Để tìm hiểu lý do vì sao người chăn nuôi lại “mê” những chiếc hầm biogas đúc bằng bê tông, chúng tôi theo chân cán bộ BQL dự án Hỗ trợ nông nghiệp các bon thấp tỉnh Nam Định đến nhà ông Phạm Văn Việt ở thôn Nguyệt Hạ, xã Yên Tân, huyện Ý Yên.

Sáng chế của nông dân

Ông Việt có thâm niên 27 năm trong nghề thi công hầm biogas bê tông, với hàng trăm công trình đã “ra lò”. Và, ông cũng tự hào rằng, 100% sản phẩm của mình chưa bao giờ gặp sự cố. Thấy chúng tôi ngờ ngại, ông dẫn cả đoàn ra dãy chuồng lắp đặt hầm biogas do chính mình là tác giả và bảo: “Các anh thấy đấy, công trình này hoạt động được 15 năm rồi mà vẫn hoạt động tốt. Khí gas lên rất đều và đặc biệt là hầm không hề có váng.

Nguoi chan nuoi 'me' ham biogas duc be tong - Anh 1

Mẫu hầm biogas đúc bằng bê tông được người chăn nuôi ưa chuộng

Theo ông Việt, mỗi tổ thi công hầm biogas bê tông thường có 3 người. Mỗi tháng, 1 tổ có thể hoàn thiện được 4 công trình. Khi nhận được đơn đặt hàng, tổ thi công sẽ chở khuôn đúc bằng thép đến, sau đó lắp ghép rồi đổ bê tông. Công đoạn này mất khoảng 3 ngày. Trong thời gian chờ hỗn hợp xi măng, cát sỏi khô cứng, tổ có thể tháo khuôn, di chuyển sang hộ chăn nuôi khác để đúc hầm boigas. Vài ngày sau quay trở lại để đánh tụt hầm (quá trình này mất khoảng 1 ngày) và đổ tiếp lớp bê tông ở đáy hầm.

Những chiếc hầm biogas xây bằng gạch và composite thường có hình cầu. Nhưng riêng hầm biogas bằng bê tông là có hình trụ (đáy rỗng), phía trên tạo thành mái vòm khép kín (chỉ để một lỗ tròn gắn đường ống dẫn khí gas lên trên). Chúng hoạt động theo nguyên lý ngưng tụ khí, cấu tạo hệt như một chiếc nồi nấu rượu. Chiều cao hầm là 2,7m, đường kính 2,6m.

Ông Việt cho biết: Sở dĩ, người Nam Định thích mẫu hầm biogas bê tông, bởi nền đất ở khu vực đồng bằng sông Hồng khá yếu và không bền vững. Những công trình xây bằng gạch có độ dầy chỉ 5cm, nếu gặp rung chấn, sụt lún sẽ rất dễ nứt. Bên cạnh đó, vật liệu composite mặc dù có khả năng chịu lực tốt, nhưng liệu rằng sau thời gian hàng chục năm, chúng có hoạt động ổn định không? Điều đó nông dân chưa kiểm chứng được.

Công trình... vĩnh cửu

Hầm biogas đúc bê tông có ưu thế ở chỗ, mọi nền đất đều có thể thi công được. Bên cạnh đó, thành hầm có độ dầy 10cm, bên trong có cốt sắt thép nên chịu lực rất tốt. Nếu nói chúng có tuổi thọ vĩnh cửu thì cũng không ngoa. Hiện tại, tất cả các mẫu hầm biogas bê tông được thi công ở huyện Ý Yên (Nam Định) đều có thể tích 13m3. Chi phí mỗi hầm mất khoảng 11 triệu đồng (nếu thi công tại địa phương). So với mức đầu tư một hầm biogas xây gạch hoặc composite, hầm biogas bê tông không hề đắt. Thôn Nguyệt Hạ có 97 hộ, trong đó có 30 hộ chăn nuôi. Hiện tại, 100% hộ chăn nuôi lựa chọn hầm biogas bê tông.

Chị Đỗ Thị Hường, 42 tuổi (xã Yên Lợi) thường xuyên nuôi 7 lợn nái sinh sản và khoảng 30 lợn choai. Chị đầu tư hầm biogas bê tông được 8 năm. Đến nay, công trình vẫn hoạt động tốt, khí gas sinh ra đều và rất xanh. Chị tận dụng để đun nấu cám lợn và phục vụ đun nấu hằng ngày rất hiệu quả.

Trao đổi với chúng tôi, rất nhiều người dân ở xã Yên Lợi và Yên Tân đều bày tỏ mong muốn nhận được hỗ trợ 3 triệu đồng từ dự án LCASP nếu đầu tư đúc hầm biogas bê tông. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Trọng Tấn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi – Thú y Nam Định, hiện tại dự án LCASP chưa thẩm định và đưa các mẫu hầm biogas bê tông vào chương trình hỗ trợ 3 triệu đồng/công trình. Bởi vì mẫu bể này chưa được công nhận tiến bộ kỹ thuật.

Thực tế, hầm biogas bê tông hoạt động rất hiệu quả, gần như không gặp sự cố về rò rỉ khí và tuổi thọ lâu năm. Tuy nhiên, đến nay không rõ ai là tác giả của chiếc hầm này. Các tổ đội thi công mặc dù rất có kinh nghiệm, nhưng họ không có trình độ để làm hồ sơ công nhận tiến bộ kỹ thuật mới.

"Chúng tôi rất mong cơ quan, đơn vị, viện nghiên cứu của Trung ương thực hiện đề tài nghiên cứu hiệu quả của mẫu hầm biogas bê tông, sau đó công nhận tiến bộ kỹ thuật mới. Từ các kết quả trên, BQL Trung ương dự án LCASP xem xét và đàm phán với đối tác để đưa mẫu hầm này vào chương trình hỗ trợ, đáp ứng tâm tư, nguyện vọng của nhân dân", ông Tấn nói.