SGTT.VN - Chẳng biết từ bao giờ, cây bắp bén rễ trên đồng đất Việt Nam và gắn bó bao đời nay với người nông dân. Giống cây trồng này chỉ ba tháng một vụ đã mang lại cho nhà nông một nguồn sống và những ngọt bùi của bắp đọng mãi suốt cả năm.

Hương vị quê nhà

Vào mùa, đồng quê mênh mang là bắp.

Mỗi vụ lúa qua đi, nông dân tấp nập làm đất để gieo hạt bắp xuống. Thường thì người ta ươm sẵn bắp bầu rồi chờ gặt lúa xong buổi sáng, chiều có thể đặt bầu bắp. Chỉ vài hôm sau, bắp quen đất, quen tay người chăm sóc bén rễ và lên nhanh chóng. Cả cánh đồng bạt ngàn với bắp là bắp, xanh ngắt một trời.
Ở quê, người dân thường trồng nhiều giống bắp nhưng phải là giống tốt, cho hạt nhiều, vừa nuôi con người vừa cung cấp lương thực cho chăn nuôi. Còn nếu là bắp để thưởng thức thì chọn giống bắp nếp, cùi ngắn và nhỏ nhưng ăn thơm, dẻo.

Chiều quê, tiết trời lành lạnh, mẹ bưng rổ bắp luộc từ bếp ra, khói nghi ngút, cái mùi thơm ngào ngạt, quen thuộc không lẫn vào đâu được của đồng đất quê mình tự bao đời. Khi thu bắp về, mẹ chọn lấy những trái bắp bánh tẻ vẫn còn chút sữa ở đầu hạt, bóc bớt lớp áo ngoài, chỉ để một lượt vỏ cho ngọt nước rồi luộc. Chỉ độ nửa tiếng, hạt bắp mềm ra, căng tròn, thơm nức. Hạt bắp đều chằn chặn, từng hàng vàng óng ả. Trong tiết trời đông càng thấy ấm áp, ai cũng nghe thấy vị ngọt của bắp, vị mặn của mồ hôi và vị nồng của đồng đất quê mình. Ăn xong, không ai quên múc cho mình một chén nước bắp ngọt lừ trên nồi còn nong nóng.

Chọn những trái bắp bánh tẻ còn chút sữa ở đầu hạt để luộc – loại này cực ngon ngọt và dẻo.

Ngày bẻ bắp, bà cặm cụi nhặt những nắm râu bắp còn bám trên bắp để làm đồ uống. Từ lâu, đông y khẳng định râu bắp là một vị thuốc thanh nhiệt, giải độc, mát gan và lợi tiểu. Thành thử, mùa nào cũng thế, bà không quên giữ lại râu bắp để phơi nắng sớm, xao trên chảo cho râu bắp dậy thơm rồi cất vào túi làm đồ uống dần. Bát nước sóng sánh, vàng nhạt, thơm mùi bắp đồng, uống nghe sảng khoái cái đầu, lòng dạ như được thanh lọc.

Mùa bắp, mấy đứa trẻ quê chúng tôi ríu rít chạy khắp ruộng bắp tìm những bắp bắp non choẹt, không ra hạt chế thành món ăn mới. Dân quê gọi là bắp bao tử – bắp non được bỏ vỏ, lộ lõi bằng đầu ngón tay cái; bao tử bắp trắng nõn, ăn sống cũng thấy ngon. Về nhà, đến bữa, mẹ cho bắp bao tử vào chảo mỡ xèo xèo, đảo qua đảo lại vài lượt là được một dĩa bắp xào vừa ngọt vừa giòn ngon chi lạ; chẳng phải ở đâu cũng có được.

Ngày bẻ bắp, bọn trẻ chúng tôi còn tranh nhau tìm những cây bắp to và mềm, tước bỏ vỏ, ăn như ăn mía. Tuy lõi cây bắp xốp nhưng cũng ngọt đáo để. Mấy chú trâu, bò hôm thu hoạch cũng được ngồm ngoàm lá bắp vỏ bắp no nê.

Chưa hết trong thực đơn nhà quê, chị tôi còn lấy bắp nếp trắng trộn với gạo nếp đồ xôi hay nấu chè. Ở quê có nhiều loại xôi chè nhưng chẳng hiểu sao, năm nào chị cũng không quên món dân dã này. Mùa bắp, mùa vàng nơi thôn quê, có những mùa ngọt bùi như thế…

bài và ảnh: Nguyễn Thế Lượng