Lãnh đạo 12 quốc gia thành viên tham gia ký kết Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) sẽ có cuộc gặp bên lề Hội nghị thượng đỉnh châu Á – Thái Bình Dương tại Peru trong tuần này.

Ngoai truong My John Kerry: Co co hoi phat trien TPP ma khong can do bo - Anh 1

12 quốc gia tham gia đàm phán TPP (ảnh: US Funds)

Trả lời Straits Times, Tiến sĩ Alan Bollard, giám đốc điều hành Tổ chức hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) cho biết, các nhà lãnh đạo 12 nước thành viên sẽ nhóm họp để thảo luận lại quan điểm riêng của từng nước với tổng thống Mỹ Barack Obama.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry vẫn để ngỏ khả năng TPP sẽ được thông qua, sau khi các nền kinh tế thành viên xem xét và sửa đổi lại một số điều khoản trong hiệp định. “Chúng ta có cơ hội lớn để phát triển hiệp định mà không cần phải dỡ bỏ nó,” Ngoại trưởng Kerry phát biểu trong cuộc họp báo với Thủ tướng John Key của New Zealand.

Theo ông Bollard, hiện vẫn còn thời gian cho lãnh đạo các nước thành viên của TPP ngồi vào bàn đàm phán để tìm ra lối thoát cho TPP, ngay cả trong hoàn cảnh nền kinh tế lớn nhất trong khối thương mại là Mỹ có thể không thông qua hiệp định này trong thời gian tới. “TPP có thể được tạm gác lại trong một thời gian, nó không bao giờ hết hạn,” ông Bollard nhấn mạnh.

TPP là hiệp định tự do thương mại với sự tham gia của Nhật Bản và 11 nước gồm Mỹ, Canada, Australia, Malaysia, Mexico, Việt Nam, Singapore, Peru, New Zealand, Chile và Brunei. Ngoài ý nghĩa về kinh tế, TPP cũng là một trụ cột trong chính sách “xoay trục về châu Á” của ông Tổng thống Mỹ đương nhiệm Barack Obama.

Mặc dù vậy, triển vọng thông TPP của Mỹ ngay trong nhiệm kỳ của tổng thống Obama chắc chắn không thể xảy ra. Theo tin từ Wall Street Journal, hôm 11/11, các lãnh đạo của Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ tại Quốc hội Mỹ gửi thông báo đến Nhà Trắng cho biết, họ sẽ không tiếp tục vận động để TPP được thông qua trong khoảng thời gian cuối trước khi ông Obama rời Nhà Trắng. Cùng lúc đó, đại diện chính quyền Obama thừa nhận không còn cách nào để Mỹ thông qua TPP trước khi Tổng thống mới đắc cử Donald Trump nhậm chức.

Trước đó, chính quyền Obama đã tích cực vận động hành lang để Quốc hội chấp thuận mở cuộc bỏ phiếu thông qua TPP trong thời gian “vịt què” (lame-duck), ý chỉ giai đoạn sau ngày bầu cử tổng thống và trước lúc người đắc cử tuyên thệ nhậm chức. Tuy nhiên, chiến thắng của ông Donald Trump, một trong những người phản đối mạnh mẽ thương mại tự do để giảm thiểu nhập siêu và giành lại việc làm cho người lao động Mỹ, triển vọng dành cho TPP gần như là không còn.

Dù gặp rất nhiều trắc trở nhưng TPP là một sáng kiến hứa hẹn tạo ra một khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới. Với dân số khu vực lên đến 800 triệu người cùng con đường giao thương sầm uất qua Thái Bình Dương, những lợi ích TPP mang lại thì chắc chắn không dễ bị bác bỏ. Theo các chuyên gia, nhiều khả năng hiệp định sẽ được lùi lại thời gian thông qua hoặc thay đổi một số điều khoản theo hướng phù hợp với lập trường của chính phủ mới ở Washington.

Vân Hồng (theo Straits Times)