Sau nhiều năm lăn lộn và gắn bó với xứ Mường ở huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình, giờ đây ông Trần Hùng đã có một gia tài lớn khi vườn bưởi đỏ của ông mỗi năm cho lãi ròng cả tỷ đồng.

Nguoi co vuon buoi do van qua, lai rong ca ty dong - Anh 1

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường thăm vườn bưởi của ông Hùng

Còn 3 tháng nữa mới đến Tết nhưng vườn bưởi vạn quả đó đã cháy hàng. Không chỉ làm giàu cho gia đình, ông còn nhân giống bưởi đỏ và truyền nghề cho bà con khắp vùng trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ông được mệnh danh là “Vua bưởi xứ Mường”.

Đất không phụ công người

Vốn là cựu chiến binh, từng tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, sau đó có đến 30 năm phục vụ quân ngũ, dù 82 tuổi nhưng ông Hùng vẫn rất tráng kiện, tinh thông, nhanh nhẹn.

Năm 1990, khi đến tuổi nghỉ hưu, ông Hùng trở về quê vợ ở xứ Mường thuộc xã Thanh Hối, huyện Tân Lạc, sinh sống cùng vợ con. Hai vợ chồng ông, từ sáng sớm đến tối mịt, dù chăm chỉ, lăn lộn với ruộng đồng nhưng quanh năm cái đói, cái nghèo vẫn bủa vây.

Khi nhà nước có chủ trương giao khoán đất trống đồi trọc cho dân trồng rừng, ông mạnh dạn nhận thầu khoán hơn 15ha của xã. Ông ra sức cải tạo đất để trồng các loại cây ăn quả, ngô, nhưng đất cằn cỗi nên công ông như muối bỏ bể. Tình cờ trong 1 lần về quê ở huyện Ba Vì (Hà Nội) ăn giỗ họ, ông được người bạn tặng 1 cây bưởi đỏ.

Ông cất bọc cẩn thận rồi mang về vườn nhà đào 1 hố sâu, lấy đất tơi xốp ở nơi khác mang về lót dưới lớp đá ong trồng. Sau mấy năm, cây bưởi cho quả nặng trĩu, ăn ngọt lịm, nhưng ông không ý thức được giá trị hàng hóa nên cũng chỉ phục vụ nhu cầu gia đình và biếu bạn bè, hàng xóm vào dịp Tết.

Khi thấy phong trào “nhà nhà trồng cam” ở Cao Phong mang lại hiệu quả kinh tế cao, ông Hùng sang chiết, phục tráng gần 100 cây bưởi đỏ trồng. Từ kinh nghiệm trồng cây bưởi lúc đầu, ông không quản ngại gian khó, đào hố và lấy đất tốt về lót ở dưới để khi rễ bưởi ăn xuống không cắm vào lớp đá ong. Đất không phụ công người, cả 1 khu vườn đồi rộng 15ha của ông sau hơn 10 năm đã phủ kín bởi bóng mát của bưởi.

Nguoi co vuon buoi do van qua, lai rong ca ty dong - Anh 2

Thán phục về quả bưởi đỏ do ông Hùng phục tráng giống

Ngoài bưởi đỏ, ông còn nhân giống và trồng thành công giống bưởi da xanh ở xứ Mường. Lạ thay, cây nào trong vườn bưởi nhà ông cũng chi chít quả to, mọng, nhẵn bóng như muốn kéo từng cành xuống đất.

Chỉ tay về vườn bưởi đang vào mùa thu hoạch, ông Hùng cho biết, để bưởi trĩu quả phải biết cách chăm sóc đúng lúc. Quy trình khi nào bón phân, khi nào tưới nước được ông thực hiện rất nghiêm ngặt. Theo ông Hùng, khi trồng phải để lá chếch theo hướng đông - tây để cây có thể đón nhận được ánh sáng tốt nhất. Ngoài việc trộn phân chuồng, vôi bột với đất, phải bỏ thêm đất xốp, cát dưới gốc. Kinh nghiệm này giúp cây bưởi chống chọi được loài mối xông vào thân. Vào mùa, khi bưởi to bằng cái bát ăn cơm, ông phải dành nhiều ngày công “xếp quả” cho bưởi vào chùm, nhiều chùm có đến 40 đến 50 quả.

Làm của hồi môn cho con

Biết tin đoàn công tác của Bộ NN-PTNT, UBND tỉnh Hòa Bình do Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường dẫn đầu lên thăm, ông Hùng ra tận đường xã đón. Con đường từ xã về nhà ông được thảm nhựa phẳng lì, xe ô tô chạy vun vút đến tận nhà. Dừng xe, Bộ trưởng và các thành viên trong đoàn được ông Hùng dẫn thẳng ra vườn thăm bưởi. Trò chuyện với Bộ trưởng, ông Hùng cho biết: Còn 3 tháng nữa mới đến Tết nhưng vườn bưởi nhà ông đã cháy hàng.

