andes.

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin Reuters (Anh), một trong những hãng tin lớn nhất thế giới. Reuters cung cấp bài viết, hình ảnh, đồ họa và video cho rất nhiều tờ báo, đài phát thanh, đài truyền hình, Internet và các phương tiện truyền thông khác trên toàn thế giới.

Tuệ Minh (lược dịch)