Nguoi co vuon buoi do van qua, lai rong ca ty dong - Anh 3

Bộ trưởng và các thành viên đoàn chụp ảnh cùng vợ chồng “Vua bưởi xứ Mường”

Dưới tán cây bưởi “cụ”, ông Hùng bật mí, cây bưởi này năm nay cho thu hoạch 600 quả, còn kỷ lục là năm 2012, có đến 700 quả, quả nào cũng đẹp mã, căng mọng. “Nhiều thương lái đến mua, tôi dẫn họ ra những cây bưởi mới có quả to hơn, óng hơn nhưng họ cứ tìm đến cây bưởi cụ, dù có nhiều quả nhỏ hơn nhưng ăn rất ngọt, múi đều. Hiện tại 600 quả bưởi của cây bưởi cụ với giá 40.000 đồng/quả đã được khách đặt tiền mua nên không còn để bán nữa”.

Là người tâm huyết, bao công sức, tiền bạc tích cóp được, ông đầu tư hết vào vườn bưởi 15ha nên nghe đâu có cách làm hay, hiệu quả về trồng bưởi là ông lại khăn gói lên đường để học hỏi. Từ kinh nghiệm bản thân tích lũy được qua thực tế và học hỏi bà con nông dân trồng bưởi ở nhiều vùng miền, ông Hùng trở thành 1 chuyên gia trồng bưởi có tiếng trong vùng, sở hữu nhiều cây bưởi sai quả nhất miền Bắc. Kỷ lục 700 quả/cây bưởi đỏ của ông được Đài Truyền hình tỉnh Hòa Bình làm phóng sự phát cho cả tỉnh xem năm 2012. Cũng từ đó, nhà ông lúc nào cũng đông nượp khách, cây bưởi đỏ được bà con Tân Lạc lùng mua, trồng như thứ cây đặc sản.

Tâm sự với đoàn công tác, ông Hùng thật thà: Trẻ cậy cha, già cậy con, nhưng ông không cậy con mà còn có của cho con. Ông có 7 người con gái đều đã xây dựng gia đình, người nào cũng nhà cao cửa rộng. Với 15ha bưởi được ông tạo dựng bao năm qua, cứ mỗi cô con gái đi lấy chồng, ông làm của hồi môn cho con 2ha. Cô con gái thứ 2 lấy chồng ở Hà Nội cũng được ông chia công bằng 2ha. Vợ chồng ông chỉ còn giữ lại gần 1ha với 140 cây bưởi đỏ và da xanh, trong đó có 130 cây có quả, đặc biệt có nhiều cây có trên dưới 500 quả/vụ.

Nguoi co vuon buoi do van qua, lai rong ca ty dong - Anh 4

Đoàn công tác thăm cây bưởi “cụ” của ông Hùng

“Vừa rồi có hội thảo khoa học về cây bưởi ở đất Tân Lạc, sau khi tham luận và trực tiếp thưởng thức bưởi do tôi phục tráng, trồng, nhiều nhà khoa học, khách mời phải thán phục bưởi rất ngon. Cả đoàn khách của Thái Lan cũng công nhận là ở họ không có giống bưởi ngon như vậy. Từ đầu tháng 11 đến nay, ngày nào tôi cũng tiếp vài chục đoàn khách đến thăm, đặt mua bưởi nhưng tôi phải ưu tiên các khách quen từ nhiều năm trước”, ông Hùng kể chuyện khi mời đoàn thưởng thức đặc sản bưởi đỏ.

Ngoài bán bưởi quả, mỗi năm, ông Hùng còn cung cấp cho bà con xứ Mường ở huyện Tân Lạc và vùng lân cận hàng nghìn cây giống. Khách đến mua cây giống đều được ông hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, cách bón phân tỉ mỉ từng công đoạn. Nhờ có cây giống do ông Hùng cung ứng mà giờ đây vùng đất Tân Lạc trở thành vùng trồng bưởi, một đặc sản mới của tỉnh Hòa Bình.

Thăm vườn bưởi của “Vua bưởi Xứ Mường”, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường biểu dương những thành quả mà ông Hùng đạt được. Theo Bộ trưởng, ông Hùng xứng đáng là tấm gương về 1 cựu chiến binh vươn lên làm giàu không chỉ cho gia đình mà còn giúp bà con người Mường ở Hòa Bình cùng làm giàu. Bộ trưởng đề nghị UBND tỉnh Hòa Bình có hình thức động viên, khen thưởng ông Hùng là điển hình tiên tiến trong phát triển kinh tế hộ gia đình năm 2017